در برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آسان و روان آیات قرآن کریم پرداخته می شود. در این برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آیات قرآن کریم ، سوره فاطر آیه های 36 تا 38 پرداخته می شود .

   بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 36 تا 38  از سوره فاطر گوش می‌سپاریم:

«وَالَّذِینَ کَفَرُوا لَهُمْ نَارُ جَهَنَّمَ لَا یُقْضَى عَلَیْهِمْ فَیَمُوتُوا وَلَا یُخَفَّفُ عَنْهُم مِّنْ عَذَابِهَا  کَذَلِکَ نَجْزِی کُلَّ کَفُورٍ»، «وَهُمْ یَصْطَرِخُونَ فِیهَا رَبَّنَا أَخْرِجْنَا نَعْمَلْ صَالِحًا غَیْرَ الَّذِی کُنَّا نَعْمَلُ  أَوَلَمْ نُعَمِّرْکُم مَّا یَتَذَکَّرُ فِیهِ مَن تَذَکَّرَ وَجَاءَکُمُ النَّذِیرُ  فَذُوقُوا فَمَا لِلظَّالِمِینَ مِن نَّصِیرٍ»، «إِنَّ اللَّـهَ عَالِمُ غَیْبِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ  إِنَّهُ عَلِیمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ»

ترجمه این آیات چنین است:

«و کسانی که کافر شدند، برایشان آتش دوزخ است. نه فرمان مرگشان صادر می‌شود که بمیرند و نه عذاب آن از آنان کاسته ‌شود. بدینسان هر کفران کننده‌ای را کیفر می‌دهیم»، «و آنان در آنجا شیون و فریاد می‌زنند: پروردگارا! ما را بیرون بیاور تا کار شایسته انجام دهیم، غیر از آنچه انجام می‌دادیم. [در پاسخ به آنان گفته شود] آیا شما را چندان عمر ندادیم که  در آن [مقدار عمر]  هر کس اهل تذکر است، متذکر شود؟ و آیا بیم دهنده ای به سوی شما نیامد؟ پس بچشید که برای ستمکاران هیچ یاوری نیست»، «همانا خداوند به غیب آسمان‌ها و زمین آگاه است و بی‌تردید او به اسرار سینه‌ها داناست»

در برنامه قبل سخن از پاداش بزرگ الهی به مؤمنان و نیکوکاران بود. این آیات، مجازات سخت منکران و کافران را بیان می‌کند. در فرهنگ دینی، مراد از کافر کسی است که حق را شناخته و منکر شده است،‌ یا آنکه امکان شناخت حق برای او فراهم بوده، اما به دنبال شناخت حق نرفته است. به عبارت دیگر، مفهوم کفر، پوشاندن حق است که به دلیل عناد و لجاجت با حق یا زیرپا  گذاشتن حق برای رسیدن به مادیات و تمنیات نفسانی و شهوات صورت گیرد.

طبیعی است کسی که به خاطر منافع شخصی یا گروهی، حق را انکار می‌کند، به خود و جامعه ظلم نموده و مستحق مجازات از سوی خداوند است. زیرا خالق ما را نیافریده تا هرگونه دلمان می‌خواهد عمل کنیم. بلکه آفریده تا در مسیری که او مشخص کرده حرکت نماییم. بی تردید، عدول از این مسیر، موجب هلاکت و سقوط انسان خواهد شد.

برای اتمام حجت با منکران حق، این آیات می‌فرماید: آنها گمان نکنند در دنیا هر کاری کردند، کیفری نخواهند دید. ‌زیرا خداوند دنیا را سرای عمل قرار داده و در اینجا دست انسان باز است که از روی اختیار کارهای نیک یا بد انجام دهد. اما هیچ عملی بدون عکس العمل نیست. البته در دنیا بخش اندکی از مجازات کارهای بد انسان، گریبانگیر او می‌شود. اصل مجازات، در قیامت است که محدودیتهای زمانی و مکانی دنیا را ندارد و هر کس به میزان نیک و بد کارهایش و آثار آنها، کیفر و پاداش دریافت می‌کند.

جنایتکارانی چون چنگیز و هیتلر و صدام، در زمان خود عامل مرگ هزاران، بلکه میلیون‌ها انسان شده‌اند و اگر در دنیا دستگیر و محاکمه شوند، بیش از یکبار نمی‌توان آنها را اعدام کرد. اما خداوند می‌فرماید: در قیامت مرگی در کار نیست و هر کس به میزان جرم و جنایتش کیفر می‌بیند، اگر چه هزاران سال طول بکشد.

ملاک کیفر الهی، علم و عدل خداوند است. ‌لذا مجازات بدکاران، نه بیش از اندازه خواهد بود و نه کمتر از آن/ آنها به میزانی که حقشان باشد و استحقاق داشته باشند، کیفر می‌بینند. اینکه یک فرد مُجرم چه مقدار مستحقق کیفر است، علم الهی آن را تعیین می‌کند. زیرا او به همه چیز انسان و جهان آگاه است. هم به ظاهر آدمیان، هم به باطن آنها/

ادامه آیات به درخواست مُجرمان اشاره دارد که می‌خواهند به دنیا بازگردند، تا کارهای بد خود را جبران کنند، چه کارهایی که می دانستند بد است و انجام دادند و چه کارهایی که گمان می‌کردند خوب است، ولی اکنون متوجه شده‌اند، اشتباه  بوده است. اما پاسخ خداوند و مأموران دوزخ یک چیز است: آیا مدت عمر شما در دنیا، برای شناخت حق و باطل و عمل براساس آن، کافی نبود؟ آیا فرستادگان و اولیای الهی در دنیا به شما تذکر و هشدار ندادند که راهی که شما انتخاب کرده اید،  سرانجام آن دوزخ است؟ پس چه تضمینی وجود دارد که وقتی دوباره به دنیا باز گردید، کارهای گذشته را تکرار نکنید؟

از این آیات می‌آموزیم:

1. کفر، نوعی کفران نعمت است، چنانکه کفران نعمت نیز انسان را به کفر می کشاند.
2. همه جنایتکاران و سرکشان عالم، روزی به عجز و ناله می افتند، اما در آن هنگام، اظهار عجز و پشیمانی سودی برای آنان ندارد.
3. پس از کامل شدن حجت بر مُجرم، نباید به درخواستهای او برای قطع یا تخفیف مجازات توجه کرد، بلکه باید او براساس عدالت مجازات شود.
4. عمر برای خوشگذرانی و غفلت نیست،  بلکه برای توجه وتذکر و رشد است، وگرنه هر چه طول عمر بیشتر شود، غفلت و مجازات او بیشتر خواهد شد.
5. درست بهره‌ نگرفتن از عمر و مواهب آن، ظلم به خویشتن است، چنانکه بی‌توجهی به هشدارهای پیامبران و اولیای الهی، ظلم به خود و آنان است.
6. در فرهنگ دینی، پیش از آنکه ظلم به دیگران، مصداق ظلم باشد، ظلم به خویش و تباه کردن استعدادها و ظرفیتهای خود ظلم است. زیرا داشته های ما امانت خداست، نه ملک ما/ ما مالک تن خود نیستیم تا هرگونه بخواهیم از آن بهره بگیریم.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. تا برنامه­ای دیگر و آیاتی دیگر از قرآن کریم، خدا نگهدار.