راهی به سوی نور
در برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آسان و روان آیات قرآن کریم پرداخته می شود. در این برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آیات قرآن کریم ، سوره یس آیه های 1 تا 4 پرداخته می شود .
بسم الله الرحمن الرحیم
با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.
با پایان یافتن سوره فاطر در برنامه قبل، در این برنامه، سوره یس را آغاز میکنیم. این سوره که در مکه نازل شده، به نام اولین آیه اش که از حروف مقطعه است، نام گذاری شده است. سوره یس دارای هشتاد و سه آیه است.
این سوره به مسائل اعتقادی می پردازد. در آیاتی از این سوره به آیات عظمت پروردگار در جهان هستی اشاره شده است. در بخشی دیگر از آیات این سوره، مسائل مربوط به معاد، سؤال و جواب در دادگاه قیامت و ویژگی های بهشت و دوزخ مطرح شده است.
در روایات، از سوره یس به عنوان «قلب قرآن» یاد شده است.
ابتدا به تلاوت آیات 1 تا 4 از سوره یس گوش میسپاریم:
«یس»، «وَالْقُرْآنِ الْحَکِیمِ»، «إِنَّکَ لَمِنَ الْمُرْسَلِینَ»، «عَلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ»
ترجمه این آیات چنین است:
«یاسین»، «سوگند به قرآن حکمت آموز»، «که همانا تو از پیامبرانی»، «[و] بر راه راست هستی»
درباره حروف مقطعه پیش از این در سورههایی مانند بقره و آل عمران سخن گفته ایم. سوره های بقره و آل عمران و برخی دیگر از سوره های قرآن با این حروف شروع میشوند. این حروف، کلمات مستقلی نیستند. همانند اسامی مختصر سازمانها و نهادها که از حروف اول نام آنها، علامت اختصاری آنها تهیه میشود، این حروف نیز علامتها و نشانههایی از کلماتی هستند که برای ما روشن نیست. این حروف از رموز قرآن هستند که تنها پیامبر اسلام (ص) و امامان معصوم (ع) از آنها آگاهی دارند و در زمان ظهور امام زمان (ع) حقیقت آنها برای ما روشن خواهد شد.
برخی روایات، حروف مقطعه "یس" را یکی از نامهای پیامبر اسلام دانسته اند و دلیل آن را آیات پس از آن شمرده اند که خطاب به رسول خداست.
چنانکه پیش از این نیز گفتیم، پس از حروف مقطعه، معمولا نام قرآن و ویژگی های آن میآید. این سوره نیز به ویژگی حکمت آموز بودن قرآن تأکید کرده و آن را مورد سوگند قرار داده است. کتابی که درهای حکمت را به روی انسان میگشاید و او را به راه راست و مستقیم رهنمون میسازد.
طبیعی است که سوگندهای قرآن، برای بیان عظمت چیزی است که به آن سوگند خورده میشود، نه آنکه خداوند برای اثبات مطلب خود، نیازی به سوگند خوردن داشته باشد.
این آیات ارتباط میان رسالت پیامبر و نزول قرآن را به خوبی بیان کرده و خطاب به آن حضرت میفرماید: قرآن بهترین دلیل بر رسالت توست، زیرا معجزه الهی است و کسی نمیتواند همانند و همسنگ آن را بیاورد؛ و تو همانند پیامبران پیشین وظیفه هدایت مردم را بر عهده داری. خداوند گواهی میدهد که تو بر صراط مستقیم (راه مستقیم) اشراف و احاطه داری، آن را به درستی میشناسی و عوامل انحراف از آن را میدانی.
باتوجه به محتوای این آیه، پیامبر اسلام نه فقط در راه مستقیم است، بلکه بر آن احاطه کامل دارد. روشن است کسی که میخواهد مردم را به این راه دعوت کند، باید هم خودش الگوی عملی راه مستقیم باشد و هم بتواند مردم را به شکلی صحیح به این راه هدایت کرده و آنها را در این راه ثابت قدم نگهدارد.
باید توجه داشت که مستقیم بودن راه الهی، هیچگاه به معنای راحتی و آسانی آن نیست. نباید تصور کنیم که این راه هیچ فراز و فرود و گردنه ای ندارد. منظور از راه مستقیم، راه درست برای رسیدن به مقصد است، در برابر راههای انحرافی و نادرست/ این راهها حتی اگر به ظاهر، هموار و بدون پیچ و خم هم باشند، هرگز انسان را به مقصد نمیرسانند.
از این آیات میآموزیم:
- قرآن، کتابی است محکم و استوار، حکمت آمیز و حکمت آموز/ یکی از جنبههای اعجاز قرآن همین حکمت آموز بودن آن در همه عرصه های فردی، خانوادگی و اجتماعی است.
- آموزه های سازنده و هدایتگر قرآن، به معلمی چون پیامبر نیاز دارد که هم آن را تعلیم دهد و هم خود الگوی عملی آن باشد.
- در هر نماز از خدا میخواهیم که ما را به راه مستقیم هدایت کند. خداوند، پیامبرش را الگوی راه مستقیم معرفی کرده است، پس باید سیره و روش آن حضرت را به درستی بشناسیم و براساس آن عمل کنیم.
با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ میسپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. تا برنامه ای دیگر و آیاتی دیگر از قرآن کریم، خدا نگهدار.