در برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آسان و روان آیات قرآن کریم پرداخته می شود. در این برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آیات قرآن کریم ، سوره یس آیه های 10 تا 12 پرداخته می شود .

  بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 10 و 11 از سوره یس گوش می‌سپاریم:

«وَسَوَاءٌ عَلَیْهِمْ أَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ»، «إِنَّمَا تُنذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّکْرَ وَخَشِیَ الرَّحْمَـنَ  بِالْغَیْبِ  فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَأَجْرٍ کَرِیمٍ»

ترجمه این آیات چنین است:

«و برای آنان یکسان است که هشدارشان دهی یا هشدارشان ندهی، آنان ایمان نمی‌آورند»، «فقط کسی را هشدار می دهی که از ذکر [قرآن] پیروی کند و در نهان از [خدای]  رحمان بترسد. پس او را به آمرزش و پاداشی نیکو بشارت ده»

در برنامه قبل، آیات از کیفر سخت کافران و مشرکان در قیامت خبر داد. این آیات می‌فرمایدکه منشاء این کیفر، عناد و لجاجتی است که آنها با حق داشتند، به گونه‌ای که یا حاضر به شنیدن سخنان پیامبر و منطق گویای او نبودند، یا اگر می‌شنیدند، توجهی نمی‌کردند؛  گویی سخنان آن حضرت را نشنیده‌اند. لذا تفاوتی نمی‌کند که پیامبر آنها را انذار کند، یا انذار نکند، زیرا آنها بنا را بر این گذاشته‌اند که ایمان نیاورند. دل آنها همچون زمین سختی است که آب باران در آن فرو نمی‌رود و طبیعتاً در چنین زمینی هیچ گیاهی نمی‌روید و رشد نمی‌کند.

ادامه آیات می‌فرماید: هشدار در کسی تأثیر می‌کند و برای او سودمند است که حاضر به پذیرش تذکر و یادآوری و پیروی از آن باشد. آیات قرآن، همه مایة تذکر است و پیامبر نیز در آیات متعدد، «مُذکِّر» به معنای تذکر دهنده و یادآوری کننده نامیده شده است.

 اصولاً بسیاری از معارف و حقایق دینی، در فطرت الهی انسان نهاده شده، ولی عواملی موجب می شود  که انسان از آنها غفلت کند. خداوند برای غفلت زدایی از انسان و یادآوری آن شناختهای فطری، پیامبران و کتب آسمانی را فرستاد تا هر کس که به دنبال حقیقت است، هدایت شود و از گمراهی نجات یابد. طبیعی است کسی که در پیامهای پیامبران الهی تامل کند و در آنها بیندیشد، در همه حال، هم در آشکار و هم در نهان، خدا را در نظر می گیرد و کمتر گرفتار خطا و خلاف می‌شود.

رفتار خداوند با چنین انسانی نیز براساس مغفرت و کرامت است. خطاهایش را می‌پوشاند و نیکی‌هایش را پاداش نیکو می‌دهد.

از این آیات می‌آموزیم:

1. اتمام حجت بر همه مردم لازم است. اما احتمال تأثیر فقط در کسانی است که حاضر به پذیرش پند و اندرز و به دنبال یافتن حقیقت هستند. 
2. قرآن، کتاب تذکر و یادآوری است تا فطرت خفته انسان بیدار شود و از عوامل غفلت زا  نجات یابد.
3. نشانه ایمان واقعی به خداوند، پروا داشتن از او، در درون و نهان است. نه فقط در ظاهر و در حضور  مردم.
4. کسانی که به هشدارهای پیامبران توجه کنند، مشمول رحمت الهی شده و به آنها بهشت بشارت داده می شود.

اکنون به تلاوت آیه 12 از سوره یس گوش می‌سپاریم:

«إِنَّا نَحْنُ نُحْیِی الْمَوْتَى وَنَکْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ  وَکُلَّ شَیْءٍ أَحْصَیْنَاهُ فِی إِمَامٍ مُّبِینٍ»

ترجمه این آیه چنین است:

«همانا ما مردگان را زنده می‌کنیم و آنچه را از پیش فرستاده‌اند و تمام آثارشان را می نویسیم و همه چیز را در کتابی روشن برشمرده‌ایم»

یکی از مهمترین هشدارهای پیامبران و کتب آسمانی، دربارة قیامت و حسابرسی اعمال  است. بدین معنا که انسان پس از مرگ، در عالمی دیگر زنده می‌شود و درباره آنچه که انجام داده‌ است، مورد  بازخواست و سؤال قرار می‌گیرد. طبیعی است لازمه حضور در دادگاه قیامت، ثبت همه‌ اعمال انسان در دنیاست تا حسابرسی براساس آنها صورت گیرد.

اصولا در نظام‌های دادرسی و قضایی دنیا، فقط کارهای مُجرمانه کیفر داده می‌شود، آن ‌هم در حدّ خود جرم و آثار آشکار آن/ در حالی که دادگاه قیامت، هم کارهای نیک انسان را می‌سنجد و پاداش می دهد، هم کارهای زشت او را بازخواست می‌کند و کیفر می‌دهد. هم آثار ظاهری اعمال  انسان را می‌بیند، هم آثاری که ممکن است ده‌ها و صدها سال پس از مرگ او از کارهای وی به جا مانده باشد.

فرض کنید فردی مرتکب قتل ‌شود. دادگاه فقط کیفر قتل را صادر می‌کند. در حالی که همسر و فرزند مقتول گرفتار مشکلات عدیدة اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی می‌شوند که تا ده‌ها سال پس از کشته شدن او گریبانگیر آنهاست. در نظام قضایی امروز دنیا، این مشکلات در کیفرخواست دیده نمی‌شود و برای مشکلات بعدی خانواده مقتول، مجازاتی برای قاتل درنظر گرفته نمی شود. درحالی که در دادگاه عدل خداوند، پیامدها و آثار  بعدی عمل انسان در دراز مدت نیز مورد توجه قرار می گیرد

ادامه آیه برای تأکید بر ثبت اعمال انسانها، می‌فرماید: همه چیز در لوح محفوظ احصاء می‌شود و چیزی از قلم نمی‌افتد. از آنجا که این لوح محفوظ، در قیامت پیشوای همه فرشتگان الهی در کیفر و پاداش انسانها/ و معیاری برای سنجش اعمال نیک و بد افراد است،‌ در این آیه از آن  به «امام» تعبیر شده است.

از این آیه می‌آموزیم:

1. پرونده اعمال انسان، پس از مرگ او تا زمان برپایی قیامت باز است. آثار کارهای او پس از مرگش نیز ادامه دارد و در پرونده اعمال او درج می‌شود.
2. در فرهنگ اسلامی، انسان فقط مسئول کارهایی نیست که انجام می‌دهد، بلکه او دربرابر آثار و تبعات کارهایش در خانواده و اجتماع  نیز پاسخگو است.
3. دادگاه الهی در قیامت، براساس حدس و ظنّ و گمان نیست، ‌بلکه براساس مستنداتی دقیق است که مکتوب شده و هیچ کم و کاستی در آن راه ندارد.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. تا برنامه­ ای دیگر و آیاتی دیگر از قرآن کریم، خدا نگهدار.