راهی به سوی نور
در برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آسان و روان آیات قرآن کریم پرداخته می شود. در این برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آیات قرآن کریم ، سوره یس آیه های 36 تا 44 پرداخته می شود .
بسم الله الرحمن الرحیم
با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.
ابتدا به تلاوت آیه 36 از سوره یس گوش میسپاریم:
«سُبْحَانَ الَّذِی خَلَقَ الْأَزْوَاجَ کُلَّهَا مِمَّا تُنبِتُ الْأَرْضُ وَمِنْ أَنفُسِهِمْ وَمِمَّا لَا یَعْلَمُونَ»
ترجمه این آیه چنین است:
«منزه است خدایی که تمام زوجها را آفرید، از آنچه زمین میرویاند و از خودشان [از نفوس بشر] و از آنچه نمیدانند»
در برنامه قبل، قرآن کریم، به برخی نشانههای توحید در طبیعت اشاره کرد. این آیه در ادامه، به یکی از اصول مهم حاکم بر نظام آفرینش یعنی قانون زوجیّت اشاره کرده و میفرماید: زوجیت در گیاهان و حیوانات و انسانها را خداوند قرار داده است و شما آن را میدانید. اما در چیزهای دیگری نیز قانون زوجیت حاکم است، ولی شما نمیدانید. خدایی که چنین قدرتی در آفرینش دارد و تکثیر و توالد موجودات را از طریق زوجیّت تأمین کرده است، از هرگونه عیب و نقص پاک و مبرّاست و نیازی به شریک و همکار در آفرینش ندارد.
از این آیه میآموزیم:
- خدایی که خالق زوجیت است، خود از هرگونه زوج و شریکی در عالم به دور است. او یکتا و بی نظیر است.
- انسان در امور جسمی و غریزی، در ردیف دیگر موجودات است و از این جهت، بر آنها برتری ندارد.
- علم انسان محدود است و هنوز بسیاری از حقایق هستی بر او مکشوف نشده است.
اکنون به تلاوت آیات 37 تا 40 از سوره یس گوش میسپاریم:
«وَآیَةٌ لَّهُمُ اللَّیْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهَارَ فَإِذَا هُم مُّظْلِمُونَ»، «وَالشَّمْسُ تَجْرِی لِمُسْتَقَرٍّ لَّهَا ذَلِکَ تَقْدِیرُ الْعَزِیزِ الْعَلِیمِ»، «وَالْقَمَرَ قَدَّرْنَاهُ مَنَازِلَ حَتَّى عَادَ کَالْعُرْجُونِ الْقَدِیمِ»، «لَا الشَّمْسُ یَنبَغِی لَهَا أَن تُدْرِکَ الْقَمَرَ وَلَا اللَّیْلُ سَابِقُ النَّهَارِ وَکُلٌّ فِی فَلَکٍ یَسْبَحُونَ»
ترجمه این آیات چنین است:
«و نشانهای [دیگر] برای آنان شب است، که روز را [مانند پوست] از آن برمیکنیم. پس [به ناگاه] آنان در تاریکی فرو میروند»، «و خورشید به سوی قرارگاه خود در حرکت است، این، براساس تقدیر [و اندازهگیری] خدای عزیز داناست»، «و برای ماه نیز منزلگاه هایی مقرّر کردهایم، تا همچون شاخه کهنه خرما، هلالی شکل و زرد رنگ برگردد. [و به تدریج بدر کامل شود]»، «نه خورشید را سزاست که به ماه رسد و نه شب بر روز پیشی میگیرد و هر کدام در مدار معینی شناورند»
این آیات، به حرکت منظم این دو کره آسمانی یعنی خورشید و ماه اشاره کرده که خداوند آنها را در مدار معینی قرار داده و حجم و سرعت آنها را به اندازه معینی مقرّر کرده است. بشر در شب و روز، با چشمان خود، ماه و خورشید را در آسمان مشاهده می کند. جالب آنکه حرکت خورشید و ماه و زمین در مدارهای معین و حساب شده، به گونه ای تنظیم شده است که هرگز با یکدیگر برخورد و تصادم نمی کنند و خللی در نظام طبیعت به وجود نمی آید.
طبیعت کره خاکی ما، تاریکی و ظلمت است. زیرا از خود نوری ندارد. آن قسمت از زمین که در مقابل خورشید قرار میگیرد، به واسطه پرتوهای خورشیدی روشن میشود. درواقع با طلوع آفتاب، بخشی از زمین روشن شده و در آنجا روز آغاز می شود. اما با گردش زمین به دور خود، کم کم آفتاب غروب میکند و زمین دوباره در تاریکی فرو میرود. گویا پرتو خورشید، لباس سپیدی است که هر روز به تن زمین میکنند و به هنگام غروب، آن را از تن زمین بَرمیکَنند.
البته در شب هم، خداوند تاریکی مطلق را برای اهل زمین نخواسته است. لذا با قراردادن آینهای بزرگ چون ماه در برابر خورشید، بخشی از پرتو آن را از طریق ماه به زمین منعکس می کند. ماه چون چراغ خواب، با نور اندک خود، به ساکنان بخشی از زمین که در شب فرو رفته است، آسایش و آرامش می بخشد.
از این آیات میآموزیم:
- نظام حاکم بر طبیعت، حرکت ماه و خورشید و زمین و پیدایش شب و روز و سایر پدیده های طبیعی، از نشانههای خداوند دانا و توانا است.
- مدار حرکت و سرعت گردش خورشید و ماه و زمین، برمبنای اندازه گیری و محاسبه دقیق است. قطعاً امری تصادفی و بدون برنامه نیست.
- حالات ماه از هلال تا بدر کامل، به تدبیر خداوند حکیم است. براساس آیات دیگر قرآن، حالات مختلف ماه، تقویمی طبیعی برای محاسبه ایام و ماه و سال است.
اکنون به تلاوت آیات 41 تا 44 از سوره یس گوش میسپاریم:
«وَآیَةٌ لَّهُمْ أَنَّا حَمَلْنَا ذُرِّیَّتَهُمْ فِی الْفُلْکِ الْمَشْحُونِ»، «وَخَلَقْنَا لَهُم مِّن مِّثْلِهِ مَا یَرْکَبُونَ»، «وَإِن نَّشَأْ نُغْرِقْهُمْ فَلَا صَرِیخَ لَهُمْ وَلَا هُمْ یُنقَذُونَ»، «إِلَّا رَحْمَةً مِّنَّا وَمَتَاعًا إِلَى حِینٍ»
ترجمه این آیات چنین است:
«و نشانهای [دیگر] برای آنان، این است که ما فرزندانشان را در کشتی هایی پر از بار سوار کردیم»، «و برای آنان چیزهای دیگری همانند کشتی آفریدیدم که بر آن سوار میشوند»،
«و اگر بخواهیم آنان را غرق میکنیم به گونهای که نه فریادرسی برایشان باشد و نه نجات داده شوند»، «مگر آنکه [بار دیگر] رحمت ما شامل حالشان شود و تا مدّتى [دیگر از زندگى] برخوردار باشند»
این آیات به پدیده های بزرگی چون اقیانوسها و دریاها اشاره کرده و میفرماید: کشتیهای کوچک و بزرگی که بار و مسافر را جابجا می کنند، نشانهای از قدرت پروردگار است. چرا که خداوند آب را به گونه ای آفریده که این حجم از بار و مسافر بدون آنکه در آن فرو روند و غرق شوند، به راحتی بر پشت آن سوار شده و مسیرهای دور و نزدیک را طی میکنند.
البته وسایل دیگری نیز برای حمل و نقل وجود دارد که برخی آفریده خداوند است، همچون شتر و بعضی از چارپایان دیگر/ اما در دنیای پیشرفته امروزی، با وجود انواع خودروها، هواپیماها و قطارها، باز هم بیشترین حجم بار توسط کشتیها جابجا میشود. امروزه اگر کشتی های حمل مواد غذایی و کالاهای مورد نیاز مردم و یا نفتکش های بزرگ در اقیانوسها به حرکت درنیایند، زندگی بشر با مشکل مواجه می شود.
حال اگر خداوند این ویژگی آب را از آن بگیرد، تمام کشتیها با بار و مسافرانشان در دریا غرق میشوند و هیچ کس جز خدا نمیتواند آنها را نجات دهد.
از این آیات میآموزیم:
- وسایل نقیله زمینی و دریایی از نیازهای طبیعی و اولیه بشر است که خداوند با لطف و تدبیر خود، بسترهای لازم را برای استفاده بشر از آنها فراهم کرده است.
- نعمتها را لطف خدا بدانیم، نه طلب ما از خدا/ به نعمتهایی که دراختیار ماست، مغرور نشویم، چراکه ممکن است به قهر الهی گرفتار گردیم.
با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ میسپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. تا برنامه ای دیگر و آیاتی دیگر از قرآن کریم، خدا نگهدار.