راهی به سوی نور
در برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آسان و روان آیات قرآن کریم پرداخته می شود. در این برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آیات قرآن کریم ، سوره یس آیه های 71 تا 76 پرداخته می شود .
بسم الله الرحمن الرحیم
با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.
ابتدا به تلاوت آیات 71 تا 73 از سوره یس گوش میسپاریم:
«أَوَلَمْ یَرَوْا أَنَّا خَلَقْنَا لَهُم مِّمَّا عَمِلَتْ أَیْدِینَا أَنْعَامًا فَهُمْ لَهَا مَالِکُونَ»، «وَذَلَّلْنَاهَا لَهُمْ فَمِنْهَا رَکُوبُهُمْ وَمِنْهَا یَأْکُلُونَ»، «وَلَهُمْ فِیهَا مَنَافِعُ وَمَشَارِبُ أَفَلَا یَشْکُرُونَ»
ترجمه این آیات چنین است:
«آیا ندیدند که از آنچه دستهای [قدرت] ما ایجاد کرده، برای آنان چهارپایانی آفریدیم که آنها مالک آن هستند؟»، «و چهارپایان را برای آنها رام کردیم. از برخی سواری میگیرند و از برخی تغذیه میکنند»، «و در آنها برای مردم بهرههای دیگری [چون پشم و پوست] و نوشیدنیهایی [چون شیر] است. پس چرا سپاس نمیگزارند؟»
این آیات، یکی از الطاف و نعمتهای خداوند به انسانهارا بیان کرده و نقش حیوانات را در زندگی انسان بر میشمرد. گرچه بخش عمدهای از حیوانات رام انسان نیستند و در دریا و خشکی زندگی میکنند، اما برخی حیوانات چنان رام و مسخر انسان هستند که بشر خود را مالک آنها دانسته و به هر نحو که میخواهد از آنها بهره میگیرد. لازم به ذکر است که بهرههای بشر از چهارپایان در عصر تمدن و پیشرفت بشر، نه تنها کاسته نشده، بلکه به گونه ای بیشتر نیز شده است.
اگر در قدیم از شیر گاو و گوسفند، چند قلم نوشیدنی یا خوردنی تهیه میشد، امروزه بشر دهها فرآورده لبنی را فقط از شیر این حیوانات تولید میکند.
انواع لباس و کیف و کفش از پشم و پوست حیوانات تولید میشود. در عصر حاضر با آنکه از برخی مواد مصنوعی، پوشاک و لباس و برخی دیگر از مایحتاج انسان تهیه می شود، هنوز لباسهایی که از پوست و پشم حیوانات تولید می شود، مرغوبیت و مطلوبیت خود را از دست نداده است.
هم اینک در بسیاری از نقاط جهان و حتی در ارتشهای پیشرفته، حیواناتی چون اسب و شتر بهترین وسیله برای عبور از مناطق سخت کوهستانی و کویری یا نقل و انتقال کالا و تجهیزات در اینگونه نواحی محسوب میشوند.
بخش عمدهای از تغذیه انسان وابسته به چهارپایان است. دستگاه خلقت، این نیاز بشر را از طریق توالد و تناسل به موقع این حیوانات، به نحو مناسب برآورده کرده است.
حقیقت آن است که بشر سپاسگزار این نعمت بزرگ نیست و کمتر کسی تاکنون فکر کرده است که اگر روزی این حیوانات نباشند و یا رام بشر نباشند چه اتفاقی خواهد افتاد.
از این آیات میآموزیم:
- آفرینش چهارپایانی نظیر گاو و گوسفند و شتر و... برای انسان است. لذا اگر حیوانات به ویژه چهارپایان نباشند، زندگی انسان با مشکل مواجه میشود. اما اگر انسان بر روی کره زمین نباشد، حیوانات دچار مشکل نمی شوند.
- وجود حیوانات و رام بودن آنها در برابر انسان، از نعمتهای الهی است. چون اگر رام نبودند، بهرهگیری انسان از آنها در مواردی نظیر تهیه گوشت و لبنیات و غیره با مشکلات بسیار همراه می شد.
- بی توجهی به نعمتهای الهی موجب غفلت از روحیه سپاسگزاری در برابر خالق هستی میشود.
اکنون به تلاوت آیات 74 تا 76 از سوره یس گوش میسپاریم:
«وَاتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّـهِ آلِهَةً لَّعَلَّهُمْ یُنصَرُونَ»، «لَا یَسْتَطِیعُونَ نَصْرَهُمْ وَهُمْ لَهُمْ جُندٌ مُّحْضَرُونَ»، «فَلَا یَحْزُنکَ قَوْلُهُمْ إِنَّا نَعْلَمُ مَا یُسِرُّونَ وَمَا یُعْلِنُونَ»
ترجمه این آیات چنین است:
«و به جای خداوند [یگانه]، خدایانی را [به پرستش] گرفتند، به این امید که یاری شوند»،
«[در حالی که] آن خدایان، توان یاری آنها را ندارند و آنها [در قیامت] برای بتها [چون] سپاهی احضار شده اند»، «[ای پیامبر!] سخن مشرکان تو را اندوهگین نکند. ما آنچه را پنهان میدارند و آنچه را آشکار میکنند، میدانیم»
یکی از نشانههای ناسپاسی بشر در برابر نعمتهای الهی، رفتن به سراغ معبودهای دیگر است. این کاری است که مشرکان به صورت علنی و برخی مؤمنان به صورت مخفی و ناپیدا انجام میدهند.
شرک ظاهر، آن است که انسان بگوید: این شخص یا این شیء را میپرستم. اما شرک خفی آن است که او حرفی از پرستش نزند و به عنوان مثال بگوید غیر از خدا، این شخص در زندگی من نقش کلیدی داشته است و اگر او نبود من در زندگی بدبخت و بیچاره میشدم. یا بگوید تنها به خاطر یاری و حمایتهای او بود که من به اینجا رسیدم.
در حالی که روشن است اشیاء و اشخاص دیگر، نقشی مستقل از خدا در زندگی انسان ندارند و نمی توانند نقش شریک خدا را بازی کنند. همه چیز به خواست و اراده خداوند است و او هیچ شریکی ندارد. البته اشیاء و اشخاص را وسیله قرار میدهد تا از طریق آنها نعمتی به انسان برسد و یا خدمتی را دریافت کند.
در ادامه آیات میفرماید: روز قیامت که هنگام بروز و ظهور باطن کارهای انسان است، مشرکان پشت سر بتها قرار میگیرند، به گونهای که گویا بتها فرمانده هستند و مشرکان سربازان لشکر آنان/ زیرا در دنیا چشم و گوش بسته مطیع خرافات و بدعتهایی بودند که میپرستیدند.
آخرین آیه خطاب به رسول خدا و مؤمنان می فرماید: از سخنان ناروای این مشرکان و نسبتهای نادرست آنها به پیامبر و قرآن و عقاید دینی، دچار اندوه و یأس و ناامیدی نشوید. آنها را به خدا واگذار کنید که خدا از همه چیز آنها آگاه است و آنان را متناسب با جُرمشان، کیفر میدهد.
از این آیات میآموزیم:
- هیچ چیز و هیچکس در عالم وجود در عرض خدا نیست. همه اسباب اعم از مادی یا غیر مادی، واسطههایی از جانب خدای بزرگ هستند و نقش و تاثیر مستقلی در زندگی بشر ندارند. لذا شرک هیچ پایه و اساس مستحکمی ندارد.
- یاری خواستن از دیگران بدون توجه به قدرت الهی، نوعی شرک و کفر است. درحقیقت یاری رساندن دیگران منوط به خواست و اراده خداوند است.
- مراقب باشیم سخنان ناروای مخالفان دین، سبب سستی و نا امیدی ما در انجام وظایف و مسئولیتهای دینی نشود.
با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ میسپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. تا برنامه ای دیگر و آیاتی دیگر از قرآن کریم، خدا نگهدار.