راهی به سوی نور
در برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آسان و روان آیات قرآن کریم پرداخته می شود. در این برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آیات قرآن کریم ، سوره یس آیه های 81 تا 83 پرداخته می شود .
بسم الله الرحمن الرحیم
با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.
ابتدا به تلاوت آیه 81 از سوره یس گوش میسپاریم:
«أَوَلَیْسَ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِقَادِرٍ عَلَى أَن یَخْلُقَ مِثْلَهُم بَلَى وَهُوَ الْخَلَّاقُ الْعَلِیمُ»
ترجمه این آیه چنین است:
«آیا کسی که آسمانها و زمین را آفریده است، قادر نیست که [در قیامت] همانند آنها را بیافریند؟ آری [می تواند] و او آفریننده داناست»
در برنامه قبل، قرآن کریم به نشانههایی از قدرت خداوند در آفرینش انسان از نطفه و پدیدآوردن آتش از درختان سبز اشاره کرد. این آیه به قدرت خداوند در آفرینش آسمانها و زمین اشاره نموده و میفرماید: اگر شما در قدرت خداوند شک دارید که آیا میتواند انسانهای مرده را دوباره پس از مرگ زنده کند، چرا به عظمت آسمانها و زمین نمینگرید که چگونه برپا شده و براساس یک نظام شگفت انگیز در حال چرخش و گردش است؟ وسعت و عظمت هستی چنان است که کره زمین در مقایسه با آن همچون دانهای شن در یک بیابان وسیع و پهناور است. خود زمین هم انواع موجودات ریز و درشت را در برگرفته است. نظیر کوهها و دریاهای بزرگ، دشتها، رودخانه ها و معادن، حیوانات خشکی و دریایی و انواع گیاهان و درختان که شمارش آنها از توان انسانها خارج است.
آیا با دیدن این همه عظمت در هستی، باز هم در اینکه خدا بتواند دوباره شما را در قیامت زنده کند، شک و تردید دارید؟ در دنیا نطفه در شکم مادر به نوزاد و انسان کامل تبدیل میشود. اما در آخرت، همانند دانهای که در دل خاک کاشته می شود ، بعد جوانه زده و از خاک بیرون میآید، ذره ای که از هر انسان باقی مانده، به قدرت خداوند از دل خاک برمی آید و انسانی شبیه آنکه در دنیا بوده، ظاهر میشود.
اگر این شبهه مطرح شود که ذرّات بدن در عالم پراکنده شده و مکان آن نامشخص است، باید توجه داشته باشیم که خداوند بر همه عالم احاطه دارد، بر همه چیز آگاه است و چیزی از علم او خارج نیست. لذا می تواند ذرات بدن انسان را در هرکجا که پراکنده شده، گردآوری کرده و مجدداً او را زنده کند.
از این آیه میآموزیم:
- در برخورد با شبهات منکران، میتوان به جای پاسخ مستقیم از شیوه سؤال و پرسش بهره گرفت و وجدان آنها را بیدار کرد، تا خودشان جواب را بیابند.
- آفرینش نیاز به علم و قدرت دارد و خداوند در دنیا و آخرت، از علم و قدرت بی پایان برخوردار است.
- کسی که هستی باعظمت را با نظام شگفت انگیز آن آفریده، می تواند دوباره انسانها را در قیامت زنده کند.
اکنون به تلاوت آیه 82 از سوره یس گوش میسپاریم:
«إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَیْئًا أَن یَقُولَ لَهُ کُن فَیَکُونُ»
ترجمه این آیه چنین است:
«فرمان او چنین است که هرگاه چیزی را اراده کند، تنها به آن میگوید: باش، پس بی درنگ موجود میشود»
در ادامه آیه قبل، این آیه بر قدرت الهی تأکید کرده و میفرماید: آفرینش اشیاء برای او آسان است. چنین نیست که آفرینش آسمان، کاری سخت/ و آفرینش یک مورچه برای او آسان باشد، بلکه همه چیز در نزد او یکسان است و با اراده و خواست او هر موجودی امکان وجود پیدا میکند. به عبارت دیگر، میان اراده او و ایجاد اشیاء فاصلهای نیست و به قول معروف، مثل یک چشم بر هم زدن است.
ما انسانها نیز می توانیم آنچه را می خواهیم، در ذهن خود تصوّر کنیم و میان اراده ما و ایجاد آن تصویر، فاصلهای نیست. اما در عالم خارج از ذهن خود، قادر به چنین کاری نیستیم. ولی خداوند هرچه را اراده کند، بی درنگ آن را در عالم خارج تحقق می بخشد.
از این آیه میآموزیم:
- آفرینش همه اشیاء اعم از بزرگ و کوچک یا ساده و پیچیده، برای خدای توانا یکسان است.
- خداوند، هستی بخش است و موجودات را از عدم به وجود می آورد. به عبارتی، ماده موجودات و صورت آنها را همزمان پدید میآورد. اما آفرینش ما انسانها، فقط صورت بخشی است و هرگز قادر نیستیم موجودات را از عدم ایجاد کنیم.
اکنون به تلاوت آخرین آیه از سوره یس، آیه 83 گوش میسپاریم:
«فَسُبْحَانَ الَّذِی بِیَدِهِ مَلَکُوتُ کُلِّ شَیْءٍ وَإِلَیْهِ تُرْجَعُونَ»
ترجمه این آیه چنین است:
«پس منزّه است کسی که مالکیت و حاکمیت هر چیزی به دست اوست و به سوی او بازگردانده میشوید»
این آیه که آخرین آیه سوره یس است، در یک جمع بندی کلی میفرماید: مالکیت و حاکمیت مطلق عالم هستی از آنِ خداست و او از هرگونه عجز و ناتوانی یا ضعف و سستی منزّه و مبرّاست. بنابراین هیچ کس نباید در قدرت او بر آفرینش دوباره انسانها در قیامت، دچار شک و تردید شود و قطعاً همه به سوی او باز میگردند.
بر فرض محال اگر انسان مالک وجود خود بود، شاید توانی برای مقابله با این اراده را الهی داشت، اما درحقیقت انسان مالک وجود خود نیست، او مملوک است و از خود هیچ ندارد. انسان حتی در آمدنش به دنیا و رفتنش از آن، ارادهای از خود ندارد، پس به چه دلیل این گونه درباره قیامت ایجاد تردید میکند؟
از این آیه میآموزیم:
- چگونه خدا را در برپایی قیامت ناتوان می پندارید؟ درحالی که او قادر بر انجام هر کاری است و از هرگونه عجز و ناتوانی منزّه است.
- آغاز و انجام هستی، فقط به دست خداست. آفرینش از او آغاز شده و همه چیز به سوی او باز میگردد.
با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ میسپاریم، و انشاء الله در برنامه بعد، تفسیر آسان و روان سوره صافّات را آغاز می کنیم. در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادات شما هستیم. تا برنامهای دیگر و آیاتی دیگر از قرآن کریم، خدا نگهدار.