راهی به سوی نور
در ادامه با تفسیر ساده و روان آیات 12 تا 21 سوره صافات در خدمت شما هستیم.
بسم الله الرحمن الرحیم
با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.
ابتدا به تلاوت آیات 12 تا 15 از سوره صافات گوش میسپاریم:
«بَلْ عَجِبْتَ وَیَسْخَرُونَ»، «وَإِذَا ذُکِّرُوا لَا یَذْکُرُونَ»، «وَإِذَا رَأَوْا آیَةً یَسْتَسْخِرُونَ»، «وَقَالُوا إِنْ هَـذَا إِلَّا سِحْرٌ مُّبِینٌ»
ترجمه این آیات چنین است:
«بلکه تو [از انکارشان] تعجب میکنی و آنها [تو را] مسخره میکنند»، «و هرگاه اندرز داده شوند، پند نمیگیرند»، «و هرگاه معجزهای ببینند آن را به مسخره میگیرند [و دیگران را نیز به استهزا دعوت می کنند]»، «و میگویند: این جز جادویی آشکار نیست»
در برنامه قبل گفتیم که کافران، قیامت را انکار میکنند. این آیات خطاب به رسول خدا میفرماید: آنها نه تنها قیامت را انکار میکنند، بلکه آن را مسخره کرده و وسیله ای برای استهزاء تو قرار میدهند. اما تو که به قیامت یقین کامل داری، از انکار و تمسخر آنها تعجب میکنی که چگونه امری را که درمورد آن آگاهی ندارند، بی دلیل انکار میکنند. کاش لااقل سکوت کنند و بگویند: نمیدانیم که قیامت واقع میشود یا نه؟
ادامه آیات میفرماید: دلیل این انکار آنها، جهل نیست، بلکه عناد و لجاجت است. لذا هر وقت این موضوع مطرح میشود، حاضر به شنیدن و توجه کردن به آن نیستند. فراتر از آن، آنها اگر معجزهای را هم ببینند، حاضر به پذیرش آن نیستند، بلکه دیگران را نیز به تمسخر پیامبر خدا دعوت میکنند و برای فریب آنان میگویند: این همان کارهای جادوگران است.
در حالی که تفاوت معجزه با جادو روشن است. جادوگر سالها تمرین و ممارست میکند تا کاری را انجام دهد، در حالی که پیامبر خدا، بدون هرگونه آموزش یا تمرینی، فقط با اذن و اراده پروردگار، معجزه و کار خارق العاده ای را انجام میدهد.
از این آیات میآموزیم:
- اگر دل آمادگی پذیرش حق را نداشته باشد، حتی سخن بهترین افراد نیز در انسان تاثیرگذار نیست.
- تمسخر، یکی از شیوههای مخالفان حق است که دوستداران حق نباید از آن بترسند و میدان را خالی کنند.
- مشرکان، درواقع به خارق العاده بودن قرآن اقرار داشتند، اما آن را سحر و جادو میخواندند.
اکنون به تلاوت آیات 16 تا 18 از سوره صافات گوش میسپاریم:
«أَإِذَا مِتْنَا وَکُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَإِنَّا لَمَبْعُوثُونَ»، «أَوَآبَاؤُنَا الْأَوَّلُونَ»، «قُلْ نَعَمْ وَأَنتُمْ دَاخِرُونَ»
ترجمه این آیات چنین است:
«آیا چون مردیم و خاک و استخوان [پوسیده] شدیم، [دوباره] برانگیخته میشویم؟»،
«و آیا پدران نخستین ما [نیز برانگیخته میشوند] ؟»، «بگو: آری [همگی برانگیخته میشوید] در حالی که خوار و کوچک هستید»
در ادامه آیات قبل، این آیات گفتگوی منکران معاد با رسول خدا را بیان میکنند. جالب است که در این آیات نیز، آنها دلیلی بر عدم امکان معاد نمیآورند و فقط استبعاد و تعجب خود را بیان میکنند. لذا با حالتی ناباورانه از پیامبر می پرسند مگر میشود مردگانی که جسدشان پوسیده و به خاک تبدیل شده، در قیامت دوباره زنده شوند؟ به خصوص نیاکان ما که دهها و صدها سال از موقع مرگشان گذشته و دیگر اثری از آنها باقی نمانده است؛ اگر گورشان را هم بشکافیم، چیزی جز خاک در آن نمی بینیم.
این سؤالات به طور طبیعی برای همه انسانها مطرح است، اما مؤمنان به قدرت بی پایان خداوند ایمان دارند و میدانند که خداوند، قادر است دوباره مردگان را از خاک بیافریند. آنان خبر پیامبران و کتب آسمانی درباره وقوع قیامت و زنده شدن مردگان را قبول دارند. اما کسانی که به خدا و فرستادگانش ایمان ندارند، برای آنها پذیرش چنین امری سخت و ناممکن است.
از این آیات میآموزیم:
- منکران معاد، منطق و استدلال محکمی ندارند و به جای استدلال فقط استبعاد می کنند.
- سؤالات و شبهات گرچه از روی عدم صداقت و سوء نیت باشد، باید با صراحت و دلایل روشن پاسخ داده شود.
- لجاجت و عناد با حق، مایه ذلت و خواری در آخرت است.
اکنون به تلاوت آیات 19 تا 21 از سوره صافات گوش میسپاریم:
«فَإِنَّمَا هِیَ زَجْرَةٌ وَاحِدَةٌ فَإِذَا هُمْ یَنظُرُونَ»، «وَقَالُوا یَا وَیْلَنَا هَـذَا یَوْمُ الدِّینِ»، «هَذَا یَوْمُ الْفَصْلِ الَّذِی کُنتُم بِهِ تُکَذِّبُونَ»
ترجمه این آیات چنین است:
«همانا آن [تنها] یک صیحه است. پس به ناگاه آنها [بر می خیزند و] می نگرند»، «و می گویند: وای بر ما، این روز جزاست»، «[آری!] این همان روز جدایی [حق از باطل] است که آن را تکذیب میکردید»
در ادامه آیات قبل، این آیات به قدرت خداوند در زنده کردن مردگان اشاره کرده و میفرماید: گمان نکنید قرار است در قیامت میلیاردها انسانی که در طول تاریخ مردهاند، یک به یک یا گروه گروه زنده شوند، بلکه با یک صیحه آسمانی که بیانگر اراده الهی است، همه مردگان یکباره از خاک بر می خیزند و به اطراف می نگرند.
طبیعی است هنگامی که کافران زنده شدن همه انسانها را در یک زمان، آن هم بدین شکل می بینند، آنچه را در دنیا انکار می کردند، اقرار میکنند و میگویند: این همان چیزی است که ما انکار میکردیم. وای بر ما امروز چه کنیم؟ با ما چگونه برخورد خواهد شد؟
در برابر این اقرار، فرشتگان الهی نیز تأکید میکنند که امروز، روز جدایی حق از باطل و اهل ایمان از کافران و منکران است/ روز جدا شدن نیکان از بدان و روز داوری خداوند درمیان بندگان است.
از این آیات میآموزیم:
- پیدایش قیامت و زنده شدن مردگان، امری دفعی و ناگهانی است، نه تدریجی و زمان بَر/
- مشرکان در قیامت متحیر و مبهوت می شوند و نظاره گر سرنوشت بد خود هستند.
- قیامت روز حسرت و پشیمانی است. سعی کنیم در دنیا راهی را انتخاب کنیم که در قیامت دچار حسرت نشویم، زیرا پشیمانی در آن روز هیچ سودی ندارد.
با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ میسپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. تا برنامه ای دیگر و آیاتی دیگر از قرآن کریم، خدا نگهدار.