با تفسیر ساده و روان آیات دیگری از سوره صافات در خدمت شما هستیم. ( آیات 31 تا 38 سوره صافات)

  بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 31 تا 33 از سوره صافات گوش می‌سپاریم:

«فَحَقَّ عَلَیْنَا قَوْلُ رَبِّنَا إِنَّا لَذَائِقُونَ»، «فَأَغْوَیْنَاکُمْ إِنَّا کُنَّا غَاوِینَ»، «فَإِنَّهُمْ یَوْمَئِذٍ فِی الْعَذَابِ مُشْتَرِکُونَ»   

ترجمه این آیات چنین است:

«پس وعده پروردگارمان بر ما محقق شد و بدون شک ما [عذاب را] می‌چشیم»، «[آری] ما شما را گمراه کردیم. زیرا خود نیز گمراه بودیم»، «پس آنان در آن روز در عذاب [الهی] مشترکند»

در برنامه قبل گفتیم که روز قیامت، کسانی که گمراه شدند، گناه خود را به گردن سردمداران کفر و پیشوایان گمراه جامعه انداخته و می‌گویند آنها ما را به انحراف  کشاندند. اما آنها پاسخ می‌دهند که شما خود، به دنبال انحراف بودید و به دلیل خوی طغیانگری و تجاوز از حق، دنباله رو ما شدید. نه آنکه ما شما را به زور و اجبار  گمراه کرده باشیم. ما خودمان گمراه بودیم و شما را نیز که به دنبال ما آمدید، از راه منحرف کردیم.

این آیات می‌فرماید: پیشوایان و پیروان گمراه، به این نتیجه می‌رسند که این‌گونه نزاع‌ها و گفتگوها در قیامت هیچ فایده ای ندارد، زیرا فرمان الهی درباره عذاب آنها صادر شده و آنها به زودی عذاب را خواهند ‌چشید. آنها همگی در این کیفر الهی مشترکند و جایگاه آنها دوزخ است. البته طبیعی است که درجات و مراتب آنها متفاوت است. هر کس به میزان گناه و تأثیرش در گمراهی دیگران کیفر می‌بیند و کیفر گنهکاران یکسان نیست.   

از این آیات می‌آموزیم:

1. در قیامت، گنهکاران به وعده عذابی که پیامبران (در دنیا) اعلام کرده‌اند، اعتراف می‌کنند، اما این اعتراف سودی به حال آنها ندارد.
2. همنشینی و همراهی با گمراهان، زمینه گمراهی انسان را فراهم می کند و موجب همنشینی با آنان در دوزخ می‌شود.
3. پذیرش افراد فاسد به عنوان پیشوایان جامعه و پیروی از آنها، موجب تقویت ظالمان و گمراهان و درنتیجه مشارکت مردم در عذاب آنها می‌شود.

اکنون به تلاوت آیات 34 و 35  از سوره صافات گوش می‌سپاریم:

«إِنَّا کَذَلِکَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِینَ»، «إِنَّهُمْ کَانُوا إِذَا قِیلَ لَهُمْ لَا إِلَـهَ إِلَّا اللَّـهُ یَسْتَکْبِرُونَ»  

ترجمه این آیات چنین است:

«[آری] ما با مجرمان این‌گونه رفتار می‌کنیم»، «[زیرا] آنان چنین بودند که هرگاه به آنها گفته می‌شد، معبودی جز خدای یگانه نیست، تکبّر می‌ورزیدند»  

این آیات به سنت الهی در برخورد با گنهکاران و مجرمان اشاره کرده و می‌فرماید:   هنگامی که پیامبران مردم را به توحید و پرستش خدای یگانه دعوت می کردند، عده ای تکبر می ورزیدند و حاضر نبودند به سخن آنها گوش دهند یا درباره آن تأمل و تفکر کنند. چنین افرادی از روی عناد و لجاجت، راه کفر و شرک را درپیش گرفتند و در قیامت کیفری سخت دارند.

این تکبر و لجاجت در برابر حق، گاهی از روی خودبرتربینی و ناشی از مال و مقام یا نام و عنوان است، گاه نیز از روی تقلید نابجا از نیاکان یا پیشوایان جامعه و تعصّب بر افکار و عقاید آنان است. در هر صورت، این مانعی بزرگ دربرابر شنیدن حق و پذیرفتن آن است.

تکبر در برابر حق، کار را به جایی می‌رساند که فرد متکبر نه تنها حق را انکار می‌کند، بلکه گوینده‌اش را مورد تمسخر و تحقیر قرار داده و به او نسبت‌ ناروا می‌دهد.

از این آیات می‌آموزیم:

1. وعده ‌های الهی در دنیا و آخرت تحقق یافتنی است و هرگز تخلّف در آن راه ندارد.
2. ریشه گناه و جرم و انحراف، تکبر ورزیدن در برابر توحید و حق و راستی است.
3. پیامبران، مردم را به سوی خدای یگانه می‌خواندند، نه خود/  آنها در این دعوت، هیچ نفع و فایده ای برای خود در نظر نمی‌گرفتند و درعین حال، همواره مورد آزار و تهمت مخالفان بودند.

اکنون به تلاوت آیات 36 تا 38 از سوره صافات گوش می‌سپاریم:

«وَیَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِکُو آلِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَّجْنُونٍ»، «بَلْ جَاءَ بِالْحَقِّ وَصَدَّقَ الْمُرْسَلِینَ»، «إِنَّکُمْ لَذَائِقُو الْعَذَابِ الْأَلِیمِ» 

ترجمه این آیات چنین است:

«و [مشرکان] ‌می‌گفتند: آیا خدایان خود را به خاطر شاعری دیوانه رها کنیم؟»، «[هرگز چنین نیست!] بلکه او حق را آورده و پیامبران [پیشین] را تصدیق کرده است»، «بی تردید، شما عذاب دردناک [الهی] را خواهید چشید»

این آیات به توجیهات مشرکان برای ردّ دعوت پیامبران اشاره کرده و می‌فرماید: آنها پیامبران را متهم می‌کردند که سخنانشان همچون شاعران بر پایه خیال و احساس است، نه فکر و منطق/  به علاوه، می گفتند پیامبر شعر و شاعری را تحت تأثیر جن آموخته و از خود چیزی ندارد. در تاریخ آمده که مردم جزیرة العرب معتقد بودند شاعران به واسطه ارتباط با جنّ، فن شعر را می‌آموزند و می‌توانند چنین اشعار زیبایی را بسرایند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. تعصب بر افکار و عقاید نادرست و خرافی، مانع حق‌پذیری انسان می‌شود.
2. تهمت و تحقیر از ابزارهای منکران برای جلوگیری از گسترش دعوت پیامبران است.
3. تعالیم همه پیامبران در یک راستاست. همه آنها مردم را به توحید و پرستش خدای یگانه دعوت می‌کنند.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. تا برنامه ­ای دیگر و آیاتی دیگر از قرآن کریم، خدا نگهدار.