راهی به سوی نور
در این برنامه با تفسیر ساده و روان آیات 50 تا 61 سوره صافات آشنا می شویم.
بسم الله الرحمن الرحیم
با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.
ابتدا به تلاوت آیات 50 تا 53 از سوره صافات گوش میسپاریم:
«فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ یَتَسَاءَلُونَ»، «قَالَ قَائِلٌ مِّنْهُمْ إِنِّی کَانَ لِی قَرِینٌ»، «یَقُولُ أَإِنَّکَ لَمِنَ الْمُصَدِّقِینَ»، «أَإِذَا مِتْنَا وَکُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَإِنَّا لَمَدِینُونَ»
ترجمه این آیات چنین است:
«پس برخی از آنان به برخی روی کرده، از یکدیگر میپرسند»، «یکی از آنها میگوید: من [در دنیا] همنشینی داشتم»، «که میگفت: آیا تو [به راستی] از باور دارندگان [قیامت] هستی؟»، «که هرگاه مردیم و خاک و استخوان شدیم، [بار دیگر زنده میشویم و] جزا داده میشویم؟»
در برنامه قبل گفتیم که بهشتیان بر تختها تکیه می زنند و در بزم های بهشتی با دوستان خود، همنشینی و گفتگوهای صمیمانه دارند. این آیات یکی از گفتگوهای اهل بهشت را گزارش میدهد تا موجب توجه و تذکر ما انسانهای غافل شود و بدانیم چه بسا دوستان و همنشینانی که در دنیا با هم هستند، اما در قیامت راه آنها از هم جدا می شود، یکی به بهشت میرود و دیگری به دوزخ!/
این آیات میفرماید: بهشتیان در گفتگوهای خود، از آنچه در دنیا بر آنها گذشته می پرسند و هر کدام خاطرات خود را بیان میکنند. یکی از آنها به خاطرهای از دوستش اشاره میکند که منکر قیامت بود و زنده شدن مجدد انسانها پس از مرگ را امری غیرممکن میپنداشت. او همواره با تعجب از دوست مؤمن خود میپرسید: آیا تو واقعاً چنین چیزی را باور داری؟ آیا معتقدی کارهای ما در عالم پس از این دنیا، شامل کیفر و پاداش می شود؟
از این آیات میآموزیم:
- همنشینی با افراد بیدین یا سست ایمان، در صورتی که موجب تضعیف ایمان و اعتقادات انسان نشود، بلامانع است. به ویژه اگر انسان بتواند آنها را به سوی دین و راه حق دعوت کند یا لااقل به سؤالات فکری آنها پاسخ گوید.
- منکران معاد، دلیل عقلی یا تجربی بر نفی معاد و عالم پس از مرگ ندارند و تنها کار آنها استبعاد و تعجب است.
- در قیامت، خاطرات انسان از دنیا فراموش نمی شود و او می تواند آنچه را که بر او گذشته است، به یاد آورد.
اکنون به تلاوت آیات 54 تا 57 از سوره صافات گوش میسپاریم:
«قَالَ هَلْ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ»، «فَاطَّلَعَ فَرَآهُ فِی سَوَاءِ الْجَحِیمِ»، «قَالَ تَاللَّـهِ إِن کِدتَّ لَتُرْدِینِ»، «وَلَوْلَا نِعْمَةُ رَبِّی لَکُنتُ مِنَ الْمُحْضَرِینَ»
ترجمه این آیات چنین است:
«[سپس به دوستان بهشتی خود] میگوید: آیا شما میخواهید [از حال او] آگاه شوید؟»، «پس از حال او اطلاع می یابد و او را در میان دوزخ می بیند»، «گوید: به خدا سوگند نزدیک بود که مرا به هلاکت اندازی»، «و اگر لطف پروردگارم نبود، قطعاً [من نیز] از احضار شدگان [در دوزخ] بودم»
آن فرد بهشتی، در ادامه بیان خاطراتش برای دوستان بهشتی میگوید: آن کسی که در دنیا به خاطر اعتقادم به قیامت مرا زیر سؤال میبرد، امروز در دوزخ گرفتار است. اگر بخواهید میتوانید جایگاه او را در دوزخ ببینید. البته من هم به دلیل همنشینی و دوستی با او، درمعرض لغزش و انحراف بودم و چه بسا امروز من هم در کنار او در دوزخ بودم، اما خداوند به خاطر ایمان و کارهای نیک من، مرا مورد لطف قرار داد و توانستم از این مهلکه نجات یابم.
از این آیات میآموزیم:
- براساس آیات قرآن، بهشتیان به دوزخیان اشراف دارند و هرگاه بخواهند میتوانند از اوضاع دوزخیان مطلع شوند و با آنها گفتگو کنند، اما دوزخیان نمیتوانند بهشت را ببینند و از احوال اهل بهشت آگاه شوند.
- همنشینی و دوستی با منکران دین، در صورتی که موجب تضعیف ایمان فرد نشود، بلا اشکال است. درعین حال، دوستی با این گروه افراد، خطرناک است و اگر لطف و عنایت خداوند نباشد، انسان تحت تأثیر قرار گرفته و همانند آنان دوزخی میشود.
اکنون به تلاوت آیات 58 تا 61 از سوره صافات گوش میسپاریم:
«أَفَمَا نَحْنُ بِمَیِّتِینَ»، «إِلَّا مَوْتَتَنَا الْأُولَى وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِینَ»، «إِنَّ هَـذَا لَهُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ»، «لِمِثْلِ هَـذَا فَلْیَعْمَلِ الْعَامِلُونَ»
ترجمه این آیات چنین است:
«[آن گاه به یاران بهشتی خود میگوید:] آیا ما دیگر نمی میریم؟»، «جز همان مرگ نخستین ما [که در دنیا به سراغمان آمد] و ما هرگز عذاب نخواهیم شد؟»، «بیتردید این همان رستگاری بزرگ است»، «پس برای مثل این [پاداش]، باید اهل عمل تلاش کنند»
روشن است کسی که وارد بهشت شود، میداند که عذابی به سراغ او نخواهد آمد، چراکه اگر قرار بود عذاب شود، پیش از ورود به بهشت به آن مبتلا می شد.
اما یادآوری این مطلب و ذکر آن به زبان، برای دو چیز است: یکی یاد کردن از لطف و عنایت الهی که زمینه شکر و سپاس از اوست. دیگری ذکر این مطلب که بالاترین خوشبختی انسان این است که برای همیشه در بهشت الهی ساکن شود و از هرگونه بیماری و پیری که در دنیا موجب مرگ بود، به دور باشد. لازم به ذکر است که عمر دنیا کوتاه و پر از رنج و زحمت و مشقّت است، اما آخرت بی پایان است و اهل بهشت، از رفاه و راحتی و آسایش همیشگی برخوردارند.
آیة پایانی پیام بهشتیان به اهل دنیا را بیان میکند که: ای کسانی که هنوز فرصت زندگی در دنیا را دارید و عمر شما باقی است، تا میتوانید تلاش کنید و کار نیک انجام دهید تا بتوانید برای آخرت خود ذخیره بیشتری بیندوزید. مال و ثروت، کالایی است که در دنیا ارزش دارد و کارساز است، اما در بازار آخرت فقط عمل را میخرند و انسانها را با میزان اعمالشان میسنجند، نه با ثروت و قدرت و عنوان و شهرتشان/
از این آیات میآموزیم:
- در بهشت، مرگ و نیستی راه ندارد، اما در دوزخ، مجرمان به طور مکرّر در اثر عذاب میمیرند و دوباره زنده میشوند.
- سعادت واقعی در گرو حفظ خود از لغزشها و انحرافات در محیط های فاسد است تا انسان سالم به مقصد برسد.
- کارهای انسان در دنیا باید برای رسیدن به هدفهای عالی و رستگاری بزرگ باشد، وگرنه انسان دچار حسرت و خسران عظیم می شود.
با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ میسپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. تا برنامه ای دیگر و آیاتی دیگر از قرآن کریم، خدا نگهدار.