با تفسیر ساده و روان آیات 62 تا 68 سوره صافات در خدمت شما هستیم.

بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 62  و 63  از سوره صافات گوش می‌سپاریم:

« أَذَلِکَ خَیْرٌ نُّزُلًا أَمْ شَجَرَةُ الزَّقُّومِ»، «إِنَّا جَعَلْنَاهَا فِتْنَةً لِّلظَّالِمِینَ»

ترجمه این آیات چنین است:

«آیا این [بهشت] برای پذیرایی بهتر است، یا درخت زقوم؟»، «ما آن را برای ستمکاران مایه شکنجه و عذاب قرار داده‌ایم»

در آیات قبل به گوشه ای از نعمتهای بهشتی و رفاه و آسایش اهل بهشت اشاره شد، اما این آیات، شرایط آنها را با اوضاع و احوال اهل دوزخ مقایسه کرده و می‌فرماید: آیا پذیرایی بهشتیان با انواع نوشیدنی‌های گوارا بهتر است، یا پذیرایی دوزخیان با خوردنی‌ها و نوشیدنی‌های تلخ و ناگوار/

روشن است که این دو با هم قابل مقایسه نیست تا گفته شود کدام بهتر است. زیرا اصلاً  دوزخ  جایگاه رفاه و آسایش نیست تا آن را با بهشت که دربرگیرنده انواع لذتها و آسودگی هاست، مقایسه کنیم. بلکه این گونه تعبیر برای تذکر و بیدار کردن افراد غافل است، که اگر در کارهای نادرست و ناشایستی که انجام می‌دهید، به لذت و خوشی می رسید، آن را با رفاه و آسایش ابدی در بهشت و گرفتار شدن به ناراحتی و عذاب در دوزخ، مقایسه کنید.

از این آیات می‌آموزیم:

1. در مقایسه کارها با یکدیگر، فقط آثار و نتایج زودگذر دنیوی آنها را نبینیم، بلکه به کیفر و پاداش اُخروی آنها نیز توجه داشته باشیم.
2. ملاک ورود به دوزخ، ظلم است. ظلم به خود، ظلم به دیگران، ظلم به دین خدا و اولیای خدا/

اکنون به تلاوت آیات 64 تا 66 از سوره صافات گوش می‌سپاریم:

«إِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِی أَصْلِ الْجَحِیمِ»، «طَلْعُهَا کَأَنَّهُ رُءُوسُ الشَّیَاطِینِ»، «فَإِنَّهُمْ لَآکِلُونَ مِنْهَا فَمَالِئُونَ مِنْهَا الْبُطُونَ»    

ترجمه این آیات چنین است:

«آن درختی است که از  قعر دوزخ می‌روید»، «شکوفه‌های آن مانند سرهای شیاطین [زشت و بدنما] است»، «پس دوزخیان از آن می‌خورند و شکمها را از آن پر می کنند»

 این آیات زقوم را توصیف می‌کند، چنانکه در آیات 43  تا 46  سوره دخان نیز مشابه این توصیفات درباره زقوم آمده است. براساس این دو دسته آیات، زقوم نوعی گیاه و درخت است که در میان آتش سوزان دوزخ می‌روید و دوزخیان از میوه آن می‌خورند. طبیعی است گیاهی که در میان آتش بروید نه آب، دارای خاصیت سوزانندگی است و میوه آن، موجب زجر و زحمت خورنده آن می شود.

افزون بر بوی بد و مزه بد این گیاه، قرآن آن را در زشتی و هولناکی، به سر دیو تشبیه کرده است. لازم به ذکر است که مردم از زمان قدیم، سر دیو را وحشتناک توصیف می کردند، چنانکه فرشتگان را در ذهن خود زیبا و دلربا تصویر می ‌نمودند، در حالی که هیچ کس  فرشته‌ و دیو را ندیده است!

از این آیات می‌آموزیم:

1. نظام آخرت با نظام دنیا متفاوت است. لذا امکان رویش گیاه و درخت، در قعر دوزخ  و در میان آتش سوزان آن وجود دارد.
2. آنان که در دنیا از دستورات شیطان پیروی می‌کنند، در دوزخ گرفتار گیاهانی می‌شوند که به جای مناظر سبز و زیبا، دارای منظره‌ای زشت و تنفرانگیز است،  گویا سرهای ترسناک شیاطین از زمین سر برآورده است.

اکنون به تلاوت آیات 67 و 68 از سوره صافات گوش می‌سپاریم:

«ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَیْهَا لَشَوْبًا مِّنْ حَمِیمٍ»، «ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى الْجَحِیمِ»

ترجمه این آیات چنین است:

«سپس بر روی آن [غذا] مخلوطی از آب جوشان و سوزنده برای آنان خواهد بود»، «سپس بازگشت آنان به سوی دوزخ است»

طبیعی است خوردن میوه درخت زقوم، تشنگی به دنبال دارد و این آیات می‌فرماید: آنها که از درخت زقوم می‌خورند، برای رفع تشنگی، آبی می‌نوشند که بسیار داغ و سوزاننده و آلوده است و به جای رفع عطش، تشنگی‌آور است.

ادامه آیات می‌فرماید: آنان پس از این مراحل وارد دوزخ می‌شوند. بنابراین آنچه از درخت زقوم و نوشیدنی پس از آن گفته شد، پذیرایی دوزخیان پیش از ورود آنان به دوزخ بوده است، مانند پذیرایی از مهمانان در هنگام ورود به مجلس و محفل شادی/  اگر نحوة پذیرایی پیش از ورود به دوزخ این گونه است، پس از ورود به جهنم چگونه از آنان   پذیرایی خواهد شد؟

از این آیات می‌آموزیم:

1. دوزخیان همچون اهل بهشت، خوردنی و آشامیدنی دارند، اما اینها نه تنها لذیذ و خوشایند نیست، بلکه بد شکل و بد مزه است و موجب زجر و آزار آنها می شود.      

2-  آنها که در دنیا شکم خود را از حرام پر می‌کنند و توجهی به دستورات خداوند ندارند، در قیامت نیز شکمشان از چیزهایی پر می‌شود که موجب آزار و شکنجه آنهاست.

3- مواقف قیامت متفاوت است. اهل دوزخ پس از گذراندن مراحل مختلف به قرارگاه اصلی در دوزخ  وارد می‌شوند.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. تا برنامه­ ای دیگر و آیاتی دیگر از  قرآن کریم، خدا نگهدار.