با تفسیر ساده و روان آیات 69 تا 78 سوره صافات در خدمت شما هستیم.

بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه­ ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 69 تا 71  از سوره صافات گوش می‌سپاریم:

«إِنَّهُمْ أَلْفَوْا آبَاءَهُمْ ضَالِّینَ»، «فَهُمْ عَلَى آثَارِهِمْ یُهْرَعُونَ»، «وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَکْثَرُ الْأَوَّلِینَ»

ترجمه این آیات چنین است:

«آنان پدرانشان را گمراه یافتند»، «و [با این حال] از پی آنان شتابان می روند»، «و بی گمان قبل از آنان، بیشتر پیشینیان [نیز] گمراه شدند»

در برنامه قبل وضعیت سخت و دشوار کافران و مجرمان در دوزخ بیان شد. این آیات دلیل دوزخی شدن آنان را چنین بیان می‌کند: آنها بدون اندیشه و تفکر در افکار و عقاید پدران و نیاکان خود، باورهای آنان را پذیرفتند و کورکورانه از راه و روش آنها تقلید کردند. با آنکه می‌فهمیدند افکار آنها نادرست است و مبنای صحیح و عاقلانه ای ندارد.

ادامه آیات می‌فرماید: متاسفانه این تقلید نابجا در طول تاریخ درمیان اقوام و ملل مختلف رواج داشته است. بسیاری از مردم گمان می‌کنند آداب و رسوم و افکار و باورهای پیشینیان آنها درست است. حتی اگر خود به خرافی بودن آن سنتها و افکار پی‌ببرند، جرأت نمی‌کنند درباره آنها اظهار نظر کرده و نادرست بودن آنها را اعلام کنند.

حفظ میراث گذشتگان به معنای تقلید کورکورانه و بی منطق از آنها نیست. چنانکه اگر بشر در علوم تجربی تنها به دانش گذشتگان بسنده می کرد، هیچ پیشرفت و توسعه ای در زندگی او حاصل نمی‌شد. به بیان صحیحتر، حفظ و پاسداشت میراث گذشتگان، به معنای حفظ آداب و سنتهای خوب و مفید آنهاست.

از این آیات می‌آموزیم:

1. در فرهنگ اسلامی، تقلید در اعتقادات جایز نیست، نه از پدران و نیاکان و نه از عالمان دینی/ هر کس باید خودش درمورد اصول عقاید که شامل توحید و نبوت و معاد است، بررسی و تحقیق کند و از روی دلیل و منطق، به یقین برسد.
2. با تقلید کورکورانه و بدون دلیل، انسان دچار سرنوشت بد در دنیا و آخرت می‌شود.
3. آداب و رسوم و افکار و عقاید پیشینیان، باید با معیار عقل و منطق سنجیده شود، نه عواطف و احساسات قومی و نژادی و امثال آن/

اکنون به تلاوت آیات 72  تا 74 از سوره صافات گوش می‌سپاریم:

«وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا فِیهِم مُّنذِرِینَ»، «فَانظُرْ کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ الْمُنذَرِینَ»، «إِلَّا عِبَادَ اللَّـهِ الْمُخْلَصِینَ»  

ترجمه این آیات چنین است:

«و قطعاً در میان آنها بیم‌دهندگانی فرستادیم»، «پس بنگر که سرانجام هشدار ‌داده‌شدگان چگونه بود»، «[همه آنان نابود شدند]  جز بندگان خالص‌شده‌ی خدا» 

در ادامه آیات قبل درمورد اینکه گمراهان گرفتار دوزخ شدند، این آیات می‌فرماید: گمراهی این دسته از افراد به خاطر نبود رهبران آسمانی نبوده است. زیرا خداوند در میان اقوام مختلف افرادی را فرستاده است که آنها را ارشاد کنند و از عاقبت بد در دنیا و آخرت برحذر دارند.

گرچه پیامبرانِ صاحبِ کتاب،  از نظر تعداد کم بوده‌اند، اما پیامبران تبلیغی که شریعت پیامبران بزرگ را تبلیغ می‌کردند، بسیار بوده اند تا آنجا که در برخی روایات، تعداد آنها حدود صد و بیست و چهار هزار نفر اعلام شده است.

از وظایف مهم پیامبران، آگاهی دادن به مردم و رها کردن آنها از  قید و بند خرافات و دور کردن آنها از شرک و کفر و ظلم بوده است. اما متاسفانه بسیاری از مردم به ارشاد و انذار این معلمان دلسوز توجهی نمی‌کنند و گرفتار سرنوشت بد در دنیا و آخرت می‌شوند.

البته بندگان خالص که در  همه امور زندگی فقط خدا را در نظر می‌گیرند و به طور پیوسته  برای جلب رضایت او می کوشند، از عاقبت بد به دورند و به سعادت می‌رسند. افراد مخلص، اگر در معرفت خدا و ایمان به او، به درجه کمال برسند، از سوی خداوند پاداش ویژه‌ای دریافت می کنند تا از خطرات و آسیبهای نفسانی و شیطانی در امان بمانند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. هشدار دادن به منحرفان برای حفظ آنها از آتش دوزخ در قیامت، مانند هشدار دادن به ساکنان خانه ای که در معرضِ آتش‌سوزی است، امری لازم است.
2. اگر اکثریت جامعه‌ای منحرف شوند، نباید همرنگ آنان شد، بلکه باید درصدد راهنمایی و ارشاد آنان برآمد.
3. مطالعه تاریخ اقوام و افراد گذشته و توجه به سرنوشت آنان، مایه عبرت و رشد انسان است و به او در تمیز  حق و باطل کمک می‌کند.
4. اخلاص در عبادت و بندگی خدا، مایة سعادت انسان و نجات او از عاقبت بد است.

اکنون به تلاوت آیات 75 تا 78 از سوره صافات گوش می‌سپاریم:

«وَلَقَدْ نَادَانَا نُوحٌ فَلَنِعْمَ الْمُجِیبُونَ»، «وَنَجَّیْنَاهُ وَأَهْلَهُ مِنَ الْکَرْبِ الْعَظِیمِ»، «وَجَعَلْنَا ذُرِّیَّتَهُ هُمُ الْبَاقِینَ»، «وَ تَرَکْنا عَلَیْهِ فِی الْآخِرِینَ»   

ترجمه این آیات چنین است:

«و همانا نوح، ما را ندا داد. [و ندای او را اجابت کردیم] پس چه خوب اجابت‌کننده‌ای هستیم»، «و او و خاندانش را از اندوه بزرگ رهانیدیم»، «و نسل او را باقی گذاشتیم»، «و در میان آیندگان برای او [نام نیک] به جا گذاشتیم»

آیات قبل فرمود: خداوند در میان اقوام گذشته پیامبرانی را مبعوث کرد. این آیات به یکی از آن پیامبران یعنی حضرت نوح اشاره می کند که از پیامبران بزرگ الهی است. می‌فرماید: با آنکه حضرت نوح سالها قومش را ارشاد کرد و از روی دلسوزی و خیرخواهی آنان را از کفر و شرک برحذر داشت، اما اکثر قومش به سخنان او توجهی نکرده و رسالت او را تکذیب نمودند.

سرانجام حضرت نوح از هدایت قومش مأیوس شد و از خداوند خواست که کافران را ریشه کن کند و مؤمنان را نجات دهد. خداوند نیز دعای او را مستجاب نمود. طوفان و سیل عظیمی همه جا را فرا گرفت و کافران  به هلاکت رسیدند. تنها اهل ایمان که به وعده‌های حضرت نوح ایمان داشتند، همراه او در کشتی سوار شده و نجات یافتند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. دعا، راه دریافت امدادهای الهی است، البته برای کسانی که وظیفه خود را به نحو صحیح انجام دهند. لازم به ذکر است که مردان خدا هنگامی که کار بر آنان سخت شود، با دعا و استمداد از درگاه خداوند، بر مشکلات غلبه می یابند و دچار بن بست نمی شوند.
2.  بقا یا انقراض نسلها به دست خداست. خداوند نوح و کسان و یاران با ایمان او را دربرابر آن طوفان کوبنده و هولناک حفظ کرد و گمراهان را به هلاکت رساند.
3. سرانجام پاکان و صالحان و پرهیزکاران از بلا و اندوه بزرگ رهایی یافته و عاقبت به خیر می شوند(در دنیا و در آخرت)/                                                                       

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. تا برنامه ­ای دیگر و آیاتی دیگر از قرآن کریم، خدا نگهدار.