با تفسیر ساده و روان آیات 114 تا 122 سوره صافات در خدمت شما هستیم.

بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه­ ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 114 تا 116 از سوره صافات گوش می‌سپاریم:

«وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَى مُوسَى وَهَارُونَ»، «وَنَجَّیْنَاهُمَا وَقَوْمَهُمَا مِنَ الْکَرْبِ الْعَظِیمِ»، «وَنَصَرْنَاهُمْ فَکَانُوا هُمُ الْغَالِبِینَ»

ترجمه این آیات چنین است:

«و به راستی ما بر موسی و هارون منت نهادیم»، «و آن دو و قومشان را از اندوه بزرگ نجات دادیم»، «و آنان را یاری کردیم، پس آنان پیروز شدند»

در برنامه قبل، قرآن کریم برخی از نعمتهایی را یادآور شد که خداوند به حضرت ابراهیم عطا کرده بود. این آیات دربارة‌ الطاف خداوند به حضرت موسی و برادرش هارون است. ابتدا به صورت کلی می‌فرماید که خداوند آنان را مشمول نعمتهای خود ساخت و سپس موارد این نعمتها را بیان می‌کند. اولین لطف خداوند به موسی و هارون و قوم بنی اسرائیل، آزادی آنها از چنگال فرعون و اطرافیانش/ و پیروزیشان بر دشمنان بود.

فرعون حاکم خونریز و ستمگر مصر، مردان را به بردگی و بیگاری می کشید، زنان را به کنیزی می گرفت و پسران را سر می‌برید. در چنین شرایطی حضرت موسی از جانب خداوند مأموریت یافت که  قوم بنی اسرائیل را نجات دهد. او با ایمان به خدا توانست اسباب آزادی آنان را فراهم کند و آنها را از این رنج و اندوه بزرگ رهایی بخشد.

به دلیل لطف خداوند و یاری او، بنی اسرائیل از رود نیل گذشتند و فرعون و لشکریانش در آب غرق شدند. به این ترتیب، آنان با دست خالی بر فرعون و سپاهیان تا بن دندان مسلح او پیروز شدند و از چنگال فرعون ستم پیشه رهایی یافتند. پس از نابودی فرعونیان، بنی اسرائیل بر اموال و دارائیها،  باغها و کاخهای آنها دست یافتند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. یاد الطاف الهی به پیامبران پیشین،  سبب آرامش و دلگرمی مؤمنان در طول تاریخ  می‌شود.
2. برطرف شدن غم و اندوه و فشارهای روانی و رسیدن به آرامش روحی از نعمتهای بزرگ الهی است.
3. پیامبران و اولیای خدا، همواره به فکر مردم تحت ستم هستند، برای آنها دلسوزی می کنند و خود را در رنج و اندوه آنان شریک می‌دانند. مردان خدا، زمانی از نگرانی آسوده می شوند که انسانهای مظلوم از  سلطه ستمگران و زورگویان رهایی یابند و در راحتی بسر برند.

اکنون به تلاوت آیات 117  تا 119 از سوره صافات گوش می‌سپاریم:

«وَآتَیْنَاهُمَا الْکِتَابَ الْمُسْتَبِینَ»، «وَهَدَیْنَاهُمَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِیمَ»، «وَتَرَکْنَا عَلَیْهِمَا فِی الْآخِرِینَ»     

ترجمه این آیات چنین است:

«و به آن دو، کتاب روشنگر دادیم»، «و آن دو را به راه راست هدایت کردیم»، «و برای آن دو در میان آیندگان، [نام نیک] به جا گذاشتیم»

پس از نعمت آزادی از استبداد فرعونی، در این آیات بزرگترین نعمت که نزول کتاب آسمانی برای هدایت جامعه به سوی سعادت دنیا و آخرت است، مورد توجه و تأکید قرار گرفته است.

روشن است که جامعه رها شده از سلطه فرعونی نیازمند قانون و رهبر الهی است تا سامان یابد و بار دیگر گرفتار استبداد و استکبار نشود. لذا نزول تورات که قوانین مورد نیاز قوم بنی اسرائیل در آن موجود بود و نیز داشتن رهبری توانا چون موسی(ع)، بزرگترین موهبت الهی بر قوم بنی اسرائیل بود تا جامعه‌ای سالم و رو به تکامل تشکیل شود.

از این آیات می‌آموزیم:

1. نجات مردم از سلطه ظلم و استبداد، راه را برای هدایت آنها به سوی خدا هموارتر  می کند.
2. کتب آسمانی، راه درست زیستن را به انسان می آموزند، البته به شرطی که دچار دستکاری، تحریف و انحراف نشوند.
3. خداوند در قرآن از فرستادگان خود تجلیل کرده و نام نیک، یکی از سرمایه‌ های اجتماعی تمام پیامبران در طول تاریخ بوده است. 

اکنون به تلاوت آیات 120 تا 122 از سوره صافات گوش می‌سپاریم:

«سَلَامٌ عَلَى مُوسَى وَهَارُونَ»، «إِنَّا کَذَلِکَ نَجْزِی الْمُحْسِنِینَ»، «إِنَّهُمَا مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِینَ»

ترجمه این آیات چنین است:

«سلام بر موسی و هارون»، «ما  اینگونه نیکوکاران را پاداش می‌دهیم»، «همانا آن دو از بندگان مؤمن ما بودند»

در پایان این بخش از آیات که درباره حضرت موسی و هارون بود، خداوند به آنان سلام و درود فرستاده و آن را در قرآن ذکر کرده تا درسی باشد برای اهل ایمان که همواره به پیامبران الهی درود بفرستند و از زحمات آن بزرگواران قدردانی کنند.

در ادامه آیات می‌فرماید: لطف و عنایت ما به این دو پیامبر و اهل ایمان، امری مستمر و پایدار است و هرکس در طول تاریخ، با ایمان، پاک و درستکار باشد و به مردم نیکی کند، مشمول چنین عنایتی خواهد شد.

آخرین آیه درباره حضرت موسی و هارون به درجه بندگی و تسلیم بودن آنان اشاره کرده و می‌فرماید: آنها از بندگان با ایمان ما بودند. این تعبیر درباره عموم پیامبران در قرآن به کار رفته است و آنان به عنوان عبد و بنده خدا توصیف شده‌اند.

واژه عبد که مقابل آن واژه مولی است، بیانگر تسلیم محض بودن پیامبران در برابر دستورات خداست، برخلاف بسیاری از مردم که در برابر دستورات خداوند تسلیم نیستند و فقط دستوراتی را عمل می‌کنند که علت و حکمت آن را بدانند و بفهمند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. درود و سلام به مردان الهی، کار پسندیده ای است که خداوند به ما ‌آموخته است و این بدان معناست که آن انسانهای بزرگ این سلامها را دریافت می کنند.
2. هرگونه اقدام در جهت تبیین معارف دین و هدایت جامعه، نوعی احسان است که این از ویژگیهای مردان خداست.
3. الطاف الهی به نیکوکاران، یک سنت و جریان مستمر در طول تاریخ بوده است.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. تا برنامه ­ای دیگر و آیاتی دیگر از قرآن کریم، خدا نگهدار.