راهی به سوی نور
با تفسیر ساده و روان آیات 123 تا 132 سوره صافات در خدمت شما هستیم.
بسم الله الرحمن الرحیم
با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.
ابتدا به تلاوت آیات 123 تا 126 از سوره صافات گوش میسپاریم:
«وَإِنَّ إِلْیَاسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِینَ»، «إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ أَلَا تَتَّقُونَ»، «أَتَدْعُونَ بَعْلًا وَتَذَرُونَ أَحْسَنَ الْخَالِقِینَ»، «اللَّـهَ رَبَّکُمْ وَرَبَّ آبَائِکُمُ الْأَوَّلِینَ»
ترجمه این آیات چنین است:
«و به راستی اِلیاس از فرستادگان [ما] بود»، «آنگاه که به قومش گفت: آیا پروا نمیکنید؟»،
«آیا بُت بَعل را میخوانید [می پرستید] و بهترین آفرینندگان را رها می کنید؟!»، «خدا را که پروردگار شما و پروردگار پدران پیشین شماست»
پس از سرگذشت حضرت ابراهیم و موسی، این آیات به سرگذشت حضرت الیاس اشاره کرده و میفرماید: اولین سخن او با قومش، پرهیز از شرک و بتپرستی و هرگونه ظلم و فساد بود، امری که افراد بیپروا گرفتار آن هستند و بر اثر آن، دست به کارهای زشت و ناروا می زنند.
او وجدان بتپرستان را مورد خطاب قرار داده و میگفت: چگونه است که شما بتی را که با دست خود میتراشید، مورد پرستش و نیایش قرار میدهید، اما خالق خود را فراموش میکنید؟! آیا بتها قدرت آفرینش چیزی را دارند که این گونه در برابر آنها تعظیم میکنید؟! آیا شما و پدرانتان یا فرزندانتان توسط آنها آفریده شدهاید؟! چرا خدایی را که پروردگار شما و پدرانتان و مدبر امور عالم است، رها کرده و به سراغ اجسام بیجان و بیخاصیت میروید؟
چه بسا بتپرستان برای توجیه کار خود، به سیره نیاکانشان در پرستش بتها استناد میکردند، ولی حضرت الیاس در پاسخ آنها میگفت: پدران و نیاکان شما نیز آفریده خداوند هستند، نه بتها/
از این آیات میآموزیم:
- همه پیامبران الهی بشر را به خداپرستی و نفی پرستش هر چیزی جز خدا دعوت کرده اند.
- پرستش، فقط سزاوار بهترین آفریننده ها یعنی آفریدگار یگانه عالم هستی است.
- سرلوحه دعوت پیامبران و زیربنای همه کمالات، تقوا و پرهیزکاری است.
- پیامبران در برخورد با مردم، تلاش می کردند که با طرح سؤالاتی ساده، مقایسه ای و قابل فهم، آنها را از خواب غفلت بیدار کنند. چنانکه مقایسه بتهای بی جان و بی خاصیت، با آفریدگار دانا و توانای هستی، وجدانها را بیدار می کند.
اکنون به تلاوت آیات 127 تا 129 از سوره صافات گوش میسپاریم:
«فَکَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ»، «إِلَّا عِبَادَ اللَّـهِ الْمُخْلَصِینَ»، «وَتَرَکْنَا عَلَیْهِ فِی الْآخِرِینَ»
ترجمه این آیات چنین است:
«پس او را تکذیب کردند و بی شک آنان [برای کیفر] احضار خواهند شد»، «جز بندگان خالص شده خدا»، «و برای او در میان آیندگان [نام نیک] بر جای گذاشتیم»
همانند بسیاری از اقوام گذشته، اکثریت قوم حضرت الیاس نیز رسالت او را تکذیب کردند و حاضر نشدند که پندها و نصایح او را درمورد لزوم ترک بتپرستی بپذیرند. قرآن میفرماید: فرجام چنین تکذیبی، آلوده شدن به انواع گناهان و کارهای زشت/ و دریافت کیفر الهی است. تنها گروه اندکی که به الیاس ایمان آوردند و خدا را خالصانه پرستیدند، نجات یافتند.
ادامه آیات میفرماید: خداوند زحمات پیامبرانش را ارج مینهد و نام آنها را به نیکی یاد میکند تا اندیشه و راه و روش آن بزرگمردان در طول تاریخ زنده و جاودان بماند.
از این آیات میآموزیم:
- معیار سعادت، زندگی دنیوی افراد نیست، بلکه سرانجام کار آنها در قیامت مشخص می شود که آیا آنان اهل سعادت و نجاتند یا نگون بخت و دوزخی هستند.
- پرستش خالصانه خدا و اخلاص در عمل، راه نجات و رستگاری است و انسان را از کیفر الهی می رهاند. ناخالصی در راه خدا، انسان را از رسیدن به مقصد باز میدارد.
اکنون به تلاوت آیات 130 تا 132 از سوره صافات گوش میسپاریم:
«سَلَامٌ عَلَى إِلْ یَاسِینَ»، «إِنَّا کَذَلِکَ نَجْزِی الْمُحْسِنِینَ»»، «إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِینَ»
ترجمه این آیات چنین است:
«سلام و درود بر الیاس»، «ما نیکوکاران را اینگونه پاداش میدهیم»، «همانا او از بندگان مؤمن ما بود»
قرآن پس از بیان سرگذشت حضرت الیاس میفرماید: خداوند بر پیامبرش الیاس درود میفرستد. البته در آیه 130 به جای الیاس، الیاسین آمده که هر دو نام یک پیامبر است، مانند سینا و سینین که هر دو نام یک سرزمین هستند.
در قسمتهای قبلی این سوره به سرگذشت بعضی از پیامبران پیشین اشاره شد. در پایان نقل داستان هریک از آنها، خداوند ایمان نیرومند و خالص آن انسانهای بزرگ را یادآور شد، از تلاش و نیکوکاری آنها تقدیر کرد و فرمود: این سنت ماست که کار نیکوکاران را جبران کرده، به آنها پاداش می دهیم. در پایان آیات مربوط به حضرت الیاس نیز قرآن به همین موضوع اشاره کرده و می فرماید: تلاشها و زحمات همه کسانی که در راه خدا قدم بردارند و به دنبال کار نیک و خیررسانی به مردم باشند، فراموش نمیشود. این سنت خداوند است که نیکوکاران را به نحو مناسب پاداش دهد و کار نیک آنها را جبران کند، چه پیامبر باشند و چه افراد عادی/ البته به این شرط که در مسیر الهی گام بردارند و اهل ایمان باشند. وگرنه کسی که خدا را انکار کند و حاضر به تسلیم و تعظیم دربرابر خالق خود نباشد، اگر کار خیری هم انجام دهد، برای مردم دنیا انجام داده و پاداش آن را در قالب همان سپاس و تشکر آنان در این جهان دریافت میکند.
از این آیات میآموزیم:
- سلام کردن به پیامبران و اولیا را از خداوند بیاموزیم.
- لطف و عنایت خداوند به اهل احسان و نیکوکاری، از سنتهای الهی است و همواره جریان دارد.
- هر کس خدا را بندگی کند و اهل ایمان و احسان باشد، سلام و درود الهی را در طول تاریخ دریافت میکند.
با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ میسپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. تا برنامه ای دیگر و آیاتی دیگر از قرآن کریم، خدا نگهدار.