با تفسیر ساده و روان آیات 149 تا 160 سوره صافات آشنا می شویم.

  بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 149 تا 152 از سوره صافات گوش می‌سپاریم:

«فَاسْتَفْتِهِمْ أَلِرَبِّکَ الْبَنَاتُ وَلَهُمُ الْبَنُونَ»، «أَمْ خَلَقْنَا الْمَلَائِکَةَ إِنَاثًا وَهُمْ شَاهِدُونَ»، «أَلَا إِنَّهُم مِّنْ إِفْکِهِمْ لَیَقُولُونَ»، «وَلَدَ اللَّـهُ وَإِنَّهُمْ لَکَاذِبُونَ»

 ترجمه این آیات چنین است:

«[ای پیامبر] از آنان [مشرکان] بپرس: آیا دختران برای پروردگارت و پسران برای آنان است؟»، «یا ما فرشتگان را مؤنث آفریدیم و آنان ناظر بودند؟»، «آگاه باشید که آنان از سر تهمت می‌گویند:»، «خدا فرزند آورده و البته آنان دروغگویند»

سوره صافات تا اینجا، سرگذشت چند پیامبر الهی و قومشان را بازگو کرد. این آیات به باورهای نادرست مشرکان مکه اشاره دارد و می ‌فرماید: آنان خدا را مانند بشری می‌پنداشتند که صاحب فرزند است و فرشتگان دختران او هستند و بدین گونه خدا را با  انسان مقایسه می‌کردند.

این آیات در مقام نفی این باورهای نادرست می‌فرماید: شما مشرکان از فرزند دختر تنفر داشتید و آن را شوم می‌دانستید و اگر می‌توانستید فرزند دختر را زنده به گور می‌کردید. حال چگونه است که وقتی می خواهید فرزندی را به خدا نسبت دهید، دختران را به او نسبت می‌دهید و پسران را برای خود می‌خواهید؟

روشن است که در نزد خدا دختر و پسر یکسان است و هیچکدام بر دیگری برتری ذاتی ندارد. اما قرآن برای مجادله با مشرکان، با منطق خود آنان سخن می‌گوید.

ادامه آیات می‌فرماید: آیا این ادعای شما دلیلی هم دارد؟ آیا شما هنگام آفرینش فرشتگان  حضور داشته‌اید و مشاهده کرده‌اید که فرشتگان از جنس دختر هستند؟ چرا براساس ظنّ و گمان به خدا چنین نسبتهای ناروایی را می‌دهید؟ اصولاً مگر خدا دارای فرزند است که بر سر دختر یا پسر بودن آن بحث و جدل می‌کنید؟

از این آیات می‌آموزیم:

1. پیامبران سعی داشتند با طرح سؤال از مشرکان و منکران، آنان را به تفکر وادارند تا  متنبه شده و به نادرست بودن عقاید خود پی‌ببرند.
2. برخلاف نقاشی‌های رایج در میان پیروان بعضی از ادیان که در آنها فرشتگان با چهره و اندام زنانه نشان داده می شوند، براساس آیات قرآن این پنداری نادرست و مشرکانه است و با روح قرآن سازگار نیست.

اکنون به تلاوت آیات 153 تا 157 از سوره صافات گوش می‌سپاریم:                                       

«أَصْطَفَى الْبَنَاتِ عَلَى الْبَنِینَ»، «مَا لَکُمْ کَیْفَ تَحْکُمُونَ»، «أَفَلَا تَذَکَّرُونَ»، «أَمْ لَکُمْ سُلْطَانٌ مُّبِینٌ»، «فَأْتُوا بِکِتَابِکُمْ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ»   

ترجمه این آیات چنین است:

«آیا خدا دختران را بر پسران ترجیح داده است؟»، «شما را چه شده است؟ چگونه حکم می‌کنید؟»، «پس آیا متذکّر نمی‌شوید؟»، «یا شما [بر ادعای خود] دلیل روشنی دارید؟»، «پس اگر راست می‌گویید، کتابتان را بیاورید»

در ادامه آیات قبل، این آیات می‌فرماید: چگونه شما فرشتگان را دختر پنداشته و به خدا نسبت می‌دهید؟ آیا گمان می‌کنید که خدا دختر را بر پسر برتری داده و فرزند پسر برای خود انتخاب نکرده است؟ آیا وقت آن نرسیده که از این خرافات و سخنان بی‌پایه دست بردارید و متذکر شوید؟ اندکی اندیشه در این موضوع، باطل و بی اعتبار بودن آن را روشن  می‌کند و نیازی به تفکر بسیار نیست.

قرآن کریم، پس از آنکه باورهای نادرست مشرکان درباره فرشتگان را از راه عقلی ردّ کرد، می‌فرماید: اگر از کتب پیشین نیز دلیلی نقلی بر این ادعای خود دارید، آن را عرضه کنید. در کدام کتاب یا نوشته آسمانی از سوی خدا یا پیامبران الهی آمده است که خدا فرزند دارد و فرشتگان فرزند او هستند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. کسانی که از نگاه آنها فرزند دختر بد/ و فرزند پسر خوب است و آنگاه دختران را برای خدا و پسران را برای خود می دانند، گرفتار عقیده ای باطل و انحرافی هستند.
2. عقاید و باورهای انسان درباره خدا، باید مبتنی بر دلایل عقلی یا نقلی باشد و نمی‌توان براساس ظن و گمان و پندارهای باطل چیزی را به خدا نسبت داد. 

اکنون به تلاوت آیات 158 تا 160 از سوره صافات گوش می‌سپاریم:

«وَجَعَلُوا بَیْنَهُ وَبَیْنَ الْجِنَّةِ نَسَبًا وَلَقَدْ عَلِمَتِ الْجِنَّةُ إِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ»، «سُبْحَانَ اللَّـهِ عَمَّا یَصِفُونَ»، «إِلَّا عِبَادَ اللَّـهِ الْمُخْلَصِینَ»   

ترجمه این آیات چنین است:

«[مشرکان]  بین خدا و جنّ، نسبتی قائل شدند، در حالی که جنّیان به خوبی می‌دانند که [در قیامت] احضار خواهند شد»، «خدا منزّه است از آنچه [آنان] توصیف می‌کنند»، «مگر بندگان خالص شده خدا»

در ادامه آیاتی که باورهای نادرست مشرکان را بیان می‌کرد، این آیات می‌فرماید: آنان میان خدا و جنّ نیز رابطه و نسبتی را قائل بودند. برخی از مشرکان، جنّ را همسر خدا می پنداشتند و برخی از آنها، جنّیان را به گونه ای شریک خدا می دانستند و حتی آنها را می پرستیدند.

اما  قرآن این عقیده خرافی را سخت انکار می کند و می‌فرماید: چگونه جنّیان چنین جایگاهی نزد خدا دارند، در حالی که در قیامت برای دریافت کیفر و پاداش اعمالشان در دادگاه الهی حاضر می شوند و باید پاسخگوی کارهایشان باشند.

در پایان این آیات که باورهای نادرست مشرکان درباره خدا را نفی کرد، قرآن می‌فرماید: خداوند از همه این توصیفهای بشری منزّه است و هیچ کس جز پیامبران و اولیای الهی که از هرگونه شرک و پلیدی خالص شده‌اند، نمی‌تواند خدا را به درستی توصیف کند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. انسان اگر از چارچوب عقل و منطق خارج شود، ممکن است هرگونه خرافه‌ و سخن  ناروایی را به خدا و امور دینی  نسبت دهد و چنان به بیراهه رود که برای خدا همسری از جنس جنّ  قائل شود.
2. جنّ موجودی واقعی است که همانند انسان عاقل و مکلّف است. او در قیامت در پیشگاه عدل الهی برای رسیدگی به اعمالش حاضر می شود.
3. همه انسانها، جز بندگان پاک و خالص و برگزیده خدا، نمی توانند او را به درستی و شایستگی توصیف کنند.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. تا برنامه ­ای دیگر و آیاتی دیگر از قرآن کریم، خدا نگهدار.