راهی به سوی نور
با تفسیر ساده و روان آیات 161 تا 173 سوره صافات در خدمت شما هستیم.
بسم الله الرحمن الرحیم
با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.
ابتدا به تلاوت آیات 161 تا 163 از سوره صافات گوش میسپاریم:
«فَإِنَّکُمْ وَمَا تَعْبُدُونَ»، «مَا أَنتُمْ عَلَیْهِ بِفَاتِنِینَ»، «إِلَّا مَنْ هُوَ صَالِ الْجَحِیمِ»
ترجمه این آیات چنین است:
«پس شما و آنچه میپرستید،»، «نمی توانید [مردم را] بر ضد او [خدا] گمراه کنید»، «مگر کسی را که [به اختیار خود] به دوزخ درآید [دوزخی باشد]»
در برنامه قبل، سخن از باورهای نادرست مشرکان درباره فرشتگان و جنّیان بود. این آیات میفرماید: شما بتپرستان نمیتوانید دیگران را با افکار نادرست خود منحرف و گمراه کنید. زیرا صاحبان عقل و منطق و دلهای پاک، سخنان شما را نمیپذیرند و زیر بار حرفهای غیرمنطقی شما نمیروند.
البته کسانی که بخواهند راه دوزخیان را در پیش گیرند، میتوانند با اختیار خود، پیرو آئین مشرکان شوند و مسیر انحرافی آنان را دنبال کنند.
از این آیات میآموزیم:
- خداوند، انسان را آزاد آفرید. انسان در انتخاب راه و آئین زندگی خویش از اراده و اختیار برخوردار است و هیچکس نمیتواند دیگری را در انتخاب راه مجبور کند.
- انتخاب راه با انسان است، اما هر راهی را که بشر انتخاب کند، پایان و فرجام آن از اختیار او خارج است. لذا انسان نمیتواند راه کفر و ظلم و شرک را درپیش گیرد و انتظار داشته باشد که به بهشت ابدی راه یابد.
اکنون به تلاوت آیات 164 تا 166 از سوره صافات گوش میسپاریم:
«وَمَا مِنَّا إِلَّا لَهُ مَقَامٌ مَّعْلُومٌ»، «وَإِنَّا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ»، «وَإِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُونَ»
ترجمه این آیات چنین است:
«و هیچ یک از ما [فرشتگان] نیست، مگر آنکه برای او [مقام و] جایگاهی معین است»، «و ماییم که [برای انجام فرمان خدا] به صف ایستاده ایم»، «و ماییم که تسبیحگویان [او] هستیم»
مشرکان باورهای نادرستی درباره فرشتگان داشتند. آنها دختران را موجوداتی ضعیف و پست میشمردند و فرشتگان را دختران خدا می پنداشتند و از این طریق آنها را به خدا نسبت میدادند.
این آیات از زبان فرشتگان میفرماید:
برخلاف تصور شما بتپرستان، ما فرشتگان جنسیت دختر و پسر نداریم و موجوداتی قوی هستیم که خداوند برای هر گروه از ما تکالیف و مسئولیتهایی را معین کرده و ما آماده انجام فرمان او هستیم. ما خدا را از هرگونه افکار و باورهای نادرست شما مشرکان، پاک و منزّه میدانیم و همواره تسبیحگو و ستایشگر او هستیم.
از این آیات میآموزیم:
- خداوند امور عالم را از طریق اسباب و مسبّبات مادی و معنوی اداره میکند و فرشتگان نقش مهمی در اداره امور عالم دارند.
- فرشتگان فرزند خدا نیستند. آنها مخلوق خداوند هستند که مأموریت اجرای فرمان او را بر عهده دارند و برای انجام این کار، با نظم و انضباط خاصی صف می کشند.
- در عالم فرشتگان برای هریک از آنها، مقام و منزلت و مسئولیت خاص و سلسله مراتب معینی وجود دارد.
اکنون به تلاوت آیات 167 تا 170 از سوره صافات گوش میسپاریم:
«وَإِن کَانُوا لَیَقُولُونَ»، «لَوْ أَنَّ عِندَنَا ذِکْرًا مِّنَ الْأَوَّلِینَ»، «لَکُنَّا عِبَادَ اللَّـهِ الْمُخْلَصِینَ»، «فَکَفَرُوا بِهِ فَسَوْفَ یَعْلَمُونَ»
ترجمه این آیات چنین است:
«[مشرکان] به تأکید میگفتند:»، «اگر پند نامه ای از [نوع کتابهای] پیشینیان نزد ما بود»،
«ما نیز حتماً از بندگان خالص شده خدا بودیم»، «اما [هنگامی که قرآن برای آنان آمد] به آن کافر شدند؛ و به زودی خواهند دانست»
در روایات تاریخی آمده است که پیش از بعثت پیامبر اسلام و نزول قرآن کریم، مشرکان مکه به یهودیان و مسیحیان ساکن در جزیرة العرب میگفتند: اگر خداوند برای ما پیامبر و کتابی بفرستد، ما نیز به او ایمان آورده و از او پیروی میکنیم.
این آیات میفرماید: خداوند درواقع چنین کرد و قرآن کریم را برای هدایت آنان نازل فرمود، اما آنها به بهانه های مختلف زیر بار حق نرفتند و راه انکار را در پیش گرفتند. لذا به زودی نتیجه کار خود را خواهند دید.
از این آیات میآموزیم:
- خداوند برای اتمام حجت بر مردم، پیامبران و کتابهای آسمانی را فرستاده است تا کسی برای کفر و شرک خود و انحراف از راه حق، بهانه نداشته باشد و تقصیر را به گردن خدا نیندازد.
- مدعیان دروغین بسیارند. افرادی هستند که در سخن ادعا می کنند دین را می پذیرند، اما در عمل زیر بار حق نمیروند و با دین مخالفت می کنند.
اکنون به تلاوت آیات 171 تا 173 از سوره صافات گوش میسپاریم:
«وَلَقَدْ سَبَقَتْ کَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا الْمُرْسَلِینَ»، «إِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنصُورُونَ»، «وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ الْغَالِبُونَ»
ترجمه این آیات چنین است:
«و بیشک وعدهی ما برای بندگان فرستاده ما از پیش معین [و مسلّم] شده است»، «آنان قطعاً یاری شدگانند»، «و بی گمان سپاه ما پیروزند» در ادامه آیات پیش که سخن از کفر و انکار مشرکان بود، این آیات می فرماید: اهل ایمان دچار شک و تردید در اعتقادات خود و یا ضعف و سستی در عمل نشوند. زیرا خداوند وعده داده است که اگر اهل ایمان در پیروی از پیامبران، استقامت بورزند و پایدار و استوار بمانند، در نهایت، حق پیروز شده و باطل شکست خواهد خورد.
از این آیات میآموزیم:
- سنت خداوند، پیروزی حق بر باطل و غلبه ایمان بر کفر است.
- پیروزی پیامبران و مکتب آنها بر سایر مکاتب حتمی است. به عبارت دیگر، آینده بشریت با پیروزی پیامبران و شکست حتمی دشمنان آنها رقم خواهد خورد.
- مؤمنان گرچه اندک باشند، از یاری خداوند برخوردارند، ولی کافران از این پشتیبانی بهره ای ندارند.
با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ میسپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. تا برنامه ای دیگر و آیاتی دیگر از قرآن کریم، خدا نگهدار.