با تفسیر ساده و روان آیات 29 تا 33 سوره صاد در خدمت شما هستیم.

      بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیه 29 از سوره صاد گوش می‌سپاریم:

«کِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَیْکَ مُبَارَکٌ لِّیَدَّبَّرُوا آیَاتِهِ وَلِیَتَذَکَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ»

ترجمه این آیه چنین است:

«[این] کتاب مبارکی است که آن را به سوی تو فرو فرستادیم تا در آیات آن تدبّر کنند و خردمندان پند گیرند»

در برنامه قبل گفتیم که هم نظام آفرینش و هم نظام کیفر و جزا براساس حق و عدل است. لذا خداوند نیکان و بدان را یکسان نمی بیند. این آیه در ادامه می‌فرماید: قرآن کتابی است که برای تبیین هدف آفرینش نازل شده و مایه رشد و تعالی همه انسانهاست. البته کسانی که در آن تدبر کنند و از عقل و اندیشه برای فهم آیاتش کمک بگیرند، به عمق دستورات الهی که سراسر حکمت است، پی می‌برند و راه زندگی سعادتمندانه را می یابند. زیرا انسانهای غافل از خدا و خود، درواقع افرادی مرده‌اند، گرچه به ظاهر زنده باشند و جسم آنها از رشد و نمو برخوردار باشد.

از این آیه می‌آموزیم:

1. هدف نزول قرآن، تدبّر و تفکر در آیات الهی است، گرچه تلاوت آیات آن نیز مایه برکت در زندگی انسان می شود.
2.  برخلاف تصور کسانی که وحی را ناسازگار  با عقل و خرد می دانند، وحی الهی مطابق با عقل و خرد است و در قرآن، هیچ امری مخالف با عقل یافت نمی شود. درواقع وحی به این خاطر نازل شده که عقل انسانها را به رشد و تعالی برساند، نه آنکه عقل را تعطیل کند یا سرِ ستیز با آن داشته باشد.
3. اهل خرد  با تدبّر در آیات قرآن، به احکام و رموز آن پی می برند.

اکنون به تلاوت آیات 30 تا 33  از سوره صاد گوش می‌سپاریم:

«وَوَهَبْنَا لِدَاوُودَ سُلَیْمَانَ  نِعْمَ الْعَبْدُ إِنَّهُ أَوَّابٌ»، «إِذْ عُرِضَ عَلَیْهِ بِالْعَشِیِّ الصَّافِنَاتُ الْجِیَادُ»،

«فَقَالَ إِنِّی أَحْبَبْتُ حُبَّ الْخَیْرِ عَن ذِکْرِ رَبِّی حَتَّى تَوَارَتْ بِالْحِجَابِ»، «رُدُّوهَا عَلَیَّ  فَطَفِقَ مَسْحًا بِالسُّوقِ وَالْأَعْنَاقِ» 

ترجمه این آیات چنین است:

«و به داود سلیمان را بخشیدیم. چه نیکو بنده ا‌ى! او بسیار رجوع کننده [به خدا]  بود»، «[یاد کن] آن‌گاه که در پایان روز [نزدیک غروب]، اسبان چابک تندرو بر او  عرضه شد [و او مشغول سان دیدن بود]»، «پس گفت: «من این اسبان را به خاطر پروردگارم دوست دارم» [و همچنان به آنها نگاه می کرد] تا [از دیدگانش] پنهان شدند»، «[سپس دستور داد:] آنها را نزد من بازگردانید، پس شروع کرد به دست کشیدن بر ساق­ها و گردن­های اسبان»

این آیات در ابتدا از فرزندی به نام سلیمان برای حضرت داود خبر می‌دهد. فرزندی که همچون خود او بندة خوب پروردگار بود و همواره به درگاه خداوند رجوع می‌کرد.

سپس به عظمت قدرت و حکومت سلیمان و سان­دیدن او از لشکر با اسبان تیزرو و چابک اشاره می کند. می‌ فرماید: سلیمان هنگامی که اسبان و سواران در برابر او رژه می‌رفتند، به جای آنکه دچار غرور و تکبر شده و برای خود قدرت و مکنتی را تصور کند، به خود و اطرافیانش می‌گفت: من این اسبان را به خاطر خدا دوست دارم تا مایه حفظ امنیت جامعه و وسیله جهاد با دشمنان باشند.

سلیمان چنان مشغول تماشای حرکت اسبان بود تا از دیدگانش پنهان شدند. او دستور داد  بار دیگر اسبان را بازگردانند. این بار او خود به استقبال اسبان رفت، آنها را نوازش می‌کرد و بر سر و گردن آنها دست می‌کشید. کاری که معمولاً صاحبان اسبها هنگام پیاده شدن از اسب انجام می‌دهند و درواقع نوعی ابراز علاقه به اسب و قدردانی از آن است.

البته متأسفانه براساس برخی اقوال نادرست، این آیات به گونه‌ای دیگر تفسیر شده و درمورد این ماجرا، نسبتهای ناروایی به حضرت سلیمان داده اند.

  مثلا در برخی منابع آمده است: سلیمان چنان غرق تماشای اسبان شد که خورشید غروب کرد و نماز عصر را از دست داد. آنگاه از خدا درخواست کرد که خورشید باز گردد تا او نمازش را بخواند. چگونه می‌توان پذیرفت که سان دیدن از لشکر باعث شود که سلیمان، نمازش را فراموش کند تا آنکه خورشید غروب نماید؟

 روشن است که اینگونه اقوال، نادرست است و این کارها حتی از یک انسان عادی پذیرفتنی نیست، چه رسد به بندة صالح و برگزیده خدا، حضرت سلیمان/ پیامبری که خداوند در همین آیات، به صراحت او را بنده خوب خدا و بسیار توبه کننده خوانده و مورد تمجید قرار داده است. این اقوال با محتوای آیات سازگاری ندارد. 

از این آیات می‌آموزیم:

1. بالاترین مقام انسان، بندگی و رجوع به درگاه الهی است. لذا در قرآن، به طور مکرر از واژه "عبد" درمورد پیامبران استفاده شده است.
2. توجه ویژه به حافظان امنیت، از وظایف حاکمان جامعه است. لذا برگزاری مراسمی مثل رژه و سان‌ دیدن از نیروها و تجهیزات نظامی، کاری پسندیده است. چراکه رهبران جامعه باید از کمیت و کیفیت نیروهای رزمی و ساز و برگ نظامی آگاهی یابند و دربرابر دشمنان قدرت نمایی کنند.
3. قدرت و حکومت، ‌اگر در دست مردان خدا و انسانهای صالح و درستکار باشد، عامل تجاوز و سلطه‌ نمی‌شود. زیرا آنها قدرت را در راه خدا و فقط برای خدا می‌خواهند.

با پایان یافتن فرصت این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.