با تفسیر ساده و روان آیات 34 تا 38 سوره صاد در خدمت شما هستیم.

 بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 34 و 35  از سوره صاد گوش می‌سپاریم:

«وَلَقَدْ فَتَنَّا سُلَیْمَانَ وَأَلْقَیْنَا عَلَى کُرْسِیِّهِ جَسَدًا ثُمَّ أَنَابَ»، «قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِی وَهَبْ لِی مُلْکًا لَّا یَنبَغِی لِأَحَدٍ مِّن بَعْدِی إِنَّکَ أَنتَ الْوَهَّابُ»

ترجمه این آیات چنین است:

«و ما سلیمان را آزمودیم و بر تخت او جسدی [بی‌جان از فرزندش] افکندیم، پس به درگاه خدا توبه کرد»، «و گفت: پروردگارا مرا بیامرز و به من فرمانروایی و حکومتی عطا کن که پس از من سزاوار هیچ کس نباشد. به درستی تو بسیار بخشنده‌ای»

 در ادامه برنامه قبل که درباره الطاف خداوند به حضرت سلیمان بود، این آیات به یکی از آزمونهای سخت سلیمان اشاره دارد. البته از آنجا که ماجرای این آزمون در خود آیات قرآن نیامده است، به روایات در این‌ باره مراجعه و موجّه‌ ترین آنها را بیان می‌کنیم.

حضرت سلیمان آرزو داشت که فرزندان زیادی نصیبش شود تا از میان آنها یکی از  فرزندان شجاع و برومندش را به جانشینی خود انتخاب کند تا پس از وی حکومتش را ادامه دهد. اما چون در این خواسته از خدا غافل شد و به جای توکّل بر خدا و خواست او، به خواست و ارادة خویش تکیه کرد، خداوند بر او سخت گرفت و هیچ فرزندی از همسرانش متولد نشد، جز فرزندی ناقص‌الخلقه که آن را همچون جسدی بی‌جان در برابر او افکندند.

با دیدن این صحنه، سلیمان متوجه شد که چون از خدا غافل شده و به فرزند دل ‌بسته، خداوند نیز او را گرفتار این آزمون ساخته است. لذا از غفلت خود توبه و انابه کرد و به سوی خدا بازگشت.

در برخی روایات نیز آمده که خود سلیمان گرفتار بیماری شدیدی شد و همچون جسدی بی‌روح بر تختش افتاد.

ادامه آیات می‌فرماید: حضرت سلیمان پس از طلب آمرزش و بخشش از خداوند، از او خواست که در حکومتش امور خارق‌العاده ای رخ دهد تا همچون معجزات سایر پیامبران، دلیل نبوت و رسالت او از جانب خدا باشد. امری که مشابه آن در سایر حکومتها رخ نمی‌دهد و از این جهت فرمانروایی سلیمان را از دیگر فرمانروایان متمایز می سازد.

از این آیات می‌آموزیم:

1. آزمایش یکی از سنتهای الهی است که موجب صیقلی شدن روح و قرب به درگاه پروردگار است. لذا همه انسانها حتی پیامبران و اولیای الهی آزمایش می شوند و هیچکس از این امر مستثنی نیست.
2. برخی از انبیاء، علاوه بر آنکه مسئولیت پیامبری و هدایتگری مردم را بر عهده داشتند، بر مردم حکومت و فرمانروایی می کردند و این دو با یکدیگر منافاتی ندارد.
3. در دعا به چیزهای کم قانع نباشیم.  بلکه باید همانند حضرت سلیمان، همت ما بلند باشد و از خدا درخواستهای مهم داشته باشیم. 

اکنون به تلاوت آیات 36 تا 38 از سوره صاد گوش می‌سپاریم:

«فَسَخَّرْنَا لَهُ الرِّیحَ تَجْرِی بِأَمْرِهِ رُخَاءً حَیْثُ أَصَابَ»، «وَالشَّیَاطِینَ کُلَّ بَنَّاءٍ وَغَوَّاصٍ»، «وَآخَرِینَ مُقَرَّنِینَ فِی الْأَصْفَادِ»  

ترجمه این آیات چنین است:

«پس ما باد را مسخر او ساختیم که به فرمان او هر جا می خواست نرم و آرام روان می شد»، «و جن‌های سرکش را [رام او ساختیم]  هر بنّا و غوّاصی [از آنها] را»، «و گروه دیگری از جنّ‌ها را که در غل و زنجیر به هم بسته بودند [تحت فرمان او درآوردیم]»

این آیات نشان می‌دهد خواسته حضرت سلیمان اجابت شد و خداوند امکانات و قدرتهای ویژه ای را در اختیار او قرار داد که هیچ حکومتی قبل از او و بعد از او در اختیار نداشته است. اموری خارق‌العاده و معجزه‌گونه که نشان دهنده الهی و استثنایی ‌بودن حکومت اوست.

تسخیر باد به عنوان مَرکبی راهوار، اولین موهبتی بود که خداوند به سلیمان عطا کرد. باد، تخت سلیمان را بلند می کرد و به هر جا  که او اراده می نمود، وی را می رساند. همچون هواپیماهای امروزی که بر فراز آسمان حرکت می‌کنند و مسیرهای طولانی را در زمانی اندک طی می‌کنند.

دومین موهبت خداوند به حضرت سلیمان، تسخیر جنّ برای انجام کارهای مختلف  خدماتی بود. براساس این آیات، شیاطین جنّی در تسخیر سلیمان بودند. گروهی از جنّ ها در کارهای ساختمانی همچون پل‌ها و سدها کار می‌کردند و گروهی در دریا به خدمت مشغول بودند.

گروهی از جنّ ها نیز از فرمان او تمرّد کرده و سرکشی کردند که آنها را در زندان نگهداری می‌کرد و همچون دیگر زندانیان در غل و زنجیر بودند.

به این ترتیب، خداوند از روی لطف خود و از راه اعجاز، همه نیروهای طبیعی، انسانی و جنّی را تحت سلطه سلیمان درآورد.   

از این آیات می‌آموزیم:

1. جنّ دارای عقل و شعور و تخصص است. لذا بشر در انجام برخی از کارهای خود، می تواند از توانائیهای او بهره ببرد.
2. در مدیریت کشورها یا اجرای طرحهای مهم، استفاده از توان و تخصص نیروهای کارآمد بسیار ضروری است.
3. افراد و گروه‌هایی که به جامعه آسیب می رسانند و موجب اخلال در نظام اجتماعی ‌می شوند، باید بازداشت شده و تحت کنترل قرار گیرند؛ کاری که سلیمان با جن های متمرّد و سرکش کرد.

با پایان یافتن فرصت این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.