با تفسیر ساده و روان آیات 44 تا 48 سوره صاد در خدمت شما هستیم.

    بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیه 44 از سوره صاد گوش فرا می‌دهیم:

«وَخُذْ بِیَدِکَ ضِغْثًا فَاضْرِب بِّهِ وَلَا تَحْنَثْ إِنَّا وَجَدْنَاهُ صَابِرًا  نِّعْمَ الْعَبْدُ إِنَّهُ أَوَّابٌ»

ترجمه این آیه چنین است:

«[به ایوب گفتیم:] دسته‌ای از شاخه‌ های نازک گیاه به دست خود بگیر و با آن بزن [تا بدن همسرت آزرده نشود] و سوگند را مشکن. ما ایّوب را صابر یافتیم. چه نیکو بنده ا‌ی! به راستی او بسیار بازگشت کننده [به درگاه ما] بود»

در برنامه قبل درباره حضرت ایّوب گفتیم که خداوند او را با بیماری سخت در بدن و از دست دادن اموال و اولاد آزمود و در این سختی‌ها او همواره صابر و شکرگزار بود. چنانکه در روایات آمده است: همسر حضرت ایوب در تمام دوران بیماری او، وی را تنها نگذاشت و همواره در کنار او بود. اما یک روز که از پرستاری همسر بیمارش خسته شده بود، گرفتار وسوسه شیطان شد و سخنی گفت که گویا خداوند ایوب را فراموش کرده است و او برای نجات خود از سختیها و مشکلات باید به سراغ غیر خدا برود. حضرت ایوب از این سخن بسیار برآشفت و سوگند یادکرد که هرگاه از بستر بیماری برخیزد، همسرش را تنبیه بدنی کند.

اما هنگامی که ایوب با لطف و عنایت الهی از آن بیماری طاقت فرسا نجات یافت، تصمیم گرفت که به خاطر فداکاری و همراهی همسرش در طول دوران سختی و بیماری، از مجازات او صرف نظر کرده و وی را تنبیه نکند.

این آیه می‌ فرماید: خداوند به ایوب فرمود: چون سوگند یادکرده‌ای، سوگند خود را مشکن، تا حرمت نام خدا در سوگند ‌خوردن حفظ شود، اما چون او مستحق عفو است، یک دسته خوشه گندم و امثال آن را به دست گیر و بر بدن همسرت (به آرامی) بزن تا هم سوگند را حفظ کرده باشی و هم او در اثر این زدن، رنج و آسیبی نبیند.

از این آیه می‌آموزیم:

1. همان طور که در قیامت، خداوند به خاطر کارهای خوب انسان، از کیفر بدیهای او می کاهد، درمورد دنیا نیز سفارش می‌کند که به خاطر کارهای نیک انسانهای نیکوکار، در مجازات آنها تخفیف قائل شوید.
2. نام خداوند حرمت دارد. لذا سوگند به نام خدا نباید شکسته شود.
3. خویشاوند و نزدیک بودن با پیامبر، مانع عمل به قانون نیست.

اکنون به تلاوت آیات 45 تا 48 از سوره صاد گوش می‌سپاریم:

«وَاذْکُرْ عِبَادَنَا إِبْرَاهِیمَ وَإِسْحَاقَ وَیَعْقُوبَ أُولِی الْأَیْدِی وَالْأَبْصَارِ»، «إِنَّا أَخْلَصْنَاهُم بِخَالِصَةٍ ذِکْرَى الدَّارِ»، «وَإِنَّهُمْ عِندَنَا لَمِنَ الْمُصْطَفَیْنَ الْأَخْیَارِ»، «وَاذْکُرْ إِسْمَاعِیلَ وَالْیَسَعَ وَذَا الْکِفْلِ وَکُلٌّ مِّنَ الْأَخْیَارِ»   

ترجمه این آیات چنین است:

«و بندگان ما ابراهیم و اسحاق و یعقوب را یاد کن که دارای قدرت و بصیرت بودند»، «ما آنان را با خلوص ویژه ای که یادآورِ سرای آخرت بود، خالص کردیم»، «به یقین، آنان در نزد ما از برگزیدگان و نیکان‌اند»،  «و اسماعیل و یسع و ذوالکفل را یاد کن که همه از نیکانند»

در ادامه آیات قبل که سرگذشت پیامبران پیشین را بیان کرد، این آیات به طور اجمال درباره شش تن از پیامبران الهی می‌فرماید: آنها بندگان پاک خدا بودند و خداوند نیز آنها را از هرگونه گناه و آلودگی باطنی پاک کرد و به بالاترین درجه خلوص رساند.

اولین ویژگی پیامبران که در این آیات به آن اشاره شده است، عبد و بنده‌ی خدا بودن است. یعنی پیامبران، در اثر عبودیت و بندگی به این مقام رسیده‌اند. آنها نه فقط در عبادت و پرستش خدا، بلکه در همه‌ امور زندگی، به طور واقعی تسلیم فرمان خدا بوده‌اند. برخلاف انسانهای عادی که در طول زندگی معمولاً به دنبال خواسته‌ها و تمنّیات خود هستند و اگر هم کاری برخلاف خواسته ‌شان انجام دهند، با کراهت و ناراحتی همراه است. در حالی که مردان الهی، همواره خواست خداوند را بر خواست خود ترجیح می‌دهند و با اشتیاق آن را تحقق می‌بخشند و به آن افتخار هم می‌کنند.

طبیعی است رسیدن به این مقام، نیاز به تلاش و مجاهده و ریاضت درونی دارد و چنین افرادی شایستگی دریافت مقام رسالت را پیدا می‌کنند و از نیکان و برگزیدگان می‌شوند.

افزون بر عبودیت، خداوند پیامبران را صاحب علم و بصیرت نیز شمرده است. قدرت درک و بینش قوی در تشخیص وظیفه/ و بهره‌گیری از توان و امکانات خود و پیروان برای پیشبرد اهدافشان، از دیگر ویژگی‌های آن مردان الهی است.

این آیات بر یاد روز قیامت و نقش آن در خالص ‌شدن انسان از هرگونه وابستگی و تعلق به دنیا تاکید می کند. همچنین در این آیات دو بار به این نکته اشاره شده است که پیامبران از اَخیار و نیکان هستند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. مطالعه سرگذشت اقوام و پیامبران پیشین و تجلیل و نکوداشت فرستادگان الهی، یکی از شیوه‌ های قرآن برای رشد و تربیت انسانهاست.
2. سرچشمه همه کمالات پیامبران، عبودیت است. لذا عبد خالص بودن در پیشگاه خداوند، قبل از سایر کمالات آنها ذکر شده است. به بیان دیگر، پیامبران در اثر عبودیت و بندگی خدا به این مقام والا رسیده‌اند.                                                            

3.  دوری از دنیا طلبی و توجه دائمی به آخرت، زمینه خلوص انسان و پاکی او از آلودگی‌های دنیوی را فراهم می کند و به او بصیرت و روشن بینی می‌ بخشد.

با پایان یافتن فرصت این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.