با تفسیر ساده و روان آیات 59 تا 66 سوره صاد در خدمت شما هستیم . همراه ما باشید.

بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 59 تا 61  از سوره صاد گوش فرامی‌دهیم:

«هَـذَا فَوْجٌ مُّقْتَحِمٌ مَّعَکُمْ  لَا مَرْحَبًا بِهِمْ  إِنَّهُمْ صَالُو النَّارِ»، «قَالُوا بَلْ أَنتُمْ لَا مَرْحَبًا بِکُمْ  أَنتُمْ قَدَّمْتُمُوهُ لَنَا  فَبِئْسَ الْقَرَارُ»، «قَالُوا رَبَّنَا مَن قَدَّمَ لَنَا هَـذَا فَزِدْهُ عَذَابًا ضِعْفًا فِی النَّارِ»

ترجمه این آیات چنین است:

«اینها گروهی [از پیروان شما]  هستند که همراه شما وارد دوزخ می‌شوند، [آنها در پاسخ می گویند:] خوش آمدی برای آنان نیست، زیرا که آنها به آتش درافتند»، «[پیروان به رهبران] ‌گویند: بلکه خوش آمد بر شما مباد که شما این عذاب را از پیش برای ما فراهم کردید، و چه بد قرارگاهی است»، «و می‌گویند: پروردگارا هر کس این عذاب را برای ما فراهم ساخته‌ است، بر عذاب او در آتش دو برابر بیفزا»                                                        

در برنامه قبل، برخی کیفرهای ستمکاران و طغیانگران در قیامت بیان شد. این آیات در ادامه می‌ فرماید: دوزخیان از تازه واردین استقبال نمی‌کنند، بلکه به آنها نیش زبان می‌زنند و آنها را سرزنش می‌کنند. براساس آیات قرآن، هم پیشوایان گمراهی، پیروان خود را  سرزنش می‌کنند و هم پیروان، پیشوایان را مقصر دوزخی‌‌شدن خود شمرده، آنها را مورد لعن و نفرین قرار می‌دهند.

مأموران دوزخ به سردمداران کفر و شرک می‌گویند: اینها همان پیروان شما در دنیا هستند که امروز  به صورت گروهی همراه شما و به دنبال شما وارد دوزخ می‌شوند. آنها که در دنیا پیرو و دنباله ­رو شما بودند، امروز در دوزخ نیز با شما هستند و همگی در آتش خواهید سوخت.

این یک رسم عمومی است که وقتی جمعی به جایی وارد می‌شوند، حاضران به آنها خوش‌آمد می‌گویند. اما سردمداران کفر و شرک که قبلا وارد دوزخ شده اند، به کسانی که در حال ورود به آن هستند، می‌گویند: به دوزخ خوش نیامدید! و کسانی که در حال ورود به دوزخ هستند، به رؤسا و پیشوایان خود، می‌گویند: خودتان نیز خوش نیامدید. شما بودید که ما را به اینجا کشاندید و گرفتار عذاب دوزخ کردید. سپس از  خداوند می‌خواهند که عذاب پیشوایانشان دو برابر شود، زیرا آنها مسبّب گمراهی و بدبختی پیروان بوده اند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. دوزخیان یکدیگر را سرزنش می کنند و از هم متنفّرند. هر گروه طرف مقابل را  مقصر می داند و به یکدیگر ناسزا می گویند.  
2. قیامت، تجسم کارهایی است که انسان در دنیا انجام داده است. او نتیجه اعمال خویش را در آنجا مشاهده می کند.
3. گناه خود را نمی‌توان به گردن دیگری انداخت. گرچه سردمداران کفر و طغیان مقصرند و عذاب آنها بیشتر است، اما این به هیچ وجه سلب مسئولیت از پیروان و هواداران نمی کند. پیروان که چشم‌ بسته از سران کفر و ظلم اطاعت می کنند، خودشان  نیز مقصرند و هر دو گروه به آتش دوزخ  گرفتار می شوند.

اکنون به تلاوت آیات 62 تا 64 از سوره صاد گوش می‌سپاریم:

«وَقَالُوا مَا لَنَا لَا نَرَى رِجَالًا کُنَّا نَعُدُّهُم مِّنَ الْأَشْرَارِ»، «أَتَّخَذْنَاهُمْ سِخْرِیًّا أَمْ زَاغَتْ عَنْهُمُ الْأَبْصَارُ»، «إِنَّ ذَلِکَ لَحَقٌّ تَخَاصُمُ أَهْلِ النَّارِ»   

ترجمه این آیات چنین است:

«و می‌گویند: چرا مردانی را که ما آنان را از اشرار می‌شمردیم، [درآتش  دوزخ]  نمی‌بینیم؟»، «آیا ما [به ناحق]  آنان را به مسخره می‌گرفیتم، یا [آنها در دوزخ‌ اند و] چشمها[ی ما] به آنها نمی‌افتد؟»، «این مجادله اهل آتش، حتمی و واقع‌شدنی است»

دوزخیان در دنیا، خود را انسانهایی دارای شخصیت و جایگاه اجتماعی برتر می‌شمردند. آنها گمان می کردند که بسیاری از اهل ایمان، از افراد پست و فرومایه جامعه و دور از علم و کمال هستند. آنها در هر فرصتی انسانهای شایسته را به استهزاء گرفته و با زبان و رفتارشان آنها را تمسخر می‌کردند.

این آیات می‌فرماید: گویا آنها انتظار دارند، اکنون که خودشان دوزخی شده اند، مؤمنان ‌را نیز در دوزخ ببینند. اما چون اهل ایمان را در آتش نمی‌بینند، می‌گویند: آیا ما به ناحق آنها را مسخره می‌کردیم و آنها اکنون در بهشت جای دارند؟ یا آنکه آنها در دوزخ هستند، ولی ما آنها را نمی‌ بینیم؟

امروزه نیز سردمداران نظام سلطه و قدرتهای استعماری، انتظار دارند دربرابر  ظلم و ستمی که در نقاط مختلف جهان می‌ کنند، ملتهای تحت ستم از خود واکنشی نشان ندهند و تسلیم فرهنگ و ارزشهای آنها باشند. اگر هم عده‌ای از افراد با ایمان و عدالتخواه برای مبارزه با ظلم و دفاع از حقوق ستمدیدگان، دربرابر قدرتهای سلطه جو بایستند، آنها را افرادی شرور و شورشی می‌ خوانند که در صدد اخلال در نظم جهانی هستند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. چه بسا افرادی که در دنیا مورد تمسخر قرار می‌گیرند، اما در قیامت جزو نجات یافتگان هستند. آنها به بهشت می روند، ولی مسخره‌کنندگان آنها راهی دوزخ می شوند.
2. براساس ظاهر افراد در دنیا قضاوت نکنیم. چه بسا افراد به ظاهر پست امروز که در قیامت، از مقام و جایگاهی والا برخوردار خواهند شد.

اکنون به تلاوت آیات 65 و  66  از سوره صاد گوش می‌سپاریم:

«قُلْ إِنَّمَا أَنَا مُنذِرٌ  وَمَا مِنْ إِلَـهٍ إِلَّا اللَّـهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ»، «رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَیْنَهُمَا الْعَزِیزُ الْغَفَّارُ »

ترجمه این آیات چنین است:

«بگو: من فقط بیم‌ دهنده‌ام و هیچ معبودی جز خداوند یگانه قهّار نیست»، «پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان آن دو است، شکست ‌ناپذیر و بسیار آمرزنده»

در پایانِ  آیاتی که درباره کیفر دوزخیان سخن می‌گفت، خداوند به پیامبر اسلام می ‌فرماید: به مشرکان و کافران و سران آنها بگو: من نیز به شما هشدار می‌دهم که از گذشتگان عبرت بگیرید و از شرک و کفر دست بردارید. بدانید که معبود دیگری جز خداوندِ یکتا نیست، خدایی که قدرت او بی ‌انتهاست و هیچکس در برابر او یارای مقاومت ندارد. او که خالق آسمان و زمین و تدبیرکننده همه امور عالم است و البته در کنار قدرت بی ‌همتا و شکست ‌ناپذیرش، نسبت به خطاکارانی که به سوی او باز گردند، بسیار آمرزنده و مهربان است.

از این آیات می‌آموزیم:

1. در کنار بشارت، باید انذار و هشدار نیز باشد تا پرده های غفلت از دل انسان زدوده شود. ازآنجاکه انسان در زندگی خود با بعضی خطرها و عوامل گمراه کننده روبرو است، تذکر و هشدار می تواند موجب بیداری و هوشیاری و رهایی او از کجی ها و انحرافات شود.
2. همه جهان، تحت یک مدیریّت و اراده است و قدرت و تدبیر پروردگار عالم  بر تمام هستی حاکم و جاری است.
3. خداوند هم قدرت بی پایان دارد، هم رحمت بی انتها/  برخلاف نظامهای دنیوی که  معمولا صاحبان قدرت در آنها، اهل لطف و رحمت نیستند.

با پایان یافتن فرصت این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.