با تفسیر ساده و روان آیات پایانی سوره صاد (آیات 84 تا 88) در خدمت شما هستیم.

   بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه­ ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 84  و 85  از سوره صاد گوش فرا می‌دهیم:

«قَالَ فَالْحَقُّ وَالْحَقَّ أَقُولُ»، «لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنکَ وَمِمَّن تَبِعَکَ مِنْهُمْ أَجْمَعِینَ»

ترجمه این آیات چنین است:

«[خداوند] فرمود: به حق سوگند و حق می‌گویم»، «که دوزخ را از تو و هرکدام از آنان که از تو پیروی کند، از همگی پر خواهم کرد»

در برنامه قبل گفتیم هنگامی که ابلیس از درگاه الهی بیرون رانده شد، اعلام کرد تا زمانی که زنده است، انسانها را گمراه می‌کند تا انتقام خود را از آنها بگیرد.

در این آیات، خداوند در پاسخ ابلیس می ‌فرماید: حق این است که تنها کسانی که از تو پیروی کرده و دنباله‌روی وسوسه‌ های تو باشند، گمراه می شوند. آنها در قیامت وارد  دوزخ خواهند شد. اما آنان که با تکیه بر عقل و فطرت پاک الهی، گرفتار وسوسه‌ های تو  نشوند و به جای پیروی از تو، از پیامبران الهی و تعالیم حق آنها پیروی کنند، در قیامت همراه تو نخواهند بود و از دوزخ رهایی خواهند یافت.

از این آیات می‌آموزیم:

1. خداوند، هم خودش حقّ است، هم سخنش حق است و اصولاً هر چیزی حق بودنش را از خدا می‌گیرد.
2. در قیامت، هر گروه با پیشوای فکری‌ خود محشور می‌شود. خوبان با خوبان و نیکان/ و بدان با بدان و اشرار/   

اکنون به تلاوت آیات 86 تا 88  از سوره صاد گوش می‌سپاریم:

«قُلْ مَا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ مِنْ أَجْرٍ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُتَکَلِّفِینَ»، «إِنْ هُوَ إِلَّا ذِکْرٌ لِّلْعَالَمِینَ»، «وَلَتَعْلَمُنَّ  نَبَأَهُ بَعْدَ حِینٍ»

ترجمه این آیات چنین است:

«[ای پیامبر]  بگو: من بر این [رسالت و ابلاغ دین]  هیچ پاداشی از شما نمی‌ طلبم و از کسانی نیستم که چیزی را از نزد خود می ‌سازند [و به خدا نسبت می‌دهند.]»، «این [قرآن]، جز تذکّری برای جهانیان نیست»، «و قطعاً پس از مدتی، خبر آن را خواهید دانست»

این آیات، پایان ‌بخش سوره صاد است و بر چند نکته مهم و اساسی در رابطه با هدف بعثت رسول خدا و نزول قرآن کریم تأکید می کند. براساس این آیات،  برخلاف مدعیان دروغین نبوّت که با انگیزه ها و مطامع مادی و دنیوی، ادعای نبوت می‌کنند، همه پیامبران و ازجمله پیامبر اسلام به صراحت اعلام می‌دارند که هیچ انتظاری از مردم ندارند، نه تقدیر و تشکر زبانی، نه پاداش مادی یا معنوی، نه مال و مقام، و نه هیچ چیز دیگر/

آنها خود را واسطه ابلاغ پیام الهی به مردم معرفی می‌کنند و خود هیچ نقشی در محتوای این پیام ندارند. این برخلاف عقیده برخی است که ادعا می کنند، پیامبران انسانهای خوبی بودند که کارهای خوب را به اسم خدا به مردم ابلاغ می‌کردند تا از این طریق مردم را به انجام آنها ترغیب کنند.

حقیقت این است که رفتار و گفتار پیامبران در میان مردم روزگار خود، به گونه‌ای بوده است که حتی مخالفانشان نیز هیچ نقطه ضعفی در زندگی آنها پیدا نمی‌کردند، وگرنه درباره آن  بزرگنمایی کرده و علیه آنان به افشاگری می پرداختند. پیامبران نه تنها به دنبال منافع مادّی نبودند، بلکه در راه تبلیغ دین خدا، آزار و اذیت بسیار می دیدند و چه بسا در این راه نیز جان خود را فدا می کردند.

این آیات می‌ فرماید: هدف پیامبران و کتب آسمانی، خارج ساختن مردم از غفلت و ظلمت است. غفلتهایی که ناشی از دلبستگی به دنیا و امور دنیوی است و موجب می‌شود انسان از عالم پس از مرگ و قیامت غافل شود و یا با انکار حقّ، گرفتار ظلمت کفر و شرک گردد.

آخرین آیه سوره صاد، مخالفان را مورد خطاب قرار داده و می‌ فرماید: اگر هم به سخن حق ایمان نیاورید و آن را جدی نگیرید، به زودی حقانیت آن را درک خواهید کرد، اما  آن روز، دیگر برای شما سودی ندارد، زیرا راهی برای جبران گذشته ندارید.

از این آیات می‌آموزیم:

1. کسانی که در کار تبلیغ دین هستند، باید همچون پیامبران، هیچگونه توقع مادی و انتظاری از مردم نداشته باشند و این شرط لازم برای توفیق آنها در رساندن پیام حق است.
2. تکلّف در گفتار و رفتار و معاشرت، مانع موفقیت در تبلیغ دین می‌شود. دین باید با زبانی ساده، روشن، همه ‌فهم و به شکلی که قابل عمل و اجراست،  برای مردم تبیین شود، وگرنه موجب زحمت انسانها و گریز آنها از دین می‌شود.
3. رسالت پیامبر اسلام و قرآن، جهانی و فرا ملّیتی است و به قوم عرب یا کسانی که در عصر پیامبر می زیستند، اختصاص ندارد.
4. قرآن کریم، کتاب پند و اندرز و عامل بیداری و هشیاری انسانهاست.
5. حقانیت قرآن و تعالیم پیامبر اسلام در آینده مشخص خواهد شد، گرچه امروز، برخی انسانها این تعالیم ارزشمند را نپذیرند.

با پایان یافتن سوره صاد، شما را به خدای بزرگ می‌ سپاریم و امیدواریم در برنامه بعد، تفسیر آسان و روان آیات سوره زمر را آغاز کنیم. خدا نگهدار.