با تفسیر ساده و روان آیات دیگری از سوره زمر (آیات 5 -6) در خدمت شما هستیم

   بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه­ ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیه 5  از سوره زمر گوش فرا می‌دهیم:

«خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ  یُکَوِّرُ اللَّیْلَ عَلَى النَّهَارِ وَیُکَوِّرُ النَّهَارَ عَلَى اللَّیْلِ  وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ  کُلٌّ یَجْرِی لِأَجَلٍ مُّسَمًّى  أَلَا هُوَ الْعَزِیزُ الْغَفَّارُ»

ترجمه این آیه چنین است:

«او آسمانها و زمین را به حق آفرید. شب را بر روز در می‌پیچد و روز را بر شب در می پیچد و خورشید و ماه را مسخّر و رام کرد. هر یک تا مدت معینی در حرکتند. بدانید که او عزیز و بسیار آمرزنده ‌است»

در برنامه قبل، سخن از یگانگی خداوند در آفرینش و تدبیر امور هستی بود و اینکه باورها،  اعمال و رفتارهای دینی باید از هرگونه شرک و خرافه پاک و خالص شود تا مورد پذیرش خداوند قرار گیرد. این آیه در توصیف خداوند یکتا می‌ فرماید: آفرینش همه ستارگان و سیارات، از جمله خورشید و ماه، به دست او صورت گرفته و قوانینی که او وضع کرده بر آنها حاکم است. مدارهایی که هر یک از ستارگان و خورشید و ماه در آن حرکت می‌کنند، از سوی خداوند تعیین شده و آثار و تبعات مشخصی دارند. به عنوان مثال از نتایج گردش زمین به دور خود و خورشید، پدید آمدن شب و روز و فصول مختلف سال است.

بی تردید، همه این آفرینش‌ها، براساس حکمت و هدفی بزرگ صورت گرفته است، نه آنکه مجموعه حیرت آور هستی به صورت تصادفی و بدون هدف به وجود آمده باشد. لذا ابتدای آیه بر حق بودن نظام آفرینش تأکید می‌کند.

ادامه آیه، می ‌فرماید: حرکت کرات، حساب شده و دارای زمان بندی است. حرکت آنها در مدار خود تا زمان معینی ادامه خواهد یافت و سرانجام روزی از حرکت باز خواهند ایستاد.

از این آیه می‌آموزیم:

1. هم نظام تکوین و آفرینش، براساس حق و هدفمند است (باتوجه به همین آیه)، هم نظام تشریع و نزول کتب آسمانی براساس حق بوده است. (باتوجه به آیه 2 این سوره)
2. گردش منظم کرات آسمانی در مدار خود، حساب شده و تحت فرمان الهی است. این حرکت تا زمانی است که خداوند مقدّر و معیّن کرده است.

اکنون به تلاوت آیه 6  از سوره زمر گوش می‌سپاریم:

«خَلَقَکُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَأَنزَلَ لَکُم مِّنَ الْأَنْعَامِ ثَمَانِیَةَ أَزْوَاجٍ  یَخْلُقُکُمْ فِی بُطُونِ أُمَّهَاتِکُمْ خَلْقًا مِّن بَعْدِ خَلْقٍ فِی ظُلُمَاتٍ ثَلَاثٍ  ذَلِکُمُ اللَّـهُ رَبُّکُمْ لَهُ الْمُلْکُ  لَا إِلَـهَ إِلَّا هُوَ  فَأَنَّى تُصْرَفُونَ»

ترجمه این آیه چنین است:

«او شما را از یک تن آفرید. سپس همسرش را از جنس او پدید آورد و برای شما از چهارپایان، هشت زوج فرو فرستاد. او شما را در شکمهای مادرانتان، آفرینشی پس از آفرینش دیگر، در میان تاریکی‌های سه‌گانه می آفریند. این است خدا، پروردگار شما، فرمانروایی [عالم هستی] ازآنِ اوست. جز او هیچ معبودی نیست، پس چگونه از حق برگردانیده می‌ شوید؟ [و به بیراهه می روید؟]»

در ادامه آیه قبل که درباره آفرینش کرات آسمانی بود، این آیه درباره آفرینش موجودات زمینی از جمله انسان و حیوانات می‌ فرماید: همه شما از یک انسان واحد آفریده شده‌اید که همسرش نیز از جنس خود او بوده است. ریشه همه انسانها به آدم و حوّا باز می‌گردد که اولین انسانهای روی کره زمین بودند و نسل بشر از آن دو نفرگسترش یافته است.

سپس به حیوانات اهلی که تأمین کننده گوشت و لبنیات و لباس و مَرکب انسان از هزاران سال پیش تاکنون بوده اند، اشاره کرده و می ‌فرماید: این خدا است که برای رفاه حال بشر، چهار نوع حیوان را رام او قرار داد:  گاو و گوسفند و بز و شتر که نر و ماده هر کدام از این چهارپایان، به نحوی در خدمت بشر هستند.

در ادامه آیه به مراحل آفرینش انسان در شکم مادر اشاره کرده و می ‌فرماید: در مکانی که از دید پدر و مادر، پنهان است، نوزاد در میان سه لایه محکم پوشیده است. خداوند نطفه را مرحله به مرحله پرورش می دهد و آن را از صورتی به صورت دیگر درمی آورد تا پس از 9 ماه به صورت نوزادی کامل به دنیا بیاید.

پایان آیه خطاب به منکران وجود خدا و کسانی که برای او شریک قائل می‌شوند، می‌فرماید: این است خدایی که هم آفریدگار شماست و هم پروردگار شما و هیچ‌کس جز او قدرت چنین آفرینش و پرورشی را ندارد. پس چرا شما منحرف شده و به سراغ دیگران می‌روید؟

از این آیه می‌آموزیم:

1. همه انسانها از هر قوم و نژاد و رنگ و زبان، از یک پدر و مادر و از یک جنس و ریشه هستند، لذا با هم برابرند.
2. گرچه زن و مرد از نظر جسمی تفاوتهایی با هم دارند، اما هر دو از یک نوع هستند و  در انسانیت و کسب کمالات انسانی یکسانند.
3. آفرینش انسان در چند مرحله انجام می گیرد و دوران جنینی او، از معجزات پنهان خداوند است. با تولّد نوزاد، عظمت این اعجاز خداوند، آشکارتر می‌شود.
4. خداوند، خالق ما، مدبّر امور ما و مالک وجود ماست. همه نعمتها را از او بدانیم، به او ایمان بیاوریم و فقط به او تکیه کنیم. زیرا دیگران نیز مانند ما، مخلوق او و مملوک او هستند.

با پایان یافتن فرصت این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.