با تفسیر ساده و روان آیات 71 تا 75 سوره زمر در خدمت شما هستیم.

   بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 71  و 72 از سوره زمر گوش فرا می‌دهیم:

«وَسِیقَ الَّذِینَ کَفَرُوا إِلَى جَهَنَّمَ زُمَرًا حَتَّى إِذَا جَاءُوهَا فُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ یَأْتِکُمْ رُسُلٌ مِّنکُمْ یَتْلُونَ عَلَیْکُمْ آیَاتِ رَبِّکُمْ وَیُنذِرُونَکُمْ لِقَاءَ یَوْمِکُمْ هَـذَا قَالُوا بَلَى وَلَـکِنْ حَقَّتْ کَلِمَةُ الْعَذَابِ عَلَى الْکَافِرِینَ»، «قِیلَ ادْخُلُوا أَبْوَابَ جَهَنَّمَ خَالِدِینَ فِیهَا فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَکَبِّرِینَ»

 ترجمه این آیات چنین است:

«و کسانی که کافر شدند، دسته دسته به سوی دوزخ رانده شوند، تا چون به آن رسند درهای دوزخ گشوده ‌شود و نگهبانان به ایشان ‌گویند، آیا از میان شما پیامبرانی به سراغ شما نیامدند تا آیات پروردگارتان را بر شما بخوانند و شما را به دیدار چنین روزی هشدار دهند؟ گویند: چرا [آنان آمدند و ما نپذیرفتیم و تکذیب کردیم]، ولی فرمان عذاب بر کافران تحقق یافته است»، «به آنان گفته شود: از درهای دوزخ وارد شوید که جاودانه در آن خواهید بود. پس چه بد است منزلگاه متکبران!»

در برنامه قبل گفتیم که در روز قیامت، دادگاه الهی با حضور شاهدان مختلف و پرونده اعمال انسانها برپا می‌شود و براساس عدل و حق، سرانجام هر کس مشخص می‌شود که آیا او دوزخی است یا اهل بهشت است.

این آیات می‌فرماید: پس از اعلام حکم به دوزخیان، آنان گروه گروه به سوی دوزخ کشانده می‌شوند، چراکه آنها حاضر نیستند با پای خود به دوزخ بروند. به تعبیر قرآن، فرشتگانِ مأمور دوزخ آنها را تا مقابل درهای دوزخ می‌کشانند و در آن هنگام، درهای دوزخ گشوده می شود.

نگهبانان دوزخ، آنها را به خاطر انتخاب نادرستشان در دنیا ملامت و سرزنش می‌کنند که آیا پیامبرانی از میان خودتان به سراغ شما نیامدند که آیات پرودگار را برای شما بخوانند و با اخطارهای پی درپی شما را از ملاقات امروز برحذر دارند؟!  چرا سخن پیامبران را تکذیب کردید و هشدار آنها را به فراموشی سپردید؟ گمان کردید که با تکذیب یا فراموش کردن قیامت، دست شما باز می‌شود که هر کاری دلتان می‌خواهد انجام دهید؟ چه شد که این چنین سیه روز شدید؟

طبیعی است که در این هنگام، دوزخیان چاره‌ای جز اعتراف به نادرستی راهی که انتخاب کرده اند، ندارند و فرمان الهی بر عذاب آنان صادر می‌شود؛ فرمانی که در آن هیچ بازگشتی وجود ندارد.  

این گفتگو در آستانه ورود دوزخیان به جهنم پایان مى گیرد. به آنها گفته مى شود از درهاى جهنم وارد شوید و جاودانه در آن بمانید، چه بد جایگاهى است جایگاه متکبران/

نکته قابل توجه اینکه سرچشمه اصلی کفر و انحراف دوزخیان، کبر و غرور و سرکشی آنان دربرابر حق است. آنها همواره در برابر حق، تکبر می کردند و تا پایان زندگی از راه خطای خود دست برنداشتند. بی تردید، نتیجه اصرار بر کفر و انکار آیات الهی، جاودانگی در دوزخ است.

 از این آیات می‌آموزیم:

1. آنهایی که در دنیا تکبر ورزند و سخن حق پیامبران را تکذیب کنند، در قیامت مورد  تحقیر قرار می‌گیرند. یک نمونه آن، همین برخورد فرشتگان با آنهاست که آنان را به زور به سوی دوزخ می‌کشانند.
2. پیش از اتمام حجت، کسی به دوزخ نمی‌رود. در قیامت، مُجرم به خطای خویش اعتراف می‌کند و می‌پذیرد که حق را شنیده و دریافته، اما نخواسته که آن را بپذیرد.
3. دلیل آنکه انسانها گرفتار عذاب می شوند، کفر آنهاست و ریشه کفر نیز، تکبر دربرابر حق است.

اکنون به تلاوت آیات 73 و 74 از سوره زمر گوش می‌سپاریم:

«وَسِیقَ الَّذِینَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَرًا  حَتَّى إِذَا جَاءُوهَا وَفُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلَامٌ عَلَیْکُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوهَا خَالِدِینَ»، «وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّـهِ الَّذِی صَدَقَنَا وَعْدَهُ وَأَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَیْثُ نَشَاءُ  فَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِینَ»

ترجمه این آیات چنین است:

«و کسانی که از پروردگارشان پروا داشتند، گروه گروه به سوی بهشت سوق داده شوند، تا چون به آن رسند، در حالی‌که درهایش گشوده است، نگهبانان بهشت به آنان گویند: سلام بر شما، پاکیزه و نیکو بودید، پس داخل شوید که در آن جاودانه خواهید بود»، «و [بهشتیان] می‌گویند: سپاس خداوندی را که وعده‌ اش را بر ما راست گردانید و زمین [بهشت] را میراث ما قرار داد تا از هر جای بهشت که بخواهیم، جای گزینیم. پس چه نیکو است، پاداش عمل کنندگان!»

برعکس کافران که با تحقیر تمام وارد دوزخ می‌شوند، اهل ایمان و عمل صالح گروه گروه در کمال احترام و تکریم به بهشت وارد می‌شوند، درحالی که درهای آن از قبل برای آنها گشوده است. در این هنگام نگهبانان بهشت که فرشتگان رحمت هستند، به آنها سلام و درود می‌فرستند، ورودشان به بهشت را خوشامد می‌گویند و بهشت ابدی را به آنان نوید می دهند.  

در آن هنگام، بهشتیان به خاطر اینکه خداوند به وعده خود وفا کرده و آنها را به بهشت برین وارد ساخته است، او را حمد و سپاس می گویند.

لازم به ذکر است همان طور که کافران متکبر در دوزخ جاودانه‌اند، مؤمنان پاک و صالح نیز در بهشت جاودانه‌اند. گرچه انسانهای درستکار (مثل سایر انسانها)، زمان کوتاهی در دنیا زندگی کرده اند، با این حال، همین عمر کوتاه، حاکی از آن است که اگر هزاران سال دیگر هم در دنیا زندگی می‌کردند، تسلیم اوامر پروردگار بودند. این خصوصیت در وجودشان ریشه دوانده و به خصلت ثابت و همیشگی آنها تبدیل شده است.

از این آیات می‌آموزیم:

1. ایمان به تنهایی کافی نیست، برای رسیدن به بهشت، تقوا و پاکی و پارسایی لازم است.
2. بهشتیان در آغاز ورود به بهشت، خدا را حمد و سپاس می‌گویند، زیرا رسیدن به هر  نعمتی جای شکر و سپاس دارد ، آن هم نعمت عظیم بهشت که خداوند از روی لطف خود به آنها عطا کرده است.  
3. بدون عمل صالح نمی‌توان به بهشت رسید. ایمان و تقوا، هنگامی انسان را به بهشت می‌ رساند که همراه با کار و تلاش و مجاهده در راه خدا باشد، نه بی عملی و گوشه گیری و انزوا از جامعه/    

اکنون به تلاوت آیه 75 از سوره زمر گوش می‌سپاریم:

«وَتَرَى الْمَلَائِکَةَ حَافِّینَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ یُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَقُضِیَ بَیْنَهُم بِالْحَقِّ وَقِیلَ الْحَمْدُ لِلَّـهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ»

ترجمه این آیه چنین است:

«و فرشتگان را می‌بینی که پیرامون عرش الهی حلقه زده‌اند، پروردگارشان را همراه ستایش، تسبیح می‌گویند و میان آنها به حق داوری شود و [در پایان کار] گویند: سپاس و ستایش مخصوص خداوندی است که پروردگار جهانیان است»

این آیه که پایان ‌بخش سوره زمر است، خطاب به رسول خدا می‌فرماید: در آن روز فرشتگان را می‌بینی که گرداگرد عرش خدا حلقه زده اند تا فرامین الهی را درباره بندگان به اجرا درآورند. در آن روز، براساس حق و عدل در میان انسانها داوری می شود و حمد و ستایش خداوند به زبان فرشتگان و بهشتیان جاری می گردد.

از این آیه می‌آموزیم:

1. هم فرشتگان نگهبان دوزخ و هم فرشتگان نگهبان بهشت، مأمور انجام فرامین خداوند هستند و جز فرمان خدا کاری انجام نمی‌دهند.
2. حمد و تسبیح الهی، با یکدیگر مقرون و همراهند. حمد و ستایش فقط سزاوار کسی است که تدبیر کننده عالم هستی است و هیچگونه عیب و نقصی در کار او نیست.  

با پایان یافتن فرصت این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و انشاء‌الله در برنامه بعد سوره غافر را آغاز می کنیم. در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.