با ترجمه و تفسیر ساده و روان آیات 43 تا 47 سوره غافر در خدمت شما هستیم.

     بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 43 و 44 از سوره غافر گوش فرا می‌دهیم:

«لَا جَرَمَ أَنَّمَا تَدْعُونَنِی إِلَیْهِ لَیْسَ لَهُ دَعْوَةٌ فِی الدُّنْیَا وَلَا فِی الْآخِرَةِ وَأَنَّ مَرَدَّنَا إِلَى اللَّـهِ وَأَنَّ الْمُسْرِفِینَ هُمْ أَصْحَابُ النَّارِ»، « فَسَتَذْکُرُونَ مَا أَقُولُ لَکُمْ  وَأُفَوِّضُ أَمْرِی إِلَى اللَّـهِ  إِنَّ اللَّـهَ بَصِیرٌ بِالْعِبَادِ»

ترجمه این آیات چنین است:

«قطعاً آنچه مرا به سوی آن دعوت می‌کنید، برای آن در دنیا و آخرت [قدرت] دعوتی نیست [نه در دنیا دعوتی دارد و نه در آخرت]؛ درحالی که بازگشت ما به سوی خداست و اسرافکاران همدم آتشند»، «پس به زودی آنچه را به شما می‌گویم به یاد خواهید آورد و من کارم را به خدا واگذار می‌کنم، زیرا که او به [احوال]  بندگان  بیناست»

در برنامه قبل گفتیم که مؤمن آل‌ فرعون، هنگامی که دربرابر مردم قرار گرفت، تقیه را کنار گذاشت و به صراحت درباره‌ توحید و شرک و آثار و تبعات آنها سخن گفت. این آیات ادامه سخنان او را بیان می‌کند که به مردم می‌گوید:

شما از من می‌خواهید دست از خدای یکتا  بردارم و بتهای شما را بپرستم، درحالی که این بتهای بی حس و شعور، نه در دنیا به کار می‌آیند، و نه در آخرت/  نه سخنی می‌گویند، نه به راهی دعوت می‌کنند، نه گره از کار کسی می گشایند و نه مشکلی را  حل می کنند.  

در حالی که پایان کار و بازگشت همه ما به سوی خداست و باید دربرابر او پاسخگو باشیم. روشن است کسی که به جای ایمان به خدا، به بت پرستی روی آورده، در قیامت جایگاهش دوزخ است، زیرا از راه حق منحرف شده و از حدّ خود تجاوز نموده است.

ای مردم! به صراحت به شما بگویم: من به خدا ایمان آورده و کار خود را به او واگذار ‌کرده ام؛ نه از تهدیدهای شما باک و هراسی دارم و نه کثرت و قدرت شما مرا به وحشت می اندازد. چراکه خود را به کسی سپرده ام که قدرتش بی انتهاست و از حال بندگان و افکار و اعمال آنها به خوبی آگاه است.

اما افسوس که شما هنگامی به درستیِ گفتار من پی می برید که در دادگاه الهی حاضر شده و آتش خشم و غضب خدا دامانتان را می گیرد. البته آن زمان دیر است و دیگر راهی برای بازگشت به دنیا ندارید.

به این شکل، مؤمن آل فرعون با بیان گویای خود، یک تنه دربرابرآن قوم ایستاد، ایمان خود را آشکار ساخت و خط توحیدى خویش را از خط شرک آلود آنها جدا کرد.

از این آیات می‌آموزیم:

1. برای ایمان به خدا و نفی هر چیزی غیر از او، براساس دلیل و منطق پیش برویم و دیگران را نیز از این راه به خدا دعوت کنیم.
2. اسراف تنها در مال نیست، بلکه هدر دادن عمر و استعداد خود در راههای انحرافی و باطل، از مصادیق بزرگ اسراف است که البته کیفر سختی نیز به دنبال دارد. پس باید در انتخاب مسیر زندگی بادقت و هوشیارانه عمل کنیم.
3. پس از انجام وظیفه، در برابر تهدیدها و توطئه های دشمنان به خدا پناه ببریم و به او تکیه کنیم، چراکه قدرت او فوق همه قدرتهاست.
4. کارهای خود را به خدای بزرگ بسپاریم، زیرا او به احوال ما آگاهی کامل دارد. 

اکنون به تلاوت آیات 45 و 46 از سوره غافر گوش می‌سپاریم:

«فَوَقَاهُ اللَّـهُ سَیِّئَاتِ مَا مَکَرُوا  وَحَاقَ بِآلِ فِرْعَوْنَ سُوءُ الْعَذَابِ»، «النَّارُ یُعْرَضُونَ عَلَیْهَا غُدُوًّا وَعَشِیًّا  وَیَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذَابِ»

ترجمه این آیات چنین است:

«پس خداوند او را از عواقب سوء آنچه نیرنگ می کردند، نگه داشت و عذاب سختی آل فرعون را فرا گرفت»، «آتش، هر صبح و شام بر آن عرضه می‌شوند و روزی که رستاخیز برپا شود، [ندا داده می‌شود:] آل ‌فرعون را در سخت‌ترین عذاب وارد کنید»

مؤمن آل‌ فرعون دربرابر تهدیدهای سخت فرعونیان و توطئه ­های آنان به خدا پناه برد. خداوند نیز توطئه های آنان را خنثی کرد، او را از نقشه های شوم آنها محافظت نمود و وی را در راه ایمان و توحید، استوار و ثابت قدم کرد. اما درمقابل، فرعونیان را به خاطر لجاجت با حق و ستیزه جویی دربرابر مردان حق، با کیفری سخت مجازات نمود.

لازم به ذکر است که باتوجه به آیات دیگر قرآن، حضرت موسی و بنی‌اسرائیل به سلامت از رود نیل گذشتند، ولی فرعون و یاران گمراهش در رود نیل غرق شدند. گرچه آنها در آب غرق شدند، اما درواقع به آتشِ عالم برزخ وارد شدند و تا قیامت، هر صبح و شام عذاب می‌بینند که البته این نوع عذاب، عذابی برزخى است. البته عذاب دیگری که به آن اشاره شده، عذاب سخت و شدید روز قیامت است.   

براساس آیات قرآن، بعد از این دنیا و در فاصله مرگ تا قیامت، انسان در عالمی به نام برزخ از حیات برخوردار است و در این دوران، گوشه‌ای از کیفر یا پاداش کارهای خود را می‌چشد. عالم برزخ، برای نیکان دروازه‌ای از بهشت/ و برای بدان، آتشی از جهنم سوزان است.

از این آیات می‌آموزیم:

1. اگر به خدا توکل کنیم، خداوند ما را در میان انبوهی از دشمنان ظالم و حیله گر حفظ می‌کند.
2. اگر به خدا تکیه کنیم، نه فقط ما را یاری می‌کند، بلکه دشمنان توطئه گر را نیز ضعیف و نابود می‌سازد.
3. کیفر ظالمان، از همان زمان مرگ و هلاکت آنها آغاز می‌شود، ولی در قیامت کیفر آنها کامل شده و به شدیدترین عذاب گرفتار می‌شوند.

اکنون به تلاوت آیه 47 از سوره غافر گوش می‌سپاریم:

«وَإِذْ یَتَحَاجُّونَ فِی النَّارِ فَیَقُولُ الضُّعَفَاءُ لِلَّذِینَ اسْتَکْبَرُوا إِنَّا کُنَّا لَکُمْ تَبَعًا فَهَلْ أَنتُم مُّغْنُونَ عَنَّا نَصِیبًا مِّنَ النَّارِ»

ترجمه این آیه چنین است:

«و آن‌گاه که [دوزخیان] در آتش به محاجّه [بحث و جدل با هم] می‌پردازند، پس زیردستان به کسانی که تکبر ورزیدند، می گویند: ما پیرو شما بودیم، آیا شما می‌توانید بخشی از آتش را از ما دفع کنید؟»

در آیات پیشین به کیفر سخت فرعونیان در عالم برزخ و سپس ورود آنان به دوزخ اشاره شد. این آیه در ادامه، صحنه هایی از گفتگوهای دوزخیان را در جهنم منعکس ساخته و  می‌فرماید:  

کسانی که در آتش دوزخ گرفتار شده‌اند، با یکدیگر به بحث و جدل می‌پردازند،  هرکدام دیگری را مقصر می‌شمرد و می کوشد به نحوی خود را تبرئه کند. درحالی که خداوند براساس موازین عادلانه  به افراد کیفر و پاداش می‌دهد و کسی بی‌جهت به دوزخ نمی‌رود.

به طور طبیعی پیروان و طرفداران مکاتب و جریانهای انحرافی که در دنیا چشم و گوش بسته به دنبال سرمداران کفر حرکت می کردند، انتظار دارند که آنها کاری برای نجاتشان انجام دهند یا لااقل تخفیفی برای مجازات آنان بگیرند. درحالی که آن رهبران فاسد و ستمکار، خود به شدت گرفتار عذابند و نمی‌توانند برای خودشان کاری بکنند، چه رسد به دیگران/

از این آیه می‌آموزیم:

1. دوستی‌ها و علاقه‌ های دنیوی اگر در مسیر حق نباشد، در قیامت به دشمنی و خصومت تبدیل می‌شود.
2. مشکلات و کاستیهای زندگی دنیوی، مجوز سرسپردگی انسان به رهبران  ظالم و طغیانگر نیست.  
3. پیروی از باطل برای انسان مشکل آفرین است. باید ببینیم به دنبال چه افرادی حرکت می کنیم و آیا پیروی از این افراد، در قیامت نجات بخش است یا خیر؟
4. مجرمان در دوزخ یکدیگر را می شناسند، زندگی گذشته در دنیا را به یاد می آورند و از عجز و بی کسی، به دیگر مجرمان پناه می برند. 

با پایان یافتن فرصت این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.     

---------------