با تفسیر ساده و روان آیات 8 تا 12 سوره فصلت در خدمت شما هستیم.

    بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیه 8  از سوره فصلت گوش فرا می‌دهیم:

«إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ أَجْرٌ غَیْرُ مَمْنُونٍ»

ترجمه این آیه چنین است:

«بی‌تردید کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده‌اند، برای آنان پاداشی همیشگی است»             

آخرین آیه برنامه قبل درباره مشرکان بود که زکات نمی دهند و کار خیر نمی‌کنند و به جهان آخرت اعتقادی ندارند. البته اگر آن افراد کار خیری هم انجام دهند، چون به قیامت اعتقادی ندارند، از پاداش آخرت بهره مند نمی شوند.

این آیه می‌فرماید: اما کسانی که به خدا و قیامت ایمان دارند و همواره متناسب با ظرفیت و استعداد شخصی و جایگاه اجتماعی خود، کار نیک انجام می‌دهند، خداوند در قیامت پاداشی تمام‌ نشدنی به آنها عطا می‌کند.

از این آیه می‌آموزیم:

1. ایمان و عمل صالح از یکدیگر جدا نیست و در قیامت، هر یک بدون دیگری به کار نمی‌آید.
2. پاداش الهی در آخرت، بی پایان است،  برخلاف دنیا که حتی باارزش‌ترین پاداش‌ها نیز محدود و پایان‌پذیر است.

اکنون به تلاوت آیات 9 و 10 از سوره فصلت گوش می‌سپاریم:

«قُلْ أَئِنَّکُمْ لَتَکْفُرُونَ بِالَّذِی خَلَقَ الْأَرْضَ فِی یَوْمَیْنِ وَتَجْعَلُونَ لَهُ أَندَادًا ذَلِکَ رَبُّ الْعَالَمِینَ»،

«وَجَعَلَ فِیهَا رَوَاسِیَ مِن فَوْقِهَا وَبَارَکَ فِیهَا وَقَدَّرَ فِیهَا أَقْوَاتَهَا فِی أَرْبَعَةِ أَیَّامٍ سَوَاءً لِّلسَّائِلِینَ»

ترجمه این آیات چنین است:

«بگو: آیا شما به کسی که زمین را در دو روز آفریده است،  کفر می ورزید و برای او همتایانی قرار می‌دهید؟ او پروردگار جهانیان است»، «او در روی زمین کوه‌ها [ی استوار]  پدید آورد و در آن خیر [و برکت] فراوان نهاد و رزق و روزی آن را در چهار روز مقدّر ساخت که برای خواهندگان یکسان [و متناسب با نیازشان] است»

این آیات، کافران و مشرکان را مخاطب ساخته و می فرماید: آیا شما به آن کسى که زمین را در دو روز آفرید، کافر هستید و براى او نظیرها و شریکانی قائل مى شوید؟ چه اشتباه بزرگ و چه سخن بى پایه اى؟!

درواقع زمینی که بر روی آن زندگی می‌کنید، به دست خدای یکتا آفریده شده و هیچ‌کس و هیچ ‌چیز شریک او در این کار نبوده است. او نه فقط آفریننده زمین است، بلکه پروردگار همه جهان است. یعنی همان کسى که آفریدگار این هستی پهناور است، امور عالم را نیز تدبیر مى کند. پس درحقیقت، تنها کسی شایسته پرستش است که خلقت و تدبیر و مالکیت و حکومت جهان از آنِ اوست.

پس از خلقت زمین نیز، آنچه را گیاهان و حیوانات و انسانها نیاز داشته‌اند، برای آنها آفریده و در اختیارشان قرار داده است. کو‌ه‌های سر به فلک کشیده و استوار، دریاهای پهناور، جنگل‌های انبوه روی زمین و انواع معادن زیر زمین، همه برآورنده‌ی نیازهای ساکنان زمین هستند. زمین دارای برکات و منافع زیادی است و مواد غذایی مختلف از آن به عمل می آید. بی تردید، این برکات و نعمتها به اندازه نیاز نیازمندان است وکم و کاستی در آنها وجود ندارد و به تعبیری خداوند آنچه را که برای ادامه حیات موجودات لازم بوده، آفریده است. آیا این برکات و منافع، به خودی خود در زمین ایجاد شده یا کسی خدا را در ایجاد آنها یاری کرده است؟! قطعاً چنین نیست.

البته امر آفرینش به تدریج در دورانهای مختلف و مراحل پشت سر هم صورت گرفته است. دو مرحله طی شده تا زمین آماده بهره ‌برداری شود و مراحل دیگر نیز اتفاق افتاده تا انواع نعمتها در زمین پدید آید. مجموع این مراحل، چهار دوره بوده است تا زمین برای پذیرایی از ساکنانش آماده شود و بتواند نیازهای آنها را به نحو کامل تأمین کند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. آفریدگار جهان و پروردگار آن یکی است. برخلاف دیدگاه مشرکان که خدا را آفریدگار می‌دانستند، اما در تدبیر امور عالم، اشیاء یا افراد دیگر را شریک او می‌پنداشتند.
2. نظام آفرینش تدریجی و مرحله‌ای بوده است، نه دفعی و یکباره. چنانکه آفرینش کره زمین به تدریج و طی دو مرحله انجام شده است.
3. از نشانه‌های ربوبیت الهی، قرار دادن انواع برکات و روزی‌ها در زمین است تا نیاز همه انسانها برآورده شود. البته توزیع ناعادلانه و اسراف و رفتار ظالمانه، موجب شده ‌است که امروزه عده‌ زیادی از مردم دنیا، فقیر و محروم و درمانده شوند.

اکنون به تلاوت آیات 11 و 12 از سوره فصلت گوش می‌سپاریم:

«ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاءِ وَهِیَ دُخَانٌ فَقَالَ لَهَا وَلِلْأَرْضِ ائْتِیَا طَوْعًا أَوْ کَرْهًا قَالَتَا أَتَیْنَا طَائِعِینَ»،

«فَقَضَاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ فِی یَوْمَیْنِ وَأَوْحَى فِی کُلِّ سَمَاءٍ أَمْرَهَا وَزَیَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْیَا بِمَصَابِیحَ وَحِفْظًا  ذَلِکَ تَقْدِیرُ الْعَزِیزِ الْعَلِیمِ»

ترجمه این آیات چنین است:

«سپس به آسمان پرداخت در حالی که [به صورت] دود بود. پس به آن و زمین گفت: با میل یا کراهت بیایید. آن دو گفتند: فرمانبردار آمدیم»، «پس آنها را در دو روز به صورت هفت آسمان درآورد [و محکم و استوار ساخت] و در هر آسمانی کار [مربوط به] آن را وحی کرد و ما آسمان دنیا را با چراغهایی [ستارگان] زینت بخشیدیم و [آن را]  حفظ کردیم. این است تقدیر خدای عزیز و دانا»

 پس از بیان لطف الهی در آفرینش زمین و قرار دادن انواع نعمتهای مورد نیاز ساکنان آن، این آیات به آفرینش آسمانها اشاره کرده و می‌فرماید: هنگامی که خداوند اراده کرد آسمانها را بیافریند، در آغاز آفرینش آنها به صورت توده گازهای گسترده و عظیمی بودند که خداوند به آنها شکل و نظام داد و آنها را بر پایه ای استوار بنا نهاد.

اراده تکوینی خداوند در آفرینش آسمان و زمین، به شکل و صورتی خاص تعلق گرفته بود و زمین و آسمان چاره‌ای جز فرمانبرداری از آفریننده جهان نداشتند. بخواهند یا نخواهند باید آن‌گونه که او می‌خواهد، شکل بگیرند و ایجاد شوند.

مثل زمین که در دو دوره و مرحله، آماده میزبانی از ساکنانش شد، آسمان با همه عظمتش در دو دوره، آن‌گونه که خداوند می‌خواست، شکل‌ گرفت.

البته خداوند هفت آسمان آفریده است و آنچه در بالای سر خود مشاهده می کنیم، جزء آسمان اول است. به عبارت دیگر،  عالم آفرینش از هفت مجموعه بزرگ تشکیل شده که تنها یک مجموعه آن دربرابر دیدگان ما انسانها قرار دارد. چنانکه تلسکوپهای بسیار پیشرفته  و مدرن بشر، نتوانسته به ماوراء این منطقه - یعنى غیر از آسمان اول - نفوذ کند.

نکته دیگر آنکه در هنگام شب، ستارگان، زینت بخش آسمان هستند و همچون چراغهایی نورانی می‌درخشند. آنها هریک اسراری از آفرینش را در خود دارند و انسان را به تفکر در هستی و آفریدگار بزرگ آن دعوت می کنند. خداوند آسمان را از نفوذ هر خطری محفوظ داشته است.

از این آیات می‌آموزیم:

1. آسمان در آغاز به صورت دود و گاز بوده است.
2. همه هستی مطیع فرمان خداست. سعی کنیم که جزئی ناسازگار و ناهماهنگ با عالم هستی نباشیم.
3. نظام هستی بسیار فراتر و گسترده‌تر از درک و فهم ماست. همه آنچه را که از ستارگان و کهکشانها می‌بینیم و یا در آینده کشف می کنیم، تنها مربوط به آسمان اول است. بشر از آسمانهای دیگر و سایر آفریده های خداوند در گستره هستی اطلاعی در دست ندارد. 
4. هستی، تبلور علم و قدرت خداوند است که جهان را براساس موازین مشخصی آفریده و آن را تدبیر می‌کند.

با پایان یافتن فرصت این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.