راهی به سوی نور
با تفسیر ساده و روان آیات 41 تا 44 سوره فصلت در خدمت شما هستیم.
بسم الله الرحمن الرحیم
با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.
ابتدا به تلاوت آیات 41 و 42 از سوره فصلت گوش فرا میدهیم:
«إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا بِالذِّکْرِ لَمَّا جَاءَهُمْ وَإِنَّهُ لَکِتَابٌ عَزِیزٌ»، «لَّا یَأْتِیهِ الْبَاطِلُ مِن بَیْنِ یَدَیْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِ تَنزِیلٌ مِّنْ حَکِیمٍ حَمِیدٍ»
ترجمه این آیات چنین است:
«کسانی که چون قرآن به سراغشان آمد، به آن کافر شدند، [به کیفر خود می رسند] و این [قرآن] کتابی ارجمند [و نفوذناپذیر] است»، «هیچ باطلی از پیش رو و از پشت سر به آن راه ندارد، [زیرا] از سوی خداوند حکیم و ستوده نازل شده است»
در برنامه قبل، سخن از کسانی بود که با سخنانی فریبنده و با تحریف دین، سعی می کنند مردم را به انحراف کشانده و اسباب گریز آنها را از دین و قرآن فراهم کنند. این آیات میفرماید: این قرآن برای تذکر نازل شده است تا انسانها از خواب غفلت بیدار شده و به فطرت پاک خدایی خود بازگردند.
اما متاسفانه برخی از مردم به آن کافر شده و به انکار حقایق دینی بر میآیند، در حالی که آنها نمیتوانند با انکار خود، چیزی از ارزش این کتاب آسمانی بکاهند. درحالی که کتاب خدا، ماندگار و شکست ناپذیر است؛ کتابی است که منطق آن روشن، استدلالهایش قوی و تعالیمش ریشه دار است.
آیات در توصیف بیشتر عظمت قرآن می فرماید که این کتاب از سوی خداوندی نازل شده که همه کارهایش از روی حکمت و درنهایت کمال و درستی است. طبیعی است کتابی که از سوی خدای حکیم و ستوده نازل شده، نه از پیش رو و نه از پشت سر، سخن باطلی به آن راه ندارد. تناقضی در آیات آن دیده نمی شود، قوانین و معارف آن بدون خطاست و دست تحریف کنندگان از آن کوتاه است. به علاوه، کسی قادر نیست حقایقش را ابطال کند؛ در آینده نیز اکتشافات و پیشرفتهای علمی بشر نمی تواند آن را نقض یا خدشه ای بر آن وارد کند.
از این آیات میآموزیم:
- برای دوری از گمراهی و غفلت در دنیای پرتنش امروز، قرآن را تلاوت کنیم که مایه ذکر و یادآوری حقایق است.
- قرآن از آینده خود خبر می دهد. به صراحت اعلام می کند که خدشه ای به آن وارد نمی شود، تحریف نمی گردد و هرگز باطل به آن راه نمی یاید.
- توطئه های گوناگون علیه قرآن، کارساز نیست. لذا هرقدر که دشمنان قرآن تلاش کنند، نمیتوانند آن را از صحنه جامعه به حاشیه برانند.
- ازآنجاکه آیات قرآن، جلوهی علم و حکمت الهی است، درست و حکیمانه بوده و مبنای استواری برای دین اسلام است.
اکنون به تلاوت آیات 43 و 44 از سوره فصلت گوش میسپاریم:
«مَّا یُقَالُ لَکَ إِلَّا مَا قَدْ قِیلَ لِلرُّسُلِ مِن قَبْلِکَ إِنَّ رَبَّکَ لَذُو مَغْفِرَةٍ وَذُو عِقَابٍ أَلِیمٍ»، «وَلَوْ جَعَلْنَاهُ قُرْآنًا أَعْجَمِیًّا لَّقَالُوا لَوْلَا فُصِّلَتْ آیَاتُهُ أَأَعْجَمِیٌّ وَعَرَبِیٌّ قُلْ هُوَ لِلَّذِینَ آمَنُوا هُدًى وَشِفَاءٌ وَالَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ فِی آذَانِهِمْ وَقْرٌ وَهُوَ عَلَیْهِمْ عَمًى أُولَـئِکَ یُنَادَوْنَ مِن مَّکَانٍ بَعِیدٍ»
ترجمه این آیات چنین است:
«[ای پیامبر] به تو گفته نمی شود جز آنچه به پیامبران پیش از تو [نیز] گفته شده است. به راستی پروردگارت دارای آمرزش و دارای کیفری دردناک است»، «و اگر آن را قرآنی غیرعربی قرار داده بودیم، حتماً میگفتند: چرا آیاتش روشن بیان نشده؟ [کتابی] غیرعربی و [مردمی] عرب زبان؟! بگو: این کتاب برای کسانی که ایمان آوردهاند، [مایه] هدایت و درمان است و کسانی که ایمان نمیآورند، در گوشهایشان سنگینی است و [گویا کورند و] قرآن بر آنان پوشیده [و نامفهوم] است. آنها [چون کسانی هستند که گویی] از راه دور ندا داده میشوند [ولی صدا را نمیشنوند.] »
در ادامه آیات قبل که به انکار مخالفان دین اشاره داشت، این آیات میفرماید: آنها نه فقط با قرآن مبارزه میکردند، بلکه به پیامبر اسلام نیز نسبتهایی ناروا میدادند و او را جادوگر و شاعر و مجنون میخواندند. خداوند خطاب به پیامبر میفرماید: پیامبران پیشین نیز با اینگونه نسبتهای ناروا روبرو بودند و گرفتار چنین مردمانی بودند. پس به سخنان آنان بی اعتنا باش و با صبر و شکیبایی رسالت خویش را دنبال کن.
طبیعی است که خداوند نسبت به افراد جاهل و غیر مقصّر، اهل عفو و بخشش است، اما کسانی که آگاهانه و از روی عمد تهمت می زنند و با قرآن و پیامبر الهی به مبارزه و ستیزه جویی بر می خیزند، گرفتار کیفری سخت می شوند.
یکی از بهانه هایی که برخی از مخالفان پیامبر اسلام می آوردند، این بود که چرا کتاب تو به زبان ماست؟ اگر تو پیامبری، معجزهات این باشد که کتابی به غیر زبان عربی برای ما نازل کن تا ما بفهمیم که تو پیامبر خدا هستی.
خداوند در پاسخ به بهانه جویی های این گروه میفرماید: اگر قرآن را به زبان غیرعربی نازل میکردیم، آن وقت بهانه میگرفتید که ما عرب زبان هستیم، آیات این کتاب روشن و قابل فهم نیست و از آن سر در نمی آوریم. اکنون که به زبان عربی است و محتوای آن را میفهمید، با سخنان لغو و بیهوده و با جار و جنجال، مردم را از شنیدن آن باز می دارید.
در ادامه این آیات آمده است: قرآن برای کسانی که ایمان آورده اند، مایه هدایت و شفاست. هدف آن، هدایت شما به سوی زندگی پاک و پاکیزه در دنیا و آخرت است؛ میخواهد دلهای شما را شفا داده و آلودگیهای اخلاقی شما را پاک کند تا به کمال انسانی برسید. اما متاسفانه عدهای نه می خواهند حق را ببینند و نه دوست دارند آن را بشنوند، گویا چشم بینا و گوش شنوایی ندارند و کور و کرند. اگر آنها با روح ایمان و حق طلبی به سراغ قرآن می آمدند، در پرتو آیات نورانی قرآن هدایت می یافتند و بیماریهای روحی و اخلاقی آنها شفا می یافت. اما گویا آنها افراد نابینا و ناشنوایی هستند که از نقطه ای دور آنان را صدا می زنند، ولی صدایی را نمی شنوند.
از این آیات میآموزیم:
- رهبران و مبلغان دین، باید تحمل ناسزاگویی های مخالفان و سخنان ناروای آنها را داشته باشند.
- هم بخشش و هم تنبیه الهی از روی حکمت است و هر یک در جای خود موجب تشویق نیکوکاران و تنبیه بدکاران است، گرچه رحمت خدا بر غضب او پیشی دارد.
- بهانه جویی دشمنان نقطه پایانی ندارد، مسلمانان هرگونه عمل کنند، باز هم آنها در صدد عیبجویی و نیش زدن بر می آیند.
- قرآن کتاب هدایت است. قرآن درمان بیماریهای روحی، اخلاقی، اجتماعی و... است. البته برای کسانی که بخواهند از این نور هدایت بهره ببرند و چشم و گوش خود را بر آن نبندند.
با پایان یافتن فرصت این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ میسپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.