باتفسیر ساده و روان آیات 63 تا 69 سوره زخرف آشنا می شویم. همراه ما باشید.

   بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 63 و 64  از سوره زخرف گوش فرا می‌دهیم:

«وَلَمَّا جَاءَ عِیسَى بِالْبَیِّنَاتِ قَالَ قَدْ جِئْتُکُم بِالْحِکْمَةِ وَلِأُبَیِّنَ لَکُم بَعْضَ الَّذِی تَخْتَلِفُونَ فِیهِ فَاتَّقُوا اللَّـهَ وَأَطِیعُونِ»، «إِنَّ اللَّـهَ هُوَ رَبِّی وَرَبُّکُمْ فَاعْبُدُوهُ  هَـذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِیمٌ»

ترجمه این آیات چنین است:

«و چون عیسی دلایل روشن آورد، گفت: به راستی برای شما حکمت آورده ام و [آمده‌ام] تا برخی از آنچه را که در آن اختلاف می کنید، برایتان روشن کنم. پس، از خدا پروا کنید و از من اطاعت نمایید»، «بی‌گمان خداوند، پروردگار من و پروردگار شماست. پس او را بپرستید که این است راه راست»

در برنامه قبل، به نگرش نادرست مسیحیان درمورد حضرت مسیح اشاره کردیم که او را به عنوان پسر خدا مورد پرستش و تقدیس قرار می‌دهند. این آیات به محتوای دعوت آن حضرت می پردازد و می‌فرماید: مسیح نیز مثل دیگر پیامبران، معجزاتی را ارائه کرد تا دلیل بر حقانیت او و صدق ادعای رسالتش باشد.

او مردم را به حکمت دعوت می‌کرد، یعنی باورهای حق را براساس منطق درست بیان می کرد تا همه بفهمند و بپذیرند و از هرگونه انحراف در فکر و عقیده مصون بمانند. البته حکمت، حوزه عمل را نیز در برمی‌گیرد و به تهذیب اخلاق انسان می‌پردازد تا از رذیلتها دوری کند و به فضیلتها آراسته شود.

طبیعی است درمورد اختلافات میان مردم در موضوعات مختلف نیز می‌توان براساس حکمت، داوری نمود و حُکم درست و قابل دفاعی را صادر کرد.

در ادامه این آیات، حضرت عیسی براى اینکه هرگونه ادعایی را درمورد معبود بودن خود ردّ کند، مى گوید: بی تردید، خداوند، پروردگار من و پروردگار شماست. حضرت با این تعبیر روشن می سازد که من و شما یکسانیم و پروردگارمان یکى است. من نیز همانند شما، در همه ابعاد وجودی خود، نیازمند به خالق و مدبر هستم و او راهنماى من است. او پروردگار همه است، فقط او را بپرستید و غیر او لایق پرستش نیست. حضرت عیسی در تکمیل سخن خود می گوید: راه راست و مستقیم همان راه عبودیت و بندگى پروردگار است، راهى که در آن هیچگونه انحراف وکجی وجود ندارد.

از این آیات می‌آموزیم:

1. دعوت پیامبران براساس حکمت و دلایل روشن بوده است تا مردم بتوانند با عقل و اندیشه، ‌درستی و خدشه ناپذیری آن را بفهمند و بپذیرند.
2. راه رفع اختلافات دینی و اجتماعی، رجوع به تعالیم گرانقدر پیامبران الهی و دوری جستن از اِعمال سلیقه‌های شخصی و گروهی است.
3. اصلی ترین پیام عیسی مسیح، دعوت بشر به یکتاپرستی است. پرستش فقط مخصوص کسی است که تدبیر امور به دست اوست و پرستش هرچیز و هرکس جز خداوند، به بیراهه رفتن است. پس هیچکس جز او لیاقت پرستش ندارد، گرچه پیامبر باشد و تولد او اعجاز ‌گونه باشد.

اکنون به تلاوت آیات 65 تا 67 از سوره زخرف گوش می‌سپاریم:

«فَاخْتَلَفَ الْأَحْزَابُ مِن بَیْنِهِمْ فَوَیْلٌ لِّلَّذِینَ ظَلَمُوا مِنْ عَذَابِ یَوْمٍ أَلِیمٍ»، «هَلْ یَنظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَن تَأْتِیَهُم بَغْتَةً وَهُمْ لَا یَشْعُرُونَ»، «الْأَخِلَّاءُ یَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِینَ»

 ترجمه این آیات چنین است:

«اما گروه‌هایی از میان آنها اختلاف کردند، پس وای بر کسانی که ستم کردند از عذاب روزی دردناک»، «آیا جز قیامت را انتظار می‌برند که ناگهان به سراغشان آید، درحالی که بی خبرند»، «در آن روز، دوستان دشمن یکدیگرند، مگر پرهیزکاران»

حضرت عیسی در میان قوم بنی اسرائیل به پیامبری مبعوث شد. اما گروهی از بنی اسرائیل او را دروغگو خواندند و رسالتش را نپذیرفتند. در مقابل نیز، گروهی درباره او غلوّ کردند. آنها او را از مقام پیامبری بالاتر برده و به مقام الوهیت رساندند. او را خدایی پنداشتند که از آسمان به زمین آمده و در قالب انسان، تجسم یافته است. بعضی هم او را یکی از اقنومهای سه گانه خواندند. 

سرانجام عقیده تثلیث و خدایان سه گانه بر جهان مسیحیت غالب شد و همانطور که امروزه شاهدیم اکثر مسیحیان قائل به تثلیث هستند.

این افراط و تفریط درباره حضرت عیسی، درحالی بود که او خود را بنده خدا معرفی می‌کرد و مردم را فقط به پرستش خدای یگانه دعوت می‌نمود. لذا ادامه آیه می‌فرماید: وای به حال کسانی که ستم کردند و از راه مستقیم منحرف شدند. آنها به مقام نبوت ظلم کردند و گرفتار دوزخ در قیامت خواهند شد.

آنها با این نسبتهای نادرست به پیامبر خدا، چه انتظاری دارند؟ آیا جز قیامتی که ناگهان فرا رسد و آنها را گرفتار سازد، انتظار دیگری دارند؟ آری مرگ و قیامت چنان انسان را غافلگیر می‌کند که اصلاً‌ آمادگی آن را ندارد و گمان نمی‌کند که او را در برگیرد.

از این آیات روشن می شود که حادثه سخت و کوبنده قیامت، با دو ویژگی همراه است: یکی ناگهانى بودن آن/ و دیگری غافلگیری مردم و عدم آمادگی برای آن.

ادامه آیات، در وصف روز قیامت می‌فرماید: آن روز پیوندهای غیرالهی از هم‌گسسته می‌شود. دوستان و هم کیشانی که در مسیر ظلم و فساد و گناه با هم دست دوستی داده اند،  دشمن یکدیگر می‌شوند. هرکس دیگری را مسئول گمراهی و بیچارگی خود می‌داند و به او می گوید: تو مرا به بیراهه کشاندى، دنیا را در نظر من زینت دادى و در اثر دوستی و معاشرت با تو به این سرنوشت شوم گرفتار شدم.

تنها کسانی که در دنیا، دوستی و دشمنی آنها براساس ارزشهای الهی بوده است، در قیامت دوستی آنها ادامه می‌یابد و به لعن و نفرین و دشمنی تبدیل نمی‌شود. ازآنجاکه دوستى پرهیزکاران بر محور ارزشهای جاودانی شکل گرفته، این پیوند جاودانه است. البته نتایج پربار این دوستیها در قیامت آشکارتر خواهد شد.

از این آیات می‌آموزیم:

1. وقوع قیامت ناگهانی است. زمان آن برای هیچکس حتی پیامبران معلوم نیست و علم آن مخصوصِ خداوند است.
2. پیوندهای دنیوی، اگر براساس معیارهای اخروی نباشد، در قیامت به دشمنی تبدیل می‌شود.
3. دوستی با اهل ایمان، جاودانه و پایدار است،  برخلاف دوستی با دیگران، که ناپایدار و غیرقابل اعتماد است.

اکنون به تلاوت آیات 68 و 69  از سوره زخرف گوش می‌سپاریم:

«یَا عِبَادِ لَا خَوْفٌ عَلَیْکُمُ الْیَوْمَ وَلَا أَنتُمْ تَحْزَنُونَ»، «الَّذِینَ آمَنُوا بِآیَاتِنَا وَکَانُوا مُسْلِمِینَ»

ترجمه این آیات چنین است:

«ای بندگان من! امروز نه ترسی بر شماست و نه اندوهگین می شوید»، «همان کسانی که به آیات ما ایمان آورده و تسلیم بودند»

در این جهان، پرهیزکاران ازنظر اعتقادی از ایمان محکم و استوار برخوردارند و از لحاظ عملی نیز تسلیم کامل فرامین پروردگارند. نه در حقانیت آیات الهی تردید به دل راه می دهند و نه پیرو هوسها و تمایلات نفس سرکش خود هستند.

به این افراد از سوی خداوند بشارت داده می‌شود که در قیامت هیچ خوف و ترسی بر شما نخواهد بود و درمورد گذشته اندوه/ و درباره آینده نگرانی نخواهید داشت. چه پیام جالبى؟! پیامی بدون واسطه از جانب خداوند، که غم و اندوه از گذشتـه و نگرانی درمورد آینده را از دل انسان مى زداید.
آری! انسانی که همواره به دنبال انجام وظیفه است، اگر به نتیجه هم نرسد، احساس شکست و ناراحتی نمی‌کند و دچار ترس و اضطراب نمی‌شود. او به لطف الهی امیدوار است و خود را به او می سپارد.

از این آیات می‌آموزیم:

1. راه رسیدن به آرامش واقعی و بیمه‌ شدن از ترس و اضطراب در حوادث هولناک قیامت، بندگی خدا و تسلیم بودن دربرابر اوست.
2. ایمان به تنهایی کافی نیست، عمل نیز لازم است و باید تسلیم فرمان خداوند باشیم.

با پایان یافتن فرصت این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.