با تفسیر ساده و روان آیات 79 تا 84 سوره زخرف درخدمت شما هستیم. همراه ما باشید.

    بسم الله الرحمن الرحیم

 

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه­ ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

 

ابتدا به تلاوت آیات 79  و 80 از سوره زخرف گوش فرا می‌دهیم:

 

«امْ أَبْرَمُوا أَمْرًا فَإِنَّا مُبْرِمُونَ»، «أَمْ یَحْسَبُونَ أَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَاهُم بَلَى وَرُسُلُنَا لَدَیْهِمْ یَکْتُبُونَ»

 

ترجمه این آیات چنین است:

 

«بلکه آنان [برای مخالفت با حق و توطئه برضد آن] تصمیم محکم گرفتند و ما نیز اراده محکمی [درباره آنها]  داریم»، «آیا می‌پندارند که ما رازهای پنهانی و سخنان درگوشی آنان را نمی‌شنویم؟ آری و فرستادگان ما نزد آنان حاضرند و [همه چیز را] ثبت می‌کنند»

 

 در قسمت پایانی برنامه قبل، سخن از کافران و مشرکانی بود که از پذیرش حق اکراه داشتند. این آیه می‌فرماید: آنها نه تنها از حق بیزار و گریزان بودند، بلکه با آن به ستیز و مقابله برخاستند. آنها درجهت تضعیف حق و خاموش کردن نور آن، نقشه‌ها کشیدند و به انواع توطئه ها روی آوردند. آنها تصمیم جدی برای نابودی و شکست حق را داشتند. اما نمی‌دانستند که طرف مقابل آنها خداست؛ اراده الهی برتر از خواست و اراده آنهاست و اینگونه نیست که هرچه را اراده کنند، تحقق یابد.

 

آن مخالفان توطئه گر می پندارند که جلسات و گفتگوهای محرمانه آنها، از خدا پنهان است، او آنها را نمی‌بیند و سخنشان را نمی‌شنود! درحالی که خداوند سخنان آهسته ای را که آنها در مجالس مخفی و یا درگوشی می گویند، می شنود. چراکه برای او آشکار و نهان یکسان است. فرشتگان الهی نیز در همه جا حاضرند و به طور پیوسته اعمال و گفتار انسانها و حتی سرّ و نجوای آنها را ثبت می‌کنند و هیچ چیز از آنها مخفی نمی‌ماند.

 

از این آیات می‌آموزیم:

 

    هر تصمیمی، هر قدر هم جدی و قطعی باشد، از تحت اراده خداوند خارج نیست و بدون اذن الهی محقق نمی‌شود.

    مخالفان گمان می کنند که خداوند از امور پنهانی آنها بی خبراست. درحالی که آنچه از انسان صادر ­شود، در دستگاه الهی ثبت و ضبط می‌شود و هیچ چیز از نگاه فرشتگان که مأموران الهی هستند، مخفی نمی‌ماند.

 

 

 

اکنون به تلاوت آیات 81  و 82  از سوره زخرف گوش می‌سپاریم:

 

«قلْ إِن کَانَ لِلرَّحْمَـنِ وَلَدٌ فَأَنَا أَوَّلُ الْعَابِدِینَ»، «سُبْحَانَ رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا یَصِفُونَ»

 

ترجمه این آیات چنین است:

 

«[ای پیامبر به آنان]  بگو: اگر برای خداوند فرزندی بود، من نخستین پرستنده [او] بودم»، «پاک و منزّه است پروردگار آسمانها و زمین، پروردگار عرش، از آنچه او را توصیف می‌کنند»

 

در آیات اولیه این سوره، به اعتقاد مشرکان به فرزندی فرشتگان برای خدا اشاره شد و در آیات بعدی، سخن از اعتقاد مسیحیان به فرزندی حضرت مسیح بود. این آیات در ردّ این باورهای نادرست می‌فرماید: اگر خداوند فرزندی داشت که باید مورد پرستش واقع می‌شد، پیامبران اولین کسانی بودند که او را می‌پرستیدند. درحالی که اولاً خداوند منزّه است از اینکه همسر و فرزندی داشته باشد؛ ثانیاً او به پرستش هیچیک از مخلوقاتش ازجمله فرشتگان یا انسانها دستور نداده است.

 

در ادامه این آیات آمده، خدایی که مالک و مدبّر آسمانها و زمین و پروردگار عرش عظیم است، نیازى به فرزند ندارد. او وجودى بی انتها و محیط بر عالم هستی است. درواقع فرزند براى کسى لازم است که برای ادامه نسل به آن نیاز دارد، یا کسى که به هنگام ضعف و ناتوانی نیازمند انس و همیاری فرزندان است. نکته دیگر آنکه وجود فرزند، حاکی از جسم بودن و قرار گرفتن در محدوده زمان و مکان است. درحالی که خدایی که همه عالم هستی آفریده او و تحت فرمانروایی اوست، از همه این موارد پاک و منزّه است و به هیچ چیز و هیچکس ازجمله فرزند نیاز ندارد.

 

از این آیات می‌آموزیم:

 

    در مناظره با مخالفان، باید مدارا نمود و روشن کرد که با فرض درستی نظر آنها، چه نتایجی به دست می آید تا نادرستی باور خود را دریابند.

    بدون شک خداوند از هرگونه نقص یا نیاز یا مشابهت با انسان، پاک و منزّه است. لذا باید همواره از خدای انسان‌گونه دوری گزید، چراکه چنین خدایی حاصل تخیل بشر و جهل نسبت به صفات خداوندی است که بی نظیر و بی همتاست.

    آسمان‌ها و زمین، با همه عظمتش تحت اراده و تدبیر خداوند است و به صورت متمرکز و یکپارچه اداره می‌شود.

 

 

 

اکنون به تلاوت آیات 83  و 84 از سوره زخرف گوش می‌سپاریم:

 

«فَذَرْهُمْ یَخُوضُوا وَیَلْعَبُوا حَتَّى یُلَاقُوا یَوْمَهُمُ الَّذِی یُوعَدُونَ»، «وَهُوَ الَّذِی فِی السَّمَاءِ إِلَـهٌ وَفِی الْأَرْضِ إِلَـهٌ  وَهُوَ الْحَکِیمُ الْعَلِیمُ»

 

ترجمه این آیات چنین است: «پس آنان را به حال خود واگذار تا [در باطل]  فرو روند و سرگرم باشند، تا روزی را که وعده داده شده‌اند، ببینند»، «و اوست که در آسمانها خداست و در زمین [نیز] خداست و اوست حکیم دانا»

 

پیامبران مأمور هدایت بشرند. آنها در این راه با دلسوزی تمام تلاش می‌کنند و از راه‌های مختلف وارد می‌شوند تا مردم را نجات دهند. این آیات می‌فرماید: این خیرخواهی و دلسوزی حدّ و اندازه ای دارد و هنگامی که افراد خودشان نمی‌خواهند به راه بیایند و به سعادت برسند، نمی‌توان آنها را به این‌کار مجبور کرد. بلکه باید آنها را به حال خود رها کرد تا پیامدهای انتخاب راه نادرست و فرو رفتن در باطل را ببینند. شاید آن زمان به خطای خود پی ببرند و بازگردند. شاید هم تا پایان عمر بر مسیر انحرافی خود باقی بمانند و باز نگردند تا روز قیامت را ملاقات کنند و میوه های تلخ افکار و اعمال زشت خود را بچینند.

 

ادامه آیات بر بی‌نیازی خداوند از ایمان آوردن مردم تأکید کرده و می‌فرماید: کافران گمان نکنند که خداوند محتاج عبادت آنهاست و کفر و سرکشی آنها به ربوبیت او آسیبی می ر‌ساند. او خدای آسمانها و خدای زمین و معبود همه موجودات است. به بیان دیگر، معبود واقعى کسى است که مدیر و مدبّر عالم است. لذا فرشتگان، بتها و پدیده های طبیعی نظیر ماه و خورشید و ستارگان، هیچیک شایسته پرستش و عبودیت نیستند. آنها به نوبه خود مخلوق خداوند هستند و با همه وجود به او وابسته اند.

 

 در پایان این آیات آمده که خداوند از همه چیز باخبر است و جهان را براساس علم و حکمت بی پایان خود اداره می‌کند.

 

از این آیات می‌آموزیم:

 

    پیامبران، مأمور دعوت و ارشاد مردم هستند، نه اکراه و اجبار آنها، یا خواهش و تمنّا  از آنها/

    در امور اعتقادی، پس از ارائه دلیل و اتمام حجت بر مردم، ‌نباید آنها را تحت فشار قرار داد، بلکه باید آزاد گذارد تا خود راه را انتخاب کنند.

    خداوند محتاج هیچیک از انسانها نیست، چه رسد به آنکه محتاج عبادت و بندگی آنها باشد. زمانی که ما نبودیم، او خدا بود و زمانی هم که از دنیا برویم، او خداست. او خدای آسمانها و زمین و همه موجودات عالم است.

    کسی سزاوار پرستش است که دارای علم و حکمت بی‌پایان باشد.

 

با پایان یافتن فرصت این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای  شما هستیم. خدا نگهدار.