در ادامه با تفسیر ساده و روان ایات 19 تا 27 سوره دخان در خدمت شما هستیم.

 بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 19 تا 21 از سوره دخان گوش فرا می‌دهیم:

«وَأَن لَّا تَعْلُوا عَلَى اللَّـهِ إِنِّی آتِیکُم بِسُلْطَانٍ مُّبِینٍ»، «وَإِنِّی عُذْتُ بِرَبِّی وَرَبِّکُمْ أَن تَرْجُمُونِ»، «وَإِن لَّمْ تُؤْمِنُوا لِی فَاعْتَزِلُونِ»

ترجمه این آیات چنین است:

«و بر خداوند برتری نجویید، که من برهانی آشکار برای شما آورده‌ام»، «و از اینکه مرا سنگسار کنید، به پروردگار خود و پروردگار شما پناه می‌برم»، «و اگر به من ایمان نمی‌آورید، پس از من کناره بگیرید و مرا به حال خود واگذارید»

در برنامه قبل گفتیم که حضرت موسی از جانب خداوند مأمور شد به دربار فرعون برود و از او بخواهد قوم بنی‌اسرائیل را از بردگی آزاد کند. این آیات ادامه سخنان حضرت موسی را چنین بیان می‌کند: ای فرعونیان! من دلایل مستدل و روشن برای شما آورده ام و معجزاتی را نیز به شما نشان داده ام. پس تسلیم امر خدا شوید، دربرابر او تکبر نورزید و نافرمانی نکنید. ای فرعونیان! گمان نکنید اگر مرا به مرگ تهدید کنید، من از راهی که انتخاب کرده ام،  دست برمی‌دارم. من فرستاده خدا هستم و دربرابر توطئه ‌های شما به او پناه می‌برم که اگر بخواهد مرا از خطر شما حفظ می‌کند.

حال که به من ایمان نمی‌آورید و تسلیم فرمان خدا نمی‌شوید، مرا به حال خود واگذارید و مانع تلاشهای من و پیروانم نشوید.

از این آیات می‌آموزیم:

1. تکبّر و خود بزرگ‌ بینی دربرابر دیگر انسانها زشت است و دربرابر خداوند که خالق و مالک انسانهاست، بسیار زشت‌تر.
2. دعوت پیامبران، همراه با منطق و دلایل روشن و قابل فهم برای همه بوده است. نپذیرفتن مخالفان نیز، ناشی از روحیه تکبر و خودخواهی آنان بوده است، نه نفهمیدن تعالیم پیامبران.
3. در راه دعوت به حق، فشار، شکنجه و تهدید دشمنان نباید ما را سست کرده و از ادامه مسیر باز دارد.
4. برای پیشبرد اهداف دینی، گاهی به جای درگیری با مستکبران، باید از آنان دوری جست تا شرایط مناسب برای ادامه کار فراهم شود.

اکنون به تلاوت آیات 22 تا 24 از سوره دخان گوش می‌سپاریم:

«فَدَعَا رَبَّهُ أَنَّ هَـؤُلَاءِ قَوْمٌ مُّجْرِمُونَ»، « فَأَسْرِ بِعِبَادِی لَیْلًا إِنَّکُم مُّتَّبَعُونَ»، «وَاتْرُکِ الْبَحْرَ رَهْوًا  إِنَّهُمْ جُندٌ مُّغْرَقُونَ»

ترجمه این آیات چنین است:

«[فرعونیان سخنش را نپذیرفتند] پس او پروردگارش را خواند که آنان قومی گنه‌ پیشه‌اند»، «پس [خداوند فرمود:]  بندگان مرا شبانه کوچ بده، زیرا که شما تحت تعقیب هستید»، «و دریا را آرام پشت سر بگذار که آنان لشکری غرق شده خواهند بود»

پس از آنکه حضرت موسی از همه‌ راهها برای ارشاد و انذار فرعون و درباریانش استفاده کرد و نتیجه ای نگرفت، از خداوند خواست که خودش آنگونه که می‌خواهد این گروه مُجرم و فاسد را کیفر دهد.

خداوند نیز به او فرمان داد که قوم بنی‌اسرائیل را که در اسارت فرعونیان بودند، آماده کند تا شبانه آنها را از مصر به سوی فلسطین حرکت دهد. البته روشن بود که فرعونیان نیز آنها را تعقیب خواهند کرد.

اما خداوند وعده داد که راه را برای آنان باز خواهد کرد و آنها به سلامت از رود پرآب و خروشان نیل خواهند گذشت. پس نگران نباشند، زیرا هنگامی که سپاهیان فرعون وارد نیل شوند، به امر الهی همه در آب غرق خواهند شد و دست آنان به موسی و یارانش نخواهد رسید.

از این آیات می‌آموزیم:

1. یکی از عوامل عدم تأثیر سخن پیامبران در مردم و نپذیرفتن دعوت آنها، آلوده شدن  مردم به گناهان و مفاسد است.
2. دعا بدون تلاش معنا ندارد و کارساز نیست. ما باید وظیفه خود را انجام دهیم، درضمن از خدا بخواهیم ما را در رسیدن به نتیجه یاری کرده و راه‌های بسته را بگشاید.
3. اگر خدا بخواهد رود بزرگ نیل برای موسی و یارانش امن و هموار می‌شود، ولی  برای لشکر مجهز فرعون، محل غرق شدن و نابودی/

اکنون به تلاوت آیات 25 تا 27 از سوره دخان گوش می‌سپاریم:

«کَمْ تَرَکُوا مِن جَنَّاتٍ وَعُیُونٍ»، «وَزُرُوعٍ وَمَقَامٍ کَرِیمٍ»، «وَنَعْمَةٍ کَانُوا فِیهَا فَاکِهِینَ»

ترجمه این آیات چنین است:

«چه بسیار باغها و چشمه‌ سارانی که آنها برجای گذاشتند»، «و کشتزارها و جایگاه‌های عالی»، «و ناز و نعمتی که در آن خوش و خرّم بودند»

در ادامه آیات قبل درباره غرق ‌شدن فرعون و لشکریانش در رود نیل، این آیات می‌فرماید: فرعون که ادعای خدایی داشت و حاضر به پذیرش دعوت حضرت موسی نبود، دنیا و آنچه را دراختیارش بود، از دست داد و همه آنها به دست بنی‌اسرائیل افتاد. عجیب است، قومی که تا ساعاتی پیش بَرده و زیردست بودند، اکنون وارث تاج و تخت فرعون و درباریان و باغها و کاخها و اموال و املاک آنان شدند.

نه فقط کاخها و باغها، بلکه همه‌ وسایل رفاهی و آسایش زندگی که فرعونیان برای خود فراهم کرده بودند و از آنها بهره می‌بردند، دراختیار بنی اسرائیل قرار گرفت. ولی فرعونیان همگی در رود نیل غرق شدند و اجسادشان بر روی آب شناور و سرگردان شد.   

 اینها همه از برکت معجزه الهی بود که با زدن عصای موسی به رود نیل، آب‌ از حرکت ایستاد و در میان رود، راهی برای عبور بنی‌اسرائیل گشوده شد. آنها به سلامت عبور کردند، ولی هنگامی که فرعونیان وارد شدند، امواج خروشان آب به حرکت درآمد و همگی را در خود فرو برد.

از این آیات می‌آموزیم:

1. اراده خداوند برتر از هر اراده‌ای است. با اراده الهی، لشکر تا دندان مسلح و اسب سوار فرعون نتوانست افراد پیاده بنی‌اسرائیل را محاصره کرده و از پای درآورد.
2. امکانات مادی و رفاهی، امنیت ‌بخش و نجات دهنده نیست. هیچیک از‌ کاخها و برج‌ و باروهای مستحکم و استوار دربرابر قهر الهی، تاب مقاومت ندارد.
3. کامیابی های دنیوی همواره درمعرض فنا و نابودی است. چه بسیار اسباب کامیابی که مانده است و صاحبش رفته است.
4. قدرت و ثروت مایه نجات یا سعادت نیست، چه بسا همین‌ها موجب هلاکت انسان می شوند.

با پایان یافتن فرصت این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.  

     ---------------