با تفسیر ساده و روان آیات 15 تا 20 سوره جاثیه در خدمت شما هستیم. همراه ما باشید.

  بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیه 15 از سوره جاثیه گوش فرا می‌دهیم:

«مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ  وَمَنْ أَسَاءَ فَعَلَیْهَا  ثُمَّ إِلَى رَبِّکُمْ تُرْجَعُونَ»

ترجمه این آیه چنین است:

«هر که کار شایسته‌ای انجام دهد، به سود خود اوست و هرکه عمل بدی مرتکب شود، به زیان خود اوست. سپس به سوی پروردگارتان بازگردانده می‌شوید»

در آخرین آیه برنامه قبل، به نحوه برخورد با کسانی که قیامت را انکار می کنند، اشاره شد. این آیه می‌فرماید: گمان نکنید ایمان و کفر شما، یا اطاعت و نافرمانی شما، سود و زیانی به خدا می رساند. هرکسی کاری را انجام دهد، حاصل آن به خودش باز می‌گردد و در قیامت آن را دریافت می‌کند. درست مانند معلمی که به دانش‌آموزان خود می‌گوید: چه درس بخوانید یا نخوانید، سود و زیانش از آنِ شماست؛ برای من نفع یا ضرری ندارد.

از این آیه می‌آموزیم:

1. نظام کیفر و پاداش الهی برمبنای اعمال نیک و بد انسان است و همه انسانها دربرابر قانون الهی یکسان هستند.
2. خداوند از انسان بی‌نیاز است و تعالیم الهی درواقع در جهت رشد و تعالی و کمال   خود انسان است.

اکنون به تلاوت آیات 16 و 17 از سوره جاثیه گوش می‌سپاریم:

«وَلَقَدْ آتَیْنَا بَنِی إِسْرَائِیلَ الْکِتَابَ وَالْحُکْمَ وَالنُّبُوَّةَ وَرَزَقْنَاهُم مِّنَ الطَّیِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى الْعَالَمِینَ»، «وَآتَیْنَاهُم بَیِّنَاتٍ مِّنَ الْأَمْرِ  فَمَا اخْتَلَفُوا إِلَّا مِن بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْیًا بَیْنَهُمْ  إِنَّ رَبَّکَ یَقْضِی بَیْنَهُمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ فِیمَا کَانُوا فِیهِ یَخْتَلِفُونَ»

ترجمه این آیات چنین است:

«و ما به بنی‌اسرائیل، کتاب و حکومت و نبوت دادیم و از پاکیزه ها روزیشان کردیم و آنان را بر جهانیان [در آن روزگار]  برتری دادیم»، «و دلایل روشنی در امر [دین]  به آنان دادیم. پس اختلاف نکردند مگر پس از آنکه علم و آگاهی برایشان آمد، [آن هم] از روی حسادت و رقابت میان خودشان. قطعاً پروردگارت روز قیامت درباره آنچه در آن اختلاف می‌کردند، میانشان داوری خواهد کرد»

این آیات به نعمتهای بزرگی که خداوند در ادوار گذشته دراختیار  قوم بنی‌اسرائیل قرار داده، ‌اشاره کرده است تا مایه عبرت امت اسلام باشد. درابتدا به نعمت‌ کتاب آسمانی، دستیابی به حکومت و بعثت پیامبران می پردازد و سپس به روزی‌های پاک اشاره کرده و می‌فرماید: به خاطر این موهبتها، آنان بر مردمان زمان خود برتری یافتند. اما متاسفانه به دلیل حسادت و رقابت‌ با یکدیگر دچار اختلاف شدند. با آنکه حق برای آنان روشن بود و براساس کتاب الهی، دلایل کافی برای شناخت حقیقت دراختیار داشتند، از اختلاف دست نکشیدند. آنها همچنان به اختلاف و تفرقه ادامه دادند، تا آنکه قدرت و عظمت خود را از دست دادند و از حکومت ساقط شدند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. نعمتهای مادی و معنوی را از خدا بدانیم و از آنها به درستی بهره ببریم تا در همین دنیا نیز به برتری برسیم.
2. میان نبوت و حکومت منافاتی نیست و سیاست باید برپایه اصول و ارزشهای دینی باشد.
3. خداوند حجت را بر مردم تمام کرده و دلایل روشن برای شناخت و درک حقیقت را دراختیار آنها قرار داده است، پس در قیامت می‌تواند آنها را بازخواست کند.
4. آگاهی و شناخت به تنهایی کافی و نجات بخش نیست، چه بسا افرادی که براساس عناد و لجاجت درونی یا حسادت‌، حق را نمی پذیرند و در جامعه اختلاف افکنی می‌کنند.

اکنون به تلاوت آیات 18 تا 20 از سوره جاثیه گوش می‌سپاریم:

«ثُمَّ جَعَلْنَاکَ عَلَى شَرِیعَةٍ مِّنَ الْأَمْرِ فَاتَّبِعْهَا وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَ الَّذِینَ لَا یَعْلَمُونَ»، «إِنَّهُمْ لَن یُغْنُوا عَنکَ مِنَ اللَّـهِ شَیْئًا  وَإِنَّ الظَّالِمِینَ بَعْضُهُمْ أَوْلِیَاءُ بَعْضٍ وَاللَّـهُ وَلِیُّ الْمُتَّقِینَ»، «هَـذَا بَصَائِرُ لِلنَّاسِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ یُوقِنُونَ»

ترجمه این آیات چنین است:

«[ای پیامبر!]  سپس تو را بر شریعتی [ویژه و کامل] از امر [دین] قرار دادیم، پس آن را پیروی کن و از خواسته ‌ها و هوسهای کسانی که نمی‌دانند، پیروی نکن»، «زیرا آنان هرگز دربرابر خدا، از تو دفاع [و حمایت]  نمی کنند و همانا ستمگران یار و یاور یکدیگرند و خداوند یار پرهیزکاران است»، «این [قرآن] وسیله بصیرت مردم است و برای اهل یقین، مایه هدایت و رحمت است»

پس از بیان سرگذشت قوم بنی‌اسرائیل، این آیات خطاب به پیامبر اسلام می‌فرماید: ما برای تو نیز شریعت و مسیر روشنی به سوی دین حق قرار دادیم، تا براساس آن مردم را به آئین یکتاپرستی دعوت کنی. البته مشرکان و مخالفان دربرابر تو خواهند ایستاد و برای جلوگیری از گسترش آئین تو، پیشنهادهایی ارائه خواهند کرد. اما بر سر دین خدا هرگز با آنان مصالحه و سازش نکن.

ای پیامبر! بر راه حق محکم و استوار بایست و به آن پایبند باش، فقط فرامین خدا را دنبال کن و به هیچ روی به خواسته‌های مخالفان توجه و اعتنا نکن. زیرا خداوند تنها پرهیزکاران را سرپرستی و هدایت می‌کند. اما آن کافران ستم‌ پیشه، یار و همراه افرادی مثل خودشان هستند و نمی‌توانند دربرابر خداوند، به کسی آسیب برسانند یا کسی را از کیفر الهی برهانند.

همین قرآنی که بر تو نازل شده است، همه را کفایت می‌کند. زیرا وسیله بینایی برای عموم مردم و مایه کسب بینش صحیح در همه ابعاد زندگی است. بی تردید، هر کسی که بخواهد به مرحله یقین برسد، این کتاب او را هدایت می‌کند و از رحمت ویژه الهی بهره ‌مند می‌سازد.

از این آیات می‌آموزیم:

1. ادیان الهی هرکدام راهی برای رسیدن به حق و حقیقت هستند، ولی روح همه آنها  یکی است. آئین اسلام نیز در ادامه آئین پیامبران پیشین آمده است.
2. کسی که از راه خدا پیروی نکند، ناگزیر از هوی و هوس خود یا دیگران پیروی می کند که برپایه علم و آگاهی و درک صحیح از حقیقت نیست.
3. پیروی از خواسته ‌های نابجای جاهلان، به منزله پذیرش ولایت آنان و دوری جستن از ولایت الهی است.
4. دینداری باید براساس بصیرت و آگاهی باشد تا به هدایت و رسیدن به اطمینان و یقین بیانجامد.
5. قرآن در تمام زمینه های فکری، اخلاقی، اجتماعی، سیاسی و خانوادگی  وسیله بصیرت و روشنی است.

با پایان یافتن فرصت این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهایشما هستیم. خدا نگهدار.