در این برنامه با تفسیر ساده و روان آیات 19 تا 23 سوره احقاف آشنا می شویم.

    بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیه 19 از سوره احقاف گوش فرا می‌دهیم:

«وَلِکُلٍّ دَرَجَاتٌ مِّمَّا عَمِلُوا  وَلِیُوَفِّیَهُمْ أَعْمَالَهُمْ وَهُمْ لَا یُظْلَمُونَ»

ترجمه این آیه چنین است:

«و برای هر یک از آنها برپایه آنچه انجام داده‌اند، درجاتی است و خداوند جزای کارهایشان را کامل بدهد و آنان مورد ستم قرار نمی‌گیرند»

در برنامه قبل به دو گروه از مردم اشاره شد: یکی اهل احسان به والدین و ایمان به خدا/ و دیگری منکر وجود خدا و بی‌اعتنا به حقوق والدین بود.

این آیه می‌فرماید:  خداوند در روز قیامت، هر یک از دو گروه را متناسب با اعمال و رفتارشان کیفر و پاداش خواهد داد و درجات و مراتب هریک براساس نوع انگیزه و عمل متفاوت خواهد بود.

ادامه آیه بر عدل الهی در نظام جزا تأکید کرده و می‌فرماید: هرکس نتیجه کار خود را به طور کامل دریافت خواهد کرد و در حق کسی ذرّه ای ظلم نخواهد شد.

از این آیه می‌آموزیم:

1. سرنوشت هر کس در دنیا و آخرت به دست خود اوست و جایگاه انسان در قیامت، تابعی از انگیزه‌ ها و اعمال اوست.
2. با گذشت زمان، کارهای انسان محو و نابود نمی‌شود، بلکه اصل عمل و آثار آن در پرونده اعمال انسان ثبت شده و در قیامت به طور کامل مجسم می شود. همان مبنای کیفر یا پاداش انسان در قیامت است.

اکنون به تلاوت آیه 20 از سوره احقاف گوش می‌سپاریم:

«وَیَوْمَ یُعْرَضُ الَّذِینَ کَفَرُوا عَلَى النَّارِ أَذْهَبْتُمْ طَیِّبَاتِکُمْ فِی حَیَاتِکُمُ الدُّنْیَا وَاسْتَمْتَعْتُم بِهَا فَالْیَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا کُنتُمْ تَسْتَکْبِرُونَ فِی الْأَرْضِ بِغَیْرِ الْحَقِّ وَبِمَا کُنتُمْ تَفْسُقُونَ»

ترجمه این آیه چنین است:

«و روزی که کافران به آتش عرضه شوند، [به آنان گفته شود:] شما در زندگی دنیایتان، نعمتهای پاکیزه خود را صرف کردید و از آنها کامیاب شدید [و برای امروز چیزی ذخیره نکردید] پس امروز به خاطر آنکه به ناحق در زمین سرکشی می کردید و به سبب آنکه پیوسته نافرمانی می کردید، به عذاب خوارکننده کیفر داده می‌شوید»

لطف و رحمت الهی در دنیا، همه انسانها، چه مؤمن و چه کافر را شامل می‌شود و خداوند نعمتهای مادی و دنیوی را از کافران و مشرکان نیز دریغ نمی‌نماید.

این آیه می‌فرماید: کافران و گنهکاران در دنیا از لذات مادی و نعمتهای الهی به حد کافی بهره‌مند شدند و از چیزی محروم نشدند، اما در قیامت که روز جزاست، رحمت گسترده الهی فقط شامل پاکان و صالحان می‌شود. به یقین آنان که در دنیا دربرابر حق ایستادند و از روی عناد و لجاجت و تکبر حاضر به پذیرش حق نشدند، کیفر سختی را پیش رو خواهند داشت.

از این آیه می‌آموزیم:

1. بهره‌مندی از نعمتهای الهی در دنیا، مشروط به ایمان به خدا نیست، بلکه رزقی است که خداوند به همه مخلوقاتش ازجمله انسانها عطا می‌کند.
2. گردنکشی و استکبار، درعمل منجر به فسق و خروج از مدار حق می‌شود.
3. خواری و ذلت در قیامت، کیفر کسانی است که در دنیا تکبر می ورزند و مدعی قدرت و عزت و بزرگی هستند.

اکنون به تلاوت آیات 21 تا 23 از سوره احقاف گوش می‌سپاریم:

«وَاذْکُرْ أَخَا عَادٍ إِذْ أَنذَرَ قَوْمَهُ بِالْأَحْقَافِ وَقَدْ خَلَتِ النُّذُرُ مِن بَیْنِ یَدَیْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّـهَ إِنِّی أَخَافُ عَلَیْکُمْ عَذَابَ یَوْمٍ عَظِیمٍ»، «قَالُوا أَجِئْتَنَا لِتَأْفِکَنَا عَنْ آلِهَتِنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَا إِن کُنتَ مِنَ الصَّادِقِینَ»، «قَالَ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِندَ اللَّـهِ وَأُبَلِّغُکُم مَّا أُرْسِلْتُ بِهِ وَلَـکِنِّی أَرَاکُمْ قَوْمًا تَجْهَلُونَ»

ترجمه این آیات چنین است:

«و سرگذشت برادرِ قوم عاد [حضرت هود] را یاد کن، آنگاه که قومش را در سرزمین احقاف هشدار داد، ‌در حالی که پیش از او و پس از او هشدار دهندگانی آمده بودند که جز خدا را نپرستید، همانا من بر شما از عذاب روزی هولناک می‌ترسم»، «گفتند: آیا به سراغ ما آمده‌ای تا ما را از خدایانمان برگردانی؟ پس اگر راست می‌گویی آنچه را به ما وعده می‌دهی بیاور»، «هود گفت: علم [به زمان عذاب] تنها نزد خداست و من آنچه را بدان فرستاده شده‌ام، به شما ابلاغ می‌کنم، ولی شما را گروهی می‌بینم که بر جهل اصرار می‌ورزید»

این آیات به سرگذشت حضرت هود و قومش می‌پردازد و می‌فرماید: هود همچون دیگر پیامبران الهی، ‌به مردم درمورد شرک و بت‌پرستی و انجام کارهای زشت و ناپسند هشدار می‌داد. اما آنها به جای تعقل و تامل در رفتار نادرست خود و دست ‌برداشتن از پرستش خدایانِ ساختگی، از پیامبرشان می‌خواستند که عذابی را که وعده می‌دهد، در همین دنیا بر آنها نازل کند. درحالی که کیفر به دست خداست و پیامبران در نزول آن در دنیا یا آخرت نقشی ندارند.

لذا حضرت هود در پاسخ آنها فرمود: آنچه را شما از من می‌خواهید، دراختیار من نیست و علم آن نزد خداوند است. من فقط مأمور ابلاغ دستورات خداوند و دعوت شما به یکتاپرستی هستم. نه شما را به پذیرش سخنم مجبور می‌کنم و نه توان کیفر دادن کسی را دارم. ریشه این لجاجت و حق ‌ناپذیری شما را هم در جهل و نادانی می‌بینم که باعث می‌شود حق را نفهمید و به آن ایمان  نیاورید.

از این آیات می‌آموزیم:

1. اولین وظیفه پیامبران دربرابر اقوام مشرک و فاسد، هشدار دادن به آنها بوده است تا آنان را از خطر آگاه و هشیار سازند.
2. هدف و سرلوحه کار همه پیامبران در طول تاریخ یکی بوده است، پرستش خدای یگانه و دوری از هرگونه شرک و کفر.
3. اگر انسان به آمدن قیامت باور داشته باشد، اعمال و رفتارش در دنیا اصلاح می‌شود.
4. وظیفه پیامبران، ابلاغ رسالت الهی بوده است، نه اجبار مردم به پرستش.
5. تعصب‌ نابجا  بر آداب و رسوم و باورهای قومی و قبیلگی، نشانه‌ی جهل انسان و موجب دور ماندن او از درک حقیقت است.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.