در این برنامه به تفسیر ساده و روان آیات 7 تا 14 سوره محمد پرداخته ایم. همراه ما باشید.

    بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 7 تا 9 از سوره محمد گوش فرا می‌دهیم:

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِن تَنصُرُوا اللَّـهَ یَنصُرْکُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ»، «وَالَّذِینَ کَفَرُوا فَتَعْسًا لَّهُمْ وَأَضَلَّ أَعْمَالَهُمْ»، «ذَلِکَ بِأَنَّهُمْ کَرِهُوا مَا أَنزَلَ اللَّـهُ فَأَحْبَطَ أَعْمَالَهُمْ»

ترجمه این آیات چنین است:

«ای کسانی که ایمان آورده‌اید، اگر خدا را یاری کنید، شما را یاری می‌کند و گامهایتان را استوار می‌سازد»، «و کسانی که کفر ورزیدند، بر آنان نگون ‌ساری [و مرگ] باد و [خداوند]  اعمالشان را نابود گردانید»، «این به خاطر آن است که آنان آنچه را خداوند فرو فرستاده است، خوش نداشتند. پس [خداوند]  کارهایشان را تباه کرد»

 در برنامه قبل، سخن از مقابله با دشمنان اسلام در میدان جنگ بود. این آیات در ادامه، خطاب به مؤمنان می‌فرماید: میدان جنگ، میدان مبارزه و درگیری است و سختی‌ها و مشکلات خاص خود را دارد. پس باید در راه دفاع از دین و کیان خود، صبر و استقامت پیشه کنید و از میدان به در نروید.

اگر شما دربرابر دشمنان دین خدا پایداری کنید، مطمئن باشید که خداوند نیز شما را یاری می‌کند و بر دشمن پیروز می‌شوید. زیرا خداوند نابودی و سرنگونی دشمنان را اراده کرده است و طرح و نقشه آنها را از بین می‌برد.

اما آنها به جای تسلیم ‌شدن دربرابر تعالیم حیات بخش خدا و رسول او، با آن به جنگ و ستیز برخاسته‌اند. لذا سرانجامی جز تباهی و هلاکت نخواهند داشت و کارهایشان به نتیجه مورد نظر آنها نخواهد رسید.

از این آیات می‌آموزیم:

1. ایمان داشتن به تنهایی کافی نیست، بلکه باید درجهت نشر و گسترش دین خدا سعی و تلاش کرد و با عواملی که موجب انحراف جامعه از مسیر دین می‌شوند، مبارزه نمود.
2. چگونگی یاری دین خداوند در هر زمان باتوجه به اوضاع و شرایط متفاوت است، گاهی از راه نشر حقایق دین و تبلیغ زبانی، گاهی از طریق کمکهای مالی و گاهی نیز با از خود گذشتگی و جانفشانی.    
3. کراهت قلبی از تعالیم الهی، نشانه نوعی کفر در وجود انسان و سبب حبط و نابودی کارهای نیک او می‌شود.
4. ستیز با حق، سرانجامی جز تباهی ندارد و سبب سقوط و سرنگونی انسان در لغزشگاهها و پرتگاه های خطرناک زندگی می‌شود.

اکنون به تلاوت آیات 10و 11 از سوره محمد گوش می‌سپاریم:

«أَفَلَمْ یَسِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَیَنظُرُوا کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ دَمَّرَ اللَّـهُ عَلَیْهِمْ  وَلِلْکَافِرِینَ أَمْثَالُهَا»، «ذَلِکَ بِأَنَّ اللَّـهَ مَوْلَى الَّذِینَ آمَنُوا وَأَنَّ الْکَافِرِینَ لَا مَوْلَى لَهُمْ»

ترجمه این آیات چنین است:

«آیا در زمین سیر نکردند تا بنگرند سرانجام کسانی که پیش از آنان بودند، چگونه بود؟ خداوند آنان را [در هم کوبید و] نابود کرد و برای این کافران نیز همانند آن کیفرها خواهد بود»، «این به خاطر آن است که خدا سرپرست و یاور کسانی است که ایمان آورده‌اند، ولی کافران را سرپرست و یاوری نیست»

در ادامه آیات قبل، خداوند در این آیات به کافران و مشرکانی که با مسلمانان دشمنی کردند، هشدار می‌دهد که اگر سفر کنید و به مناطق اطراف نظری بیفکنید، خرابه‌ ها و آثار به جا مانده از اقوام پیشین را می‌بینید که چگونه نابود شده‌اند و دیگر نام و یادی از آنها نیست.

گمان نکنید چنین سرانجامی، مخصوص آنها بوده است و شما را دربر نمی‌گیرد؛ شما نیز اگر راه آنها را بروید، به همان سرنوشت دچار شده و نابود خواهید شد. درحقیقت کسی نیست که شما را یاری کند و نجات دهد، زیرا خدا دشمنان خود را حمایت و یاری نمی‌کند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. مطالعه تاریخ گذشتگان و مشاهده سرزمین آنان از نزدیک، از اهداف سیر و سیاحت و جهانگردی در اسلام و برای عبرت گرفتن از سرنوشت اقوام گذشته است.
2. جلوه های رفاه و راحتیِ امروز کافران ما را فریب ندهد. چراکه آنها از عاقبت و سرانجام نیکویی برخوردار نیستند.
3. ایمان به خدا، وسیله جلب رحمت و حمایت الهی در دنیا و آخرت است و کفر، عامل از دست دادن آنهاست.

اکنون به تلاوت آیه 12 از سوره محمد گوش می‌سپاریم:

«إِنَّ اللَّـهَ یُدْخِلُ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَالَّذِینَ کَفَرُوا یَتَمَتَّعُونَ وَیَأْکُلُونَ کَمَا تَأْکُلُ الْأَنْعَامُ وَالنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ»

ترجمه این آیه چنین است:

«خداوند کسانی را که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده‌اند، به باغهایی [از بهشت] که نهرها از زیر [درختان] آن جاری است، وارد می‌کند و کسانی که کافر شدند، همواره سرگرم بهره‌گیری از [لذتهای زودگذر] دنیایند و می‌خورند، همان‌گونه که چهارپایان می‌خورند و [سرانجام] آتش جایگاه آنهاست»

به دنبال مقایسه اهل ایمان و کفر در دنیا، این آیه به مقایسه جایگاه آنان در قیامت پرداخته و می‌فرماید: مؤمنانی که به درستی به وظایف خود در دنیا عمل کرده و به دنبال انجام کارهای نیک و شایسته بوده‌اند، در قیامت از جایگاهی سرسبز و سرشار از نعمت و سرور و شادی برخوردارند. اما جایگاه حق ‌ستیزان، آتش سوزان و دوزخ است. زیرا آنها به دنبال لذات زودگذر دنیوی بوده و همانند چارپایان در فکر شکم و شهوت بوده‌اند و برای قیامت خود هیچ توشه‌ای فراهم نکرده‌اند.

از این آیه می‌آموزیم:

1. بهره‌ گیریها و کامیابیهای این دنیا، چه کم یا زیاد، زودگذر و فانی هستند، به فکر توشه آخرت باشیم که باقی و جاودان است.
2. قرآن، کامیابی انسان از دنیا و نعمتهای آن را جایز می داند، اما با حیوان گونه زیستن انسان مخالف است.
3. برای انتخاب راه زندگی، به مقصد نهایی بنگریم، نه جلوه‌های زیبای کنار جاده که بسیار زودگذرند.

اکنون به تلاوت آیات 13 و 14 از سوره محمد گوش می‌سپاریم:

«وَکَأَیِّن مِّن قَرْیَةٍ هِیَ أَشَدُّ قُوَّةً مِّن قَرْیَتِکَ الَّتِی أَخْرَجَتْکَ أَهْلَکْنَاهُمْ فَلَا نَاصِرَ لَهُمْ»، «أَفَمَن کَانَ عَلَى بَیِّنَةٍ مِّن رَّبِّهِ کَمَن زُیِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ وَاتَّبَعُوا أَهْوَاءَهُم»

ترجمه این آیات چنین است:

«و چه بسیار شهرها که [مردمانش] از شهری که تو را بیرون کردند، نیرومندتر بودند، ما آنان را نابود کردیم و برای آنها هیچ یاوری نبود»، «پس آیا کسی که از سوی پروردگارش دلیل روشنی دارد، همچون کسی است که بدی کردارش در نظرش آراسته شده و از هوس‌های خود پیروی کرده اند؟»

این آیات به خصلتهای زشت کافران ‌ستیزه جو پرداخته و می‌فرماید: آنها به قدرت و ثروت خود می‌نازند و گمان می‌کنند کسی را یارای مقابله با آنها نیست. درحالی که سرنوشت اقوام گذشته حاکی از آن است که آنها با اراده خداوند نابود شدند و هیچکس نتوانست آنها را نجات دهد.

دیگر صفت زشت کافران این است که هوا و هوس و لذت ‌پرستی و منفعت جویی چنان بر آنها غلبه یافته که کارهای زشت و بد خود را زیبا می‌بینند. آنها آنچه را حق است و از جانب خدا آمده، زشت می‌پندارند و حاضر به پذیرش آن نیستند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. مؤمن نباید از توانمندیهای ظاهری دشمنان خدا بترسد، زیرا قدرت خداوند مافوق همه‌ قدرتهای بشری است.
2. دشمنان به شیوه های مختلف در صدد آزار و اذیت مؤمنان هستند، اما اهل ایمان هیچگاه از ایمان دست نمی‌کشند و به تلاش و مبارزه خود ادامه می‌دهند.
3. پایه و مبنای ایمان، دلیل و برهان است، اما تکیه گاه کفر، پندارهای باطل و هوس‌های نفسانی است.
4. انسان با فطرت الهی خویش، زشتی کارها را درک می‌کند، اما برای رسیدن به خواسته های نفسانی خود، ‌روی کار بد سرپوش ‌می گذارد و به شیوه های گوناگون آن را زیبا و پسندیده جلوه می‌دهد.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.             

--------------