در ادامه با تفسیر ساده و روان آیات 29 تا 32 سوره محمد(ص) درخدمت شما هستیم.

       بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 29 و 30  از سوره محمد گوش فرا می‌دهیم:

«أَمْ حَسِبَ الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِم مَّرَضٌ أَن لَّن یُخْرِجَ اللَّهُ أَضْغَانَهُمْ»، «وَلَوْ نَشَاءُ لَأَرَیْنَاکَهُمْ فَلَعَرَفْتَهُم بِسِیمَاهُمْ  وَلَتَعْرِفَنَّهُمْ فِی لَحْنِ الْقَوْلِ  وَاللَّهُ یَعْلَمُ أَعْمَالَکُمْ‏»

ترجمه این آیات چنین است:

«آیا کسانی که در دلهایشان بیماری است، پنداشته‌اند که خداوند هیچ‌وقت کینه‌هایشان  را آشکار نخواهد کرد؟»، «و اگر بخواهیم آنان را به تو می‌نمایانیم، آنگاه ایشان را به سیمایشان می‌شناسی و در آهنگ کلامشان آنان را خواهی شناخت و خداوند کارهای شما را می‌داند»

در برنامه قبل سخن از منافقان بود که به جای خواست خدا به دنبال خواسته های دل خود هستند، گرچه مخالف خشنودی و رضای خدا باشد. این آیات به یکی دیگر از نشانه‌های آنها اشاره کرده و می‌فرماید: آنها از پیامبر و تعالیم او ناخشنودند و حتی کینه پیامبر و مؤمنان را در دل دارند. به ظاهر اظهار ایمان و همراهی با مؤمنان می‌کنند، اما دوست دارند با دشمنان ارتباط و همکاری داشته باشند تا منافع مادی و دنیوی آنها تأمین شود. آنها به جای مقاومت دربرابر توطئه‌ های دشمنان، با زبان و عمل خود با آنان همراهی و جبهه مؤمنان را تضعیف می‌کنند.

البته اگر خدا بخواهد، می‌تواند کاری کند که علامت یا نشانه‌ ای در چهره آنها آشکار شود تا همه مردم آنها را از روی علامت چهره بشناسند. اما برنامه خداوند چنین نیست که باطن افراد را در دنیا ظاهر سازد، ولی مؤمنان زیرک می‌توانند از نحوه گفتار این افراد، به باطن آنها پی برده و از نفاق آنها آگاه شوند.

چنانکه هنگام فرمان جهاد، آنان با سخنان دلسرد کننده، مؤمنان را از جهاد باز می‌دارند و یا با بزرگنمایی قدرت و امکانات دشمن، مردم را از حضور در میدان مبارزه می‌ترسانند. آنها گمان نکنند که افرادی زیرک هستند. زیرا خداوند از باطن آنها و کارهای آنان علیه مسلمانان کاملا آگاه است و در زمان مناسب آنها را کیفر می‌دهد.

از این آیات می‌آموزیم:

1. مراقب قلب و روح خود باشیم و گمان نکنیم که نیات و انگیزه‌های آلوده و ناپاک برای همیشه مخفی می‌ماند.     
2. کینه و حسادت از عوامل بروز بیماری نفاق و دو رویی است. کینه اهل ایمان را به دل نگیریم که این از نشانه‌ های منافقان است.
3. خلق و خوی درونی انسان در سیمای او تاثیرگذار است. به بیان دیگر،  چهره و گفتار انسان تا حدود زیادی بیانگر باطن و انگیزه ‌های اوست، هرچند که وی سعی کند باطن خود را ناشناخته و پنهان نگه دارد.

اکنون به تلاوت آیه 31 از سوره محمد گوش می‌سپاریم:

«وَلَنَبْلُوَنَّکُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجَاهِدِینَ مِنکُمْ وَالصَّابِرِینَ وَنَبْلُوَ أَخْبَارَکُمْ»

ترجمه این آیه چنین است:

«ما قطعاً شما را می‌آزماییم تا مجاهدان و صابرانِ از شما را نشان دهیم [و مشخص کنیم] و اخبار [کارهای] شما را بیازماییم»

این آیه به یکی از سنتهای مهم الهی در رابطه با انسان‌ها و به ویژه مؤمنان اشاره کرده و می‌فرماید: مدعیان ایمان بسیارند. اما خداوند برای آنکه مشخص شود چه کسانی مدعیان راستین هستند و چه افرادی مدعیان دروغین، عرصه ‌های مختلفی را برای آزمون پیش می‌آورد. این بدان خاطر است که کسانی که در سختی‌ها و تنگناها از دین و ایمان دست می‌کشند، از کسانی که در دشوارترین شرایط ایمان خویش را حفظ می‌کنند، متمایز شوند.

طبیعی است که در شرایط سخت و دشوار، منافقان نمی‌توانند باطن خود را پنهان کنند، لذا کارهایی را انجام می‌دهند که اسرار درونی آنها را فاش کرده و آنها را رسوا می‌سازد.

از این آیه می‌آموزیم:

1. خداوند مدعیان ایمان را آزمایش می‌کند، تا هم خودشان بفهمند که چه مقدار در ادعای ایمان، صادق و راستگو هستند و هم مردم آنها را بشناسند که چقدر ایمان دارند.
2. صبر و پایداری و استقامت در راه دین و تحمل مشکلات این راه، از نشانه‌ های صدق ایمان است.
3. معیار ایمان، پایداری در سختیها و مشکلات است، وگرنه اکثر مردم در حالت رفاه و آسایش، ادعای ایمان می کنند.

اکنون به تلاوت آیه 32 از سوره محمد گوش می‌سپاریم:

«إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا وَصَدُّوا عَن سَبِیلِ اللَّهِ وَشَاقُّوا الرَّسُولَ مِن بَعْدِ مَا تَبَیَّنَ لَهُمُ الْهُدَى لَن یَضُرُّوا اللَّهَ شَیْئًا وَسَیُحْبِطُ أَعْمَالَهُمْ‏»

ترجمه این آیه چنین است:

«همانا کسانی که کفر ‌ورزیدند و [مردم را] از راه خدا بازداشتند و پس از آنکه راه هدایت برایشان روشن شد، با پیامبر مخالفت کردند،  هرگز به خداوند گزندی نمی رسانند و به زودی خداوند اعمالشان را تباه می‌سازد»

در ادامه آیات قبل درباره منافقان، این آیه به یک اصل کلی اشاره کرده و می‌فرماید: همه کسانی که گرفتار کفر شده اند، چه کافرانی که کفر خویش را به زبان اظهار می‌کنند و چه منافقانی که کفر خود را در دل مخفی نگه می‌دارند، هردو گروه سر ستیز با خدا و رسول  دارند.

آنها با آنکه حق برایشان روشن شده و از حقانیت راه و آئین پیامبر آگاه شده‌اند، دربرابر حق می ایستند. آنان گمان می‌کنند می‌توانند به دین خدا آسیب برسانند و مانع پیشرفت آن شوند. در حالی که اراده خداوند این است که آئین نورانی اسلام گسترش یابد و کفر و نفاق نابود شود.

از این آیه می‌آموزیم:

1. عناد و لجاجت با حق و سرکشی و نافرمانی دربرابر خداوند، سرانجامی جز هلاکت و تباهی ندارد.
2. خداوند اسباب هدایت را برای مردم فرستاده و با آنها اتمام حجت کرده است. لذا مردم باید حق را بشناسند و از آن پیروی کنند.
3. تلاش‌ها و توطئه‌ های کفار و منافقان به جایی نمی‌رسد و به عکس، دین خدا روز به روز گسترش می‌یابد.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.                           

        ------------------