در ادامه با تفسیر ساده و روان آیات 5 تا 9 سوره فتح همراه شما هستیم.

      بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیه 5 از سوره فتح گوش فرا می‌دهیم:

«لِیُدْخِلَ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِناتِ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِینَ فِیها وَ یُکَفِّرَ عَنْهُمْ سَیِّئاتِهِمْ وَ کانَ ذلِکَ عِنْدَ اللَّهِ فَوْزاً عَظِیماً» 

  ترجمه این آیه چنین است: 

  «تا خداوند مردان و زنان با ایمان را به باغ‏هایى که نهرهایى از زیر [درختان] آن جارى است، داخل کند، در حالى که در آن جاودانه اند و گناهانشان را مى‏پوشاند و این نزد خداوند، رستگارى و کامیابى بزرگى است» 

در برنامه قبل از پیمان صلح حدیبیه میان پیامبر اسلام و مشرکان مکه سخن گفته شد که خداوند آن را بشارتی برای پیروزی مسلمانان در آینده معرفی کرد و به آنان که نگران و ناراحت بودند، آرامش بخشید. 

  این آیه می فرماید: آنان که در همه حال یار و همراه رسول خدا و مطیع او هستند، افزون بر آرامش دنیوی، خداوند آخرت آنان را نیز تضمین کرده است؛ از خطاهای آنان در می گذرد تا در بهشت جاودان جای گیرند و از نعمتهای بی پایان الهی بهره مند شوند.

از این آیه می‌آموزیم:

1. گرچه زنان در برخی عرصه های سخت و دشوار مانند جنگ و جهاد حضور مستقیم ندارند، اما اگر یار و همراه و همفکر همسران و فرزندان رزمنده خود بوده و از حضور آنان در جبهه و جهاد راضی باشند، در پاداش آنان شریک اند.
2. معنای ایمان این نیست که هیچ خطا و لغزشی از اهل ایمان سر نمی زند. اما کارهای نیک اهل ایمان موجب می شود که خداوند از لغزشهای آنها چشم پوشی کند و آنان را مشمول رحمت و مغفرت خود قرار دهد.
3. سعادت و رستگاری بزرگ و واقعی آن است که انسان هم در دنیا و هم در آخرت سعادتمند باشد، وگرنه خیلی از کافران در دنیا از نعمتهای مادی بهره مندند.

اکنون به تلاوت آیات 6 و7 از سوره فتح گوش می‌سپاریم:

«وَ یُعَذِّبَ الْمُنافِقِینَ وَ الْمُنافِقاتِ وَ الْمُشْرِکِینَ وَ الْمُشْرِکاتِ الظَّانِّینَ بِاللَّهِ ظَنَّ السَّوْءِ عَلَیْهِمْ دائِرَةُ السَّوْءِ وَ غَضِبَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ وَ لَعَنَهُمْ وَ أَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّمَ وَ ساءَتْ مَصِیراً»، «وَ لِلَّهِ جُنُودُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ کانَ اللَّهُ عَزِیزاً حَکِیماً»  

ترجمه این آیات چنین است:

 «و مردان و زنان منافق و مردان و زنان مشرک را که به خداوند گمان بد دارند، عذاب کند؛ پیشامد بدِ زمانه بر آنان باد و خداوند بر آنان غضب کرده و از رحمت خویش دورشان  ساخته و برایشان جهنّم را آماده کرده است و [چه]  بد سرانجامى است»، «و لشکریان آسمان‏ها و زمین براى خداوند است و خدا شکست‏ ناپذیر حکیم است»

در هنگام حرکت پیامبر اسلام و مسلمانان از مدینه به سوی مکه، منافقان که به یاری کردن خدا بدگمان بودند، می گفتند: مسلمانان سالم به مدینه باز نمی گردند و توسط مشرکان اسیر یا کشته می شوند. مشرکان مکه نیز قصد مقابله با مسلمانان را داشتند که با تدبیر پیامبر و عقد پیمان صلح با مشرکان، این خطر برطرف شد.  

این آیات می فرماید: منافقان مدینه و مشرکان مکه که برای مسلمانان سرنوشت بد پیش بینی می کردند، خودشان گرفتار سرنوشت بد می شوند و در دنیا و آخرت، مورد غضب و عذاب الهی قرار می گیرند.

آنانکه به خدا قدرت و حکمت الهی تکیه کرده و پای در میدان می گذارند، مشمول لطف و عنایت الهی می شوند و سرانجام پیروزی را به دست می آورند. اما آنانکه از روی ترس در خانه می نشینند و دیگران را از هیبت دشمنان می ترسانند و موجب تضعیف روحیه مردم می شوند، سرانجام به سرنوشت بد گرفتار می شوند. درواقع چنین افرادی دنیا و آخرت خود را تباه می سازند. 

  جالب است که در این آیات، زنان مؤمن درکنار مردان مؤمن/ و زنان مشرک و منافق در کنار مردان آنها آمده است، تا نقش مهم زنان در امور اجتماعی و سیاسی و تاثیرگذاری آنها بر مردان را یادآور شود. 

  از این آیات می‌آموزیم:

1. بدگمانی به وعده های الهی، ویژگی منافقان و مشرکان است، نه مؤمنان واقعی که تحقق آن وعده ها را باور دارند.                                                               
2. منافقان و مشرکان در شیطنت و انحراف، همفکر و همراه یکدیگرند. به همین لحاظ در این آیات، سرنوشت منافقان درکنار مشرکان آمده است؛ گرچه افراد نفاق پیشه در میان مؤمنان زندگی کرده و در ظاهر مسلمان محسوب می شوند.  
3. زنان در کسب فضایل یا رذایل اخلاقی در کنار مردان هستند و مانند آنها در سرنوشت خود و جامعه تاثیرگذارند.
4. تمام اشیاء و پدیده های عالم هستی، تحت تدبیر و فرمان پروردگارند و هرکس دربرابر خداوند بایستد، سرانجامی جز شکست نخواهد داشت.

اکنون به تلاوت آیات 8 و 9 از سوره فتح گوش می‌سپاریم:

«إِنَّا أَرْسَلْناکَ شاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذِیراً»، «لِتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ تُعَزِّرُوهُ وَ تُوَقِّرُوهُ وَ تُسَبِّحُوهُ بُکْرَةً وَ أَصِیلا»

ترجمه این آیات چنین است:

«[ای پیامبر] ما تو را گواه [بر اعمال] و بشارت دهنده و بیم دهنده فرستادیم»، «تا به خدا و رسولش ایمان آورید و او را یارى کنید و بزرگش بدارید و خداوند را بامدادان و شامگاهان تسبیح گویید [به پاکی بستایید]»

در ادامه آیات قبل، این آیات بر جایگاه پیامبر در میان مردم تاکید کرده و می فرماید: او بر آنچه در جامعه می گذرد، شاهد و ناظر است و چیزی از او مخفی نمی ماند، گرچه ممکن است آنچه را می داند، اظهار و افشا نکند.  

او مردم را به انجام نیکی ها و دوری از زشتی ها دعوت  می کند و درمورد  انجام خوبی ها بشارت/ و درخصوص ارتکاب بدی ها هشدار می دهد.

 پس انتظار می رود که اهل ایمان سخن او را بپذیرند؛ در عمل نیز یار و همراه او باشند و جایگاه او را در جامعه بزرگ بشمارند تا منافقان داخلی و دشمنان خارجی جرأت آسیب رساندن به او را نداشته باشند. 

 از این آیات می‌آموزیم:                                                                                              

1. برای هدایت و تربیت افراد، باید بین بشارت دادن و هشدار دادن تعادل برقرار باشد، تا مخاطب نه مغرور شود و نه مأیوس/
2. کسانی که مسئولیت تبلیغ دین را در جامعه برعهده دارند، باید ازجهت رفتار و کردار  الگوی سایر مردم باشند و خود آنها نیز از آنچه در جامعه می گذرد، آگاه باشند.
3. لازمه ایمان به خدا، حمایت و حراست از حریم دین و پیامبر خداست. باید آن حضرت مورد تکریم قرار گیرد و جایگاهش در جامعه بزرگ شمرده شود.
4. انسان مؤمن، در کنار فعالیتهای اجتماعی و حضور در میدان عمل، در هر صبح و شام، در نماز و غیر آن، خدا را یاد می کند و از این طریق ارتباط خود را با خداوند مستحکم می سازد.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.   

----------------