در ادامه با تفسیر ساده و روان آیات 9 تا 15 سوره قاف همراه شما هستیم.

      بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 9 تا 11 از سوره قاف گوش فرا می‌دهیم:  

«وَ نَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً مُبارَکاً فَأَنْبَتْنا بِهِ جَنَّاتٍ وَ حَبَّ الْحَصِیدِ»، «وَ النَّخْلَ باسِقاتٍ لَها طَلْعٌ نَضِیدٌ»، «رِزْقاً لِلْعِبادِ وَ أَحْیَیْنا بِهِ بَلْدَةً مَیْتاً کَذلِکَ الْخُرُوجُ»

ترجمه این آیات چنین است:

«و از آسمان، آبى پربرکت فرو فرستادیم، پس با آن، باغ‏ها و دانه ‏هاى دِروشدنى رویاندیم»، «و نیز درختان بلند قامت خرما، با خوشه‏های پُر و بر هم چیده [رویاندیم]»، «تا روزی بندگان باشد و با آن سرزمین مرده‌ای را زنده کردیم. رستاخیز [و بیرون آمدن از قبرها نیز] این‌‌گونه است»

در ادامه برنامه قبل، این آیات برای آنکه امکان وقوع معاد را توضیح دهد، به رستاخیز گیاهان در هنگام بهار استدلال کرده است. در فصل بهار، دانه بی جان با ریزش باران بر خاک مرده، به جنب و جوش درآمده و از خاک سر بر می آورد. پس از آنکه به خوشه ای بلند و پربار تبدیل شد، کشاورزان برای تهیه نان و غذای خود آن را درو می کنند.

درختان نیز در زمستان مرده اند، اما با فرا رسیدن بهار و نزول باران، از همان شاخه های خشکیده آنها، برگهای تازه متولد شده و انواع شکوفه ها و میوه ها که نشانه حیات نباتی است، ظاهر می شود.

قرآن در ادامه می فرماید: خروج انسانها از خاک در قیامت نیز همین گونه است. با اراده خداوند، ذرات بدن مردگان که در خاک پراکنده اند، همچون دانه گیاهان از خاک سر برمی آورند و زنده می شوند. این کار نه محال است و نه برای قدرت بی انتهای خداوند، امری غیر ممکن.

از این آیات می‌آموزیم:

1. باران، پدیده ای بسیار پربرکت و حیات بخش است که زندگی همه موجودات روی زمین، ازجمله گیاهان و حیوانات و انسانها به آن بستگی دارد.
2. درمیان درختان و میوه ها، درخت خرما و میوه آن، از ویژگی های خاصی برخوردار است که خداوند نام آن را جداگانه ذکر کرده است.
3. گیاه و درخت، هم مایه سرسبزی و زیبایی/ هم وسیله رزق و روزی/ و هم نشانه ای از حیات پس از مرگ است. بدیهی است کسانی که دیده عبرت بین دارند، در این امور تامل می کنند.

اکنون به تلاوت آیات 12 تا 14 از سوره قاف گوش می‌سپاریم:

«کَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَ أَصْحابُ الرَّسِّ وَ ثَمُودُ»، «وَ عادٌ وَ فِرْعَوْنُ وَ إِخْوانُ لُوطٍ»، «وَ أَصْحابُ الْأَیْکَةِ وَ قَوْمُ تُبَّعٍ کُلٌّ کَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِیدِ»

ترجمه این آیات چنین است:

«[ای پیامبر!] پیش از اینان نیز، قوم نوح و اصحاب رَسّ و قوم ثمود، [پیامبرانشان را] تکذیب کردند»، «و [نیز قوم] عاد و فرعون و برادران لوط»، «و اصحاب اَیکه [قوم شعیب] و قوم تُبَّع، همگى پیامبران را تکذیب کردند، پس وعده‌ی عذاب من، بر آنان قطعى شد»

این آیات برای دلداری دادن به رسول خدا و اهل ایمان می فرماید: گمان نکنید فقط مشرکان مکه رسالت پیامبر اسلام را تکذیب می کنند و آن را نمی پذیرند، بلکه از زمان حضرت نوح، پیامبر بزرگ الهی، تاکنون همواره پیامبران مورد تکذیب قرار گرفته و گروهها و اقوام مختلف، به بهانه های گوناگون زیر بار سخن حق نرفته و به حقانیت رسولان الهی اقرار نکرده اند.

البته این انکار و تکذیب حق، از روی عناد و لجاجت و تعصب، بی پاسخ نمانده و قهر الهی به اشکال مختلف آنان را فراگرفته است. گروهی با سیل و طوفان، گروهی با صاعقه آسمان و گروهی با زلزله شدید زمین.

از این آیات می‌آموزیم:

1. همان خدایی که این جهان باعظمت را برپا کرده و انسان را آفریده است، او را از طریق پیامبران راهنمایی و هدایت کرده تا مسیر رشد و کمال را طی کند. درعین حال، پذیرش حق اجباری نیست و در این مورد، انسانها به اختیار و انتخاب خود واگذار شده اند.
2. اقوام گذشته ای که پیامبران را دیدند و حقانیت آنها برایشان روشن شد، به دلیل آنکه آنها را انکار کردند، گرفتار قهر الهی شدند. این درس عبرتی برای آیندگان است.

اکنون به تلاوت آیه 15 از سوره قاف گوش می‌سپاریم:

«أَ فَعَیِینا بِالْخَلْقِ الْأَوَّلِ بَلْ هُمْ فِی لَبْسٍ مِنْ خَلْقٍ جَدِیدٍ»

ترجمه این آیه چنین است:

«مگر در آفرینشِ نخستین عاجز و درمانده شدیم [که از بازآفریدن در رستاخیز ناتوان باشیم]؟! [نه!] بلکه آنان درباره‌ی آفرینش جدید در تردیدند»

بسیاری از مشرکان و کافران، خدا را به عنوان آفریننده انسان و جهان می پذیرند و وجود او را انکار نمی کنند. این آیه بر همان اساس می فرماید: مگر ما در آفرینش نخستین شما عاجز و درمانده بودیم، که در آفرینش دوباره شما دچار عجز و ناتوانی شده و نتوانیم شما را بار دیگر بیافرینیم؟

از این آیه می‌آموزیم:

1. تردید در قدرت خداوند برای آفرینش دوباره انسان در قیامت، هیچ پایه و اساسی ندارد. زیرا آنکه موجودی را آفریده، قادر بر آفرینش مجدّد آن نیز هست.
2. در گفتگو با منکران، از شیوه سؤالی استفاده شود تا خودشان به فکر فرو رفته و در آن تامل کنند، شاید حق را بیابند.
3. منکران معاد، دلیلی منطقی بر انکار خود ندارند، بلکه شک و تردید خود را دلیل انکارشان می دانند.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.   

      -----------------