در این برنامه با تفسیر ساده و روان آیات 23 تا 30 سوره قاف همراه شما هستیم.

       بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 23 تا 26 از سوره قاف گوش فرا می‌دهیم:

«وَ قالَ قَرِینُهُ هذا ما لَدَیَّ عَتِیدٌ» «أَلْقِیا فِی جَهَنَّمَ کُلَّ کَفَّارٍ عَنِیدٍ»، «مَنَّاعٍ لِلْخَیْرِ مُعْتَدٍ مُرِیبٍ»، «الَّذِی جَعَلَ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ فَأَلْقِیاهُ فِی الْعَذابِ الشَّدِیدِ» 

ترجمه این آیات چنین است:

«و [فرشته‌ی]  همراه او می‌گوید: این [نامه‌ی اعمال اوست که] نزد من آماده است»، «[به آن دو فرشته خطاب شود:]  هر کفرپیشه‌ی لجوجی را به دوزخ افکنید!»، «[آن که] سخت مانع خیر است و متجاوز و [شکاک و] شبهه‌‌‌ افکن»، «آن که با خداوند یکتا، معبود دیگرى قرار داد. پس او را در عذاب سخت بیافکنید!»

 در برنامه قبل سخن از فرشتگانی بود که همواره همراه انسان هستند؛ در دنیا کارهای خوب و بد او را ثبت و ضبط می کنند و در قیامت او را به بهشت یا دوزخ سوق می دهند.

این آیات می فرماید: باتوجه به کارنامه اعمالی که فرشتگان آماده کرده اند، انسان در دادگاه قیامت حاضر می شود و خداوند براساس آن، مجرمان کفرپیشه را از نیکان جدا و آنها را به سزای اعمالشان می رساند. زیرا آنها از روی عناد و لجاجت با حق، به خدا کفر می ورزند و در عمل نیز دربرابر هر کار خیری مانع ایجاد می کنند. این گونه افراد از حدود الهی تجاوز می کنند و دیگران را در پذیرش راه حق دچار تردید می سازند. آنان در کنار خدا، دیگران را مطرح می کنند و مردم را به سوی قدرتهای دیگر سوق می دهند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. اگر کفر از روی جهل و ناآگاهی باشد، امیدی برای بازگشت انسان هست. اما اگر کفر از روی عناد و لجاجت و تعصب باشد، هر روز شدیدتر و عمیق تر می شود و امکان بازگشتِ  چنین انسانی دور از ذهن و بعید است.
2. برخلاف مؤمنان که اهل کار خیر هستند و دیگران را به نیکوکاری دعوت می کنند، منکران حق، دیگران را از انجام کار خیر باز می دارند.
3. عذاب دوزخ درجاتی دارد و به میزان کفر و شرک و گناهان انسان بستگی دارد.

اکنون به تلاوت آیات 27 تا 30 از سوره قاف گوش می‌سپاریم:

«قالَ قَرِینُهُ رَبَّنا ما أَطْغَیْتُهُ وَ لکِنْ کانَ فِی ضَلالٍ بَعِیدٍ»، «قالَ لا تَخْتَصِمُوا لَدَیَّ وَ قَدْ قَدَّمْتُ إِلَیْکُمْ بِالْوَعِیدِ»، «ما یُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَیَّ وَ ما أَنَا بِظَلاَّمٍ لِلْعَبِیدِ»، «یَوْمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلَأْتِ وَ تَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِیدٍ»

ترجمه این آیات چنین است:

«[شیطان] هم نشین او می‌گوید: پروردگارا! من او را به سرکشی وادار نکردم، بلکه او خودش در گمراهى عمیق و دوری بود»، «[خداوند می‌فرماید:]  نزد من با یکدیگر [ستیز و] مخاصمه نکنید! من پیش از این وعده‌ی عذاب را به شما داده بودم»» «فرمان [افکندن کافران در دوزخ،] نزد من تغییر نمى‏یابد و من هرگز به بندگانم ستم نکنم»، «روزى که به دوزخ می‌گوییم: آیا پر شدى؟ و او می‌گوید: آیا بیش از این هم هست؟»

در این آیات از همنشینانی که انسان را دوزخی می کنند، سخن به میان آمده است، مانند دوستان بد، سران کفر و در راس آنها، شیطان.

هنگامی که افراد با سرنوشت حتمی خود در قیامت مواجه می شوند، مجرمان، با یکدیگر و با رهبران فاسد خود و نیز با شیطان به جدل و مشاجره می پردازند و هر یک سعی می کند گناه خود را به گردن دیگری بیاندازد. مجرمان می گویند اگر شما نبودید، ما اهل ایمان بودیم، یا می گویند ما در اثر تبعیت از شما به این فلاکت و سیه روزی افتاده ایم. البته این بحث و جدل ها هیچ تاثیری در کیفر آنان ندارد و چیزی از آن نمی کاهد.

شیطان هم برای دفاع از خود می گوید: خدایا من کسی را بر کفر و سرکشی از فرمان تو مجبور نکردم، بلکه آنها خود راه تو را به فراموشی سپردند و در گمراهی عمیق فرو رفتند. اما دوزخیان او را مقصر شمرده و درصدد توجیه گناهان خود بر می آیند.

اینجاست که ندای الهی به جدال و مخاصمه آنها پایان می دهد که اکنون وقت این سخنان نیست؛ تکلیف هرکس روشن است و به میزان تقصیرش کیفر می شود، نه کمتر و نه بیشتر. هرگز کسی گمان نکند که ظرفیت دوزخ محدود است و به خاطر وجود گنهکاران بزرگ و دانه درشت، نوبت به او نمی رسد، بلکه دوزخ با زبان حال، گنهکاران را به سوی خود فرا می خواند و می پرسد: آیا افزون بر این هم هست؟!

از این آیات می‌آموزیم:

1. پدر و مادر و خواهر و برادر را ما انتخاب نمی کنیم؛ اما دوست و همنشین خوب یا بد را خودمان انتخاب می کنیم و آنان در سرنوشت ما بسیار تاثیرگذارند.
2. در قیامت کسی نمی تواند تقصیر کرده های خویش را به گردن دوستان بد، رهبران فاسد و ستمکار و یا شیطان بیندازد و از خود سلب مسئولیت کند.
3. خداوند نه در هدایت عموم انسانها کوتاهی کرده که به آنها ظلم کرده باشد؛ و نه در کیفر ظالمان کوتاهی می کند، زیرا تخفیف در کیفر ظالمان، سبب ظلم به نیکان و  ستمدیدگان می شود.
4. مجرمان براثر ظلمی که در حق خود مرتکب شده اند، گرفتار دوزخ می شوند، نه ظلم خداوند به آنان/ زیرا هرگز خدا به کسی ظلم نمی کند.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.               

------------------