در ادامه با تفسیر ساده و روان آیات 38 تا 45 سوره قاف همراه شما هستیم.

     بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 38 تا 40 از سوره قاف گوش فرا می‌دهیم:

«وَ لَقَدْ خَلَقْنَا السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَیْنَهُما فِی سِتَّةِ أَیَّامٍ وَ ما مَسَّنا مِنْ لُغُوبٍ»، «فَاصْبِرْ عَلى‏ ما یَقُولُونَ وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ الْغُرُوبِ»، «وَ مِنَ اللَّیْلِ فَسَبِّحْهُ وَ أَدْبارَ السُّجُودِ»    

‎ترجمه این آیات چنین است:

«و به راستی ما آسمان‏ها و زمین و آنچه را میان آنهاست، در شش روز [و دوران] آفریدیم و هیچ رنج و خستگى به ما نرسید»، «پس بر آنچه [مخالفان] مى‏ گویند، شکیبا باش! و پیش از طلوع خورشید و پیش از غروب، پروردگارت را با سپاس و ستایش، تسبیح گوى!»، «و در پاره ‏اى از شب و نیز پس از سجده ها او را تسبیح گوى»

در برنامه های قبل، نکاتی درباره برپایی قیامت و منکران آن مطرح شد. این آیات بار دیگر به قدرت الهی اشاره کرده و می فرماید: چگونه در آمدن قیامت تردید می کنید، در حالی که جهان موجود با همه عظمتش، به اراده خداوند در شش روز برپا شده و آفرینش آن هیچ رنج و زحمت و خستگی برای خدا نداشته است.

آنگاه خداوند خطاب به پیامبرش می فرماید: از سخنان منکران معاد، ناراحت نشو، غم و اندوه به خود راه نده و با ذکر و یاد خدا در ساعات مختلف شبانه روز، سعه صدر خود را تقویت و سخنان آنان را تحمل کن.

از این آیات می‌آموزیم:

1. با آنکه خداوند می توانست در یک لحظه همه هستی را خلق و ایجاد کند، اما بر تدریجی بودن آفرینش جهان تاکید دارد و این بیانگر نظام اسباب و مسبّبات در اداره عالم است.
2. عالم هستی بسیار وسیع و گسترده است. عظمت این جهان، قدرت بی پایان خداوند را به نمایش می گذارد. 
3. تهمتها، بدگویی ها و سخنان ناروای مخالفان، نباید موجب سستی و عقب نشینی ما در بیان حق شود، بلکه باید با صبر و تلاش و پشتکار به راه خود ادامه دهیم.
4. بهترین پشتوانه صبر و شکیبایی در برابر مشکلات، یاد خدا در همه ساعات و اوقات است.
5. گرچه یاد خدا زمان ندارد، اما وقتهای خاص نماز، دارای فضیلت و برتری و تاثیر بیشتری است.

اکنون به تلاوت آیات 41 تا 44 از سوره قاف گوش می‌سپاریم:

«وَ اسْتَمِعْ یَوْمَ یُنادِ الْمُنادِ مِنْ مَکانٍ قَرِیبٍ»، «یَوْمَ یَسْمَعُونَ الصَّیْحَةَ بِالْحَقِّ ذلِکَ یَوْمُ الْخُرُوجِ»، «إِنَّا نَحْنُ نُحْیِی وَ نُمِیتُ وَ إِلَیْنَا الْمَصِیرُ»، «یَوْمَ تَشَقَّقُ الْأَرْضُ عَنْهُمْ سِراعاً ذلِکَ حَشْرٌ عَلَیْنا یَسِیرٌ»

ترجمه این آیات چنین است:

«و گوش فرا ده و منتظر روزى باش که منادى از مکانی نزدیک ندا مى‏دهد»، «روزى که صیحه [رستاخیز]  را به حق بشنوند. آن روز، روز بیرون آمدن [از قبرها] است»، «ماییم که زنده مى‏ کنیم و مى‏ میرانیم و بازگشت [همه] به ‏سوى ماست»، «روزى که زمین به سرعت از روى [اجساد] آنان شکافته شود. [و از گورها بیرون آیند.] این حشر [و گردآوری همه انسان‏ها] بر ما آسان است»

این آیات بیانگر مراسم افتتاحیه یک همایش بزرگ در قیامت است که با حضور جمعیت میلیاردی مردم جهان و با یک ندای الهی و آسمانی آغاز می شود. آن ندای آسمانی چنان در فضا پخش می شود که همه اهل محشر صدای آن را از نزدیک می شنوند. ندایی که عظمتش باعث می شود کوهها و زمین شکافته شوند، مردگان از خاک بیرون آیند و انسانهای پراکنده جمع شوند.  

در آیات، به این نکته نیز اشاره شده که همان خدایی که برای نخستین بار آنان را در دنیا آفرید و سپس آنها را میراند، امروز آنها را دوباره زنده می کند تا به مسیرشان در جهت هدف آفرینش خود ادامه دهند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. معاد امری جسمانی است. تک تک انسانها از خاک بر می خیزند و در صحنه قیامت حاضر می شوند.
2. مرگ و حیات تنها به دست خداوند است و این بهترین دلیل بر امکان زنده کردن مردگان در قیامت از سوی خداست.

اکنون به تلاوت آیه 45 از سوره قاف گوش می‌سپاریم:

«نَحْنُ أَعْلَمُ بِما یَقُولُونَ وَ ما أَنْتَ عَلَیْهِمْ بِجَبَّارٍ فَذَکِّرْ بِالْقُرْآنِ مَنْ یَخافُ وَعِیدِ»

ترجمه این آیه چنین است:

«ما به آنچه [مخالفان] مى‏گویند، آگاهتریم و تو بر آنان چیره نیستى، [تا آنان را با زور به راه راست درآورى.] پس هر که را از وعده‌ی عذاب من مى‏ترسد، با قرآن پند بده!»

در ادامه آیات پیشین، این آیه بار دیگر خطاب به پیامبر اکرم می فرماید: آنچه را منکران معاد در نفی دعوت تو می گویند و دیگران را از ایمان به تو باز می دارند، ما از آن آگاهیم؛ اما انتظار نداشته باش که همه به تو ایمان بیاورند، زیرا ما انسانها را آزاد آفریده ایم و آنها حق انتخاب دارند.

وظیفه تو به عنوان پیامبر، ابلاغ رسالت الهی و هشدار به مردم درمورد عواقب کارهایشان است. تو مامور نیستی که کسی را به اجبار به پذیرش دین وادار کنی و دعوت خود را به زور به کسی تحمیل نمایی.

از این آیه می‌آموزیم:

1. ازآنجاکه قرآن بهترین وسیله تذکر است، محور اصلی مباحث اخلاقی و پند و اندرز مردم باید آیات قرآن باشد، نه سیر و سلوک های خودساخته و سلیقه ای. 
2. اصول ادیان الهی، فطری است و در نهاد همه انسانها وجود دارد. تنها یادآوری لازم است. به همین خاطر پیامبران سعی می کنند با تذکر و اندرز، فطرت نهفته و فراموش شده انسانها را بیدار کنند.
3. وظیفه پیامبران تبلیغ دین است و زور و اجباری در کار نیست. چراکه پذیرش دین باید از روی اراده و اختیار باشد.
4. ایمان به وعده های الهی درمورد کیفر و پاداش روز قیامت، زمینه را برای پذیرش پندها و نصایح پیامبران فراهم می سازد.

با پایان یافتن این آیه، سوره قاف به پایان رسید و تا برنامه بعد، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.