در ادامه با تفسیر ساده و روان آیات 15تا 23 سوره ذاریات همراه شما هستیم.

  بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 15 تا 19 از سوره ذاریات گوش فرا می‌دهیم:

«إِنَّ الْمُتَّقِینَ فِی جَنَّاتٍ وَ عُیُونٍ»، «آخِذِینَ ما آتاهُمْ رَبُّهُمْ إِنَّهُمْ کانُوا قَبْلَ ذلِکَ مُحْسِنِینَ»، «کانُوا قَلِیلاً مِنَ اللَّیْلِ ما یَهْجَعُونَ»، «وَ بِالْأَسْحارِ هُمْ یَسْتَغْفِرُونَ»، «وَ فِی أَمْوالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِ»

ترجمه این آیات چنین است:

«پرهیزکاران در باغ‏ها و [کنار] چشمه‏ سارانند»، «و آنچه را پروردگارشان به آنان عطا کرده، مى‏ گیرند. زیرا که آنان پیش از این همواره نیکوکار بودند»، «اندکى از شب را مى‏ خوابیدند»، «و سحرگاهان، [از خدا] درخواست آمرزش مى‏ کردند»، «و در دارایى‏هایشان، حقّى بود براى سائل [نیازمند] و بینوای درمانده»

یکی از شیوه های تربیتی قرآن، مقایسه انسانهای خوب و بد است. در برنامه قبل، به منکران قیامت و بدکاران اشاره شد، این آیات به بیان ویژگی های پاکان و پارسایان می پردازد و می فرماید: این افراد در قیامت الطاف ویژه الهی را دریافت می کنند، زیرا در دنیا اهل احسان و نیکی به دیگران بودند.

ممکن است گفته شود: برخی منکران معاد نیز به خاطر حس نوعدوستی به دیگران کمک می کنند، اما مؤمنان پاکدل، افزون بر احسان به بندگان خدا، با خدا نیز ارتباط دارند و اهل نماز و نیایش و استغفار هستند. در روز به فکر دیگران و غمخوار آنها هستند و در شب به خود و خدا می اندیشند و رابطه معنوی خویش را با خداوند مستحکم می سازند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. چشم پوشی از لذات و خوشیهای آلوده به گناه در این جهان، لذات پایدار و کامیابی دائمی در آخرت را به دنبال دارد.‏
2. ارتباط با خدا و دعا و نیایش به درگاه او از یک سو/ و احسان به نیازمندان جامعه از سوی دیگر، دو بال پرواز به سوی ملکوت و رسیدن به سعادت ابدی است و هریک بدون دیگری انسان را به مقصد نمی رساند.
3. اختصاص بخشی از شب به نماز و نیایش با خدا و گذشتن از خواب شیرین شبانه، از ویژگیهای پرهیزکاران است.
4. بهترین زمان برای استغفار از گناهان و طلب بخشش از خداوند، هنگام سحر است.
5. آنچه به نیازمندان و محرومان داده می شود، حق خود آنان است، زیرا خداوند در اموال مردم، حقی برای مستمندان و درماندگان قرار داده است. لذا نباید بر آنان منت گذاشت.

اکنون به تلاوت آیات 20 تا 23 از سوره ذاریات گوش می‌سپاریم:

«وَ فِی الْأَرْضِ آیاتٌ لِلْمُوقِنِینَ»، «وَ فِی أَنْفُسِکُمْ أَفَلا تُبْصِرُونَ»، «وَ فِی السَّماءِ رِزْقُکُمْ وَ ما تُوعَدُونَ»، «فَوَ رَبِّ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِثْلَ ما أَنَّکُمْ تَنْطِقُونَ»

ترجمه این آیات چنین است:

«و در زمین براى اهل یقین، نشانه ‏هایى است»، «و در [آفرینش] خودتان [نیز نشانه ‏هایى است]. پس آیا نمى ‏نگرید؟»، «و روزی شما و آنچه وعده داده مى ‏شوید، در آسمان است»،

«پس به پروردگار آسمان و زمین سوگند که این [سخن] همان گونه که شما سخن مى‏ گویید، حق است»

در آیات پیشین سخن از قیامت بود. این آیات به شناخت مبداء بازگشته و می فرماید: چرا انسان چشم نمی گشاید و به عظمت آفرینش خود و جهان پیرامون خود نمی نگرد؟ در سخن پیشوایان دین بر این نکته تاکید شده است که: "من عرف نفسه فقد عرف ربّه"، هر که خود را شناخت، پروردگار خویش را شناخته است.

 امروزه دهها رشته دانشگاهی در حوزه علوم پزشکی و روانشناسی به نحوی درمورد ابعاد وجودی انسان و جسم و روان او مطالعه و تحقیق می کنند تا به شناخت کاملتری از انسان دست یایند. با این حال، با همه سعی و کوشش بشردر این راه، می توان گفت که بسیاری از ابعاد وجودی او ناشناخته مانده و هنوز هم می توان گفت که انسان موجودی ناشناخته است. 

مراحل رشد بشراز دوران جنینی تا رشد او به عنوان یک انسان بالغ و کامل و نیز توانمندیها و استعدادهای شگفت آوری که در وجود او نهاده شده، از عجایب آفرینش است و نشان دهنده آن است که آفریدگار به همه نیازهای انسان آگاهی داشته است.

هر یک از اعضای بدن مانند چشم و گوش و دندان یا دستگاه های درونی بدن مانند گردش خون، گوارش، تنفس و یا سیستم دفاعی بدن، به متخصصانی کارآزموده نیاز دارد که درمورد این اعضا یا دستگاهها تحقیق و مطالعه کنند و ساختار و عملکرد آنها را بهتر بشناسند.

 از سوی دیگر، زمینی که بر روی آن زندگی می کنیم، فاصله اش از خورشید و کرات دیگر، حرکتهای گوناگون آن ازجمله گردش به دور خود و خورشید، کوههای بلند و درّه های عمیق آن، اقیانوسها که منابع عظیم ذخیره آب زمین هستند، همه از نشانه های علم و تدبیر خداوند به شمار می روند. 

 درواقع زمین چون مادر سخاوتمندی است که همه نیازهای طبیعی بشر و هزاران نوع حیوان ساکن در آن را برآورده می کند. خاک نرم آن، بستر رویش انواع گیاهان و درختان و میوه هاست، همچنین کوههای سخت آن، انواع معادن و مواد مورد نیاز بشر را در دل خود  ذخیره کرده است.

 روشن است اگر کسی با دقت در آفرینش انسان و جهان بیندیشد، به وجود آفریدگاری حکیم و دانا پی می برد که خلقت او برپایه حکمت و تدبیر استوار شده و هدفی متعالی از آفرینش انسان در این جهان داشته است. هدفی که قطعا با مرگ انسان پایان نمی پذیرد، بلکه این هدف شامل حیات پس از مرگ او نیز هست.

از این آیات می‌آموزیم:

1. یکی از شیوه های قرآن برای شناخت آفریدگار، توجه دادن به نشانه های خدا در زمین است که انسان را به وجود پروردگاری دانا و توانا مطمئن می سازد. بدیهی است با پیشرفت علم و کشف اسرار طبیعت، روز به روز نشانه های علم و قدرت خداوند در زمین، آشکارتر می شود. 
2. خودشناسی یکی از بهترین راههای خداشناسی است که انسان را از خود به خدا می رساند.
3. سرچشمه رزق در آسمان است و آسمان و زمین با کمک یکدیگر رزق انسان را فراهم می کنند. نورخورشید و ابر و باد و باران، خاک بی جان را حیات می بخشند و همه جانداران را تغذیه می کنند.
4. قدرت نطق و سخن گفتن، یکی از موهبتهای ویژه پروردگار به بشر است که خداوند برای حقیقی بودن سخن و وعده خود، به سخن گفتن بشر مثل می زند.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.  

 -----------------