راهی به سوی نور
در ادامه با تفسیر ساده و روان آیات 24 تا 37 سوره ذاریات همراه شما هستیم.
بسم الله الرحمن الرحیم
با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.
ابتدا به تلاوت آیات 24 تا 30 از سوره ذاریات گوش فرا میدهیم:
«هَلْ أَتاکَ حَدِیثُ ضَیْفِ إِبْراهِیمَ الْمُکْرَمِینَ»، «إِذْ دَخَلُوا عَلَیْهِ فَقالُوا سَلاماً قالَ سَلامٌ قَوْمٌ مُنْکَرُونَ»، «فَراغَ إِلى أَهْلِهِ فَجاءَ بِعِجْلٍ سَمِینٍ»، «فَقَرَّبَهُ إِلَیْهِمْ قالَ أَلا تَأْکُلُونَ»، «فَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِیفَةً قالُوا لا تَخَفْ وَ بَشَّرُوهُ بِغُلامٍ عَلِیمٍ»، «فَأَقْبَلَتِ امْرَأَتُهُ فِی صَرَّةٍ فَصَکَّتْ وَجْهَها وَ قالَتْ عَجُوزٌ عَقِیمٌ»، «قالُوا کَذلِکِ قالَ رَبُّکِ إِنَّهُ هُوَ الْحَکِیمُ الْعَلِیمُ»
ترجمه این آیات چنین است:
«[ای پیامبر!] آیا داستان میهمانان گرامى ابراهیم به تو رسیده است؟»، «آنگاه که بر او وارد شدند و گفتند: سلام [بر تو]!، او گفت: سلام [بر شما که] گروهى ناشناسید»، «پس پنهانى به سراغ خانوادهی خود رفت و گوسالهای فربه را [بریان کرد و] آورد»، «پس غذا را نزد میهمانان گذاشت، [ولى با تعجّب دید دست به سوى غذا نمىبرند،] گفت: چرا نمىخورید؟!»، «پس [در دلش] از آنان، احساس ترس کرد. آنان گفتند: نترس! [ما فرشتگان خداییم!] و او را به پسرى دانا مژده دادند»، «پس همسر ابراهیم [با شنیدن مژدهی فرزند] فریادکنان پیش آمد و به صورت خود زد و گفت: پیرزنى نازا [چگونه صاحب فرزند شود]؟!»، «گفتند: پروردگار تو چنین گفته و البتّه او حکیم و داناست»
در این آیات ماجرای نزول فرشتگان الهی بر حضرت ابراهیم مطرح شده است که در قالب انسان و به صورت ناشناس بر آن حضرت وارد شدند. آنها مامور بودند که دو خبر مهم را به اطلاع ابراهیم برسانند: یکی بشارت فرزنددار شدن حضرت ابراهیم در سن پیری/ و دیگری نزول عذاب بر قوم فاسد و گنهکار لوط.
این آیات ابتدا به نحوه ورود آنان بر حضرت ابراهیم اشاره کرده و می فرماید: با آنکه ابراهیم آنان را نشناخت، اما به عنوان میهمان آنها را پذیرفت و مورد تکریم قرار داد. ابراهیم برای آن مهمانان ناشناس اسباب پذیرایی را فراهم ساخت و حیوانی را ذبح و گوشت آن را بریان کرد.
اما چون دید آنان غذا نمی خورند، نگران شد که شاید این افراد ناشناس قصد سوئی دارند. زیرا در قدیم رسم بر این بود که اگر کسی از غذایی که فرد دیگری برای او تهیه کرده بود، می خورد، به معنای آن بود که به او آسیب و آزاری نمی رساند. لذا ابراهیم دلیل غذا نخوردن را از مهمانان پرسید. در آن هنگام آنها خود را فرشتگان الهی معرفی کردند که مانند دیگر فرشتگان غذا نمی خورند.
چه حکمتی بوده است که درابتدا فرشتگان خود را به ابراهیم معرفی نکردند، تا برای پذیرایی از آنان متحمل چنین هزینه و زحمتی نشود؟ شاید این هم آزمونی برای سنجش مهمان نوازی و سخاوتمندی ابراهیم بوده است.
درعین حال، زحمات ابراهیم بی پاسخ نماند و آنان به او بشارت دادند که خداوند به زودی به او پسری خواهد داد که از عالمان و دانایان زمان خواهد شد. در آن زمان ابراهیم و همسرش هر دو پیر و نازا بودند. لذا وقتی که این سخن به گوش ساره، همسر ابراهیم رسید، عکس العمل تندی از خود نشان داد و گفت اکنون که پیر شده ام و امکان فرزند دار شدن برایم فراهم نیست، چگونه ممکن است فرزند دار شوم؟ گویا او از حاکمیت اراده خداوند بر جهان غافل شده بود.
از این آیات میآموزیم:
- گرامی داشتن میهمان، سیره پیامبران الهی است، گرچه میهمان ناشناس باشد و نسبت دوستی یا خویشاوندی با میزبان نداشته باشد.
- سلام کردن یک ادب آسمانی است و فرشتگان نیز با سلام، کلام خود را آغاز می کنند.
- در پذیرایی از مهمان سخاوتمند باشیم و به حد اقل اکتفا نکنیم.
- پیامبران از جنس بشر بودند و گاه نیز به طور طبیعی - مثل سایر انسانها - دچار نوعی ترس و نگرانی می شدند.
- قدرت خدا هیچ محدودیتی ندارد و بر همه عوامل طبیعی غالب است. چنانکه از پیرمرد و پیر زنی نازا، فرزندی دانا به دنیا می آورد. بنابراین هیچگاه نباید از لطف و رحمت الهی مایوس شد.
اکنون به تلاوت آیات 31 تا 37 از سوره ذاریات گوش میسپاریم:
«قالَ فَما خَطْبُکُمْ أَیُّهَا الْمُرْسَلُونَ»، «قالُوا إِنَّا أُرْسِلْنا إِلى قَوْمٍ مُجْرِمِینَ»، «لِنُرْسِلَ عَلَیْهِمْ حِجارَةً مِنْ طِینٍ»، «مُسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّکَ لِلْمُسْرِفِینَ»، «فَأَخْرَجْنا مَنْ کانَ فِیها مِنَ الْمُؤْمِنِینَ»، «فَما وَجَدْنا فِیها غَیْرَ بَیْتٍ مِنَ الْمُسْلِمِینَ»، «وَ تَرَکْنا فِیها آیَةً لِلَّذِینَ یَخافُونَ الْعَذابَ الْأَلِیمَ»
ترجمه این آیات چنین است:
«[ابراهیم] گفت: «پس اى فرستادگان! کارى که به دنبال آن آمدهاید، چیست؟»، «گفتند: ما به سوى قومى گناهکار فرستاده شدهایم»، «تا [براى نابودیشان،] سنگهایى از گل بر آنان فرو ریزیم»، «[سنگهایى که] نزد پروردگارت براى [نابودى] اسرافکاران، نشاندار شدهاند»، «پس هر که از مؤمنان در آنجا بود، بیرون بردیم»، «ولى در آنجا جز یک خانه از مسلمانان [که لوط و فرزندانش بودند،] نیافتیم!»، «و در آن [دیار] براى کسانى که از عذاب دردناک مىترسند، نشانهاى [عبرتآموز] به جاى گذاشتیم»
فرشتگان الهی، پس از بشارت فرزند به ابراهیم، اعلام کردند که ماموریت اصلی آنها هلاکت قوم لوط است. قومی که عمل زشت همجنس گرایی در میان آنان رواج دارد و کار خود را زشت و ناپسند نمی شمرند. آنها به هشدارهای حضرت لوط نیز هیچ توجهی نمی کنند. حضرت لوط از جانب حضرت ابراهیم برای ارشاد آن قوم فاسد و تبهکار مامور شده بود. لذا فرشتگان ابتدا خدمت ابراهیم رسیدند تا او را در جریان این کیفر الهی قرار داده و به او اطمینان دهند که لوط و افراد مؤمنی که از این آلودگی پاک هستند، به عذاب الهی گرفتار نمی شوند.
از این آیات میآموزیم:
- کیفر مجرمان، اختصاص به قیامت ندارد. برخی افراد و اقوام در همین دنیا به کیفر می رسند و هلاک می گردند.
- گرچه اجتماع فاسد، بستر فساد را فراهم می کند، با این حال، می توان در جامعه فاسد و آلوده سالم زندگی کرد. پس هیچکس نباید برای توجیه گناهان خود، به فساد محیط استناد کند.
- در نظام عدل الهی، اگر اکثریت جامعه ای گنهکار و فاسد باشند، انسانهای بی گناه به کیفر مجرمان و مفسدان گرفتار نمی شوند و سرانجام نجات می یابند.
- آثار باستانی به جامانده از اقوام ستم پیشه، مایه عبرت است برای آیندگان است که از نافرمانی خدا بپرهیزند.
با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ میسپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.
-----------------