راهی به سوی نور
دراین برنامه به تفسیر ساده و روان آیات 1 تا 12 سوره طور همراه شما هستیم.
بسم الله الرحمن الرحیم
با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.
با پایان یافتن سوره ذاریات در برنامه قبل، در این برنامه تفسیر آسان و روان آیات سوره طور را آغاز میکنیم. این سوره در مکه نازل شده است و محور کلی آیات آن، همانند اکثر سوره های مکی، مباحث مربوط به معاد و فرجام نیکان و بدان در قیامت است.
ابتدا به تلاوت آیات 1 تا 4 از سوره طور گوش فرا میدهیم:
بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـنِ الرَّحِیمِ
«وَ الطُّورِ»، «وَ کِتابٍ مَسْطُورٍ»، «فِی رَقٍّ مَنْشُورٍ»، «وَ الْبَیْتِ الْمَعْمُورِ»
ترجمه این آیات چنین است:
به نام خداوند بخشندهی مهربان
«سوگند به [کوه] طور!»، «و سوگند به کتابى نوشته شده»، «در صفحهاى گشوده!»،«و سوگند به آن خانه ى آباد»
این سوره مانند برخی سوره های دیگر قرآن، با چند سوگند آغاز می شود: سوگندهای این سوره دو نوع است: یک نوع سوگند به امور مقدس دینی/ و نوع دیگر، سوگند به پدیده های طبیعی.
آیات ذکر شده به سه امر مقدس اشاره دارد: یکی کوه طور، محل حضور حضرت موسی برای دریافت تورات/ دیگری، کتب آسمانی که بر آن حضرت و دیگر پیامبران الهی نازل شده و در میان پیروان آنها انتشار یافته است/ و سومی، کعبه، پایگاه توحید در زمین که به دست حضرت ابراهیم تجدید بنا شد و در طول تاریخ با حضور موحدان و حج گزاران آباد شده است.
از این آیات میآموزیم:
سوگند یاد کردن به کتاب، آن هم در عصر جاهلیت و بی سوادی، نشان دهنده ارزش والای کتاب و نوشتن است.
حفظ میراث پیامبران گذشته و زنده نگهداشتن نام و یاد آنها، وظیفه همه ادیان است و به پیروان یک دین اختصاص ندارد.
کتب آسمانی باید بر بهترین مواد نگاشته شده و در سطح گسترده انتشار یابد تا همواره مردم به پیام آنها دسترسی داشته باشند.
اکنون به تلاوت آیات 5 تا 8 از سوره طور گوش میسپاریم:
«وَ السَّقْفِ الْمَرْفُوعِ»، «وَ الْبَحْرِ الْمَسْجُورِ»، «إِنَّ عَذابَ رَبِّکَ لَواقِعٌ»، «ما لَهُ مِنْ دافِعٍ»
ترجمه این آیات چنین است:
«و سوگند به سقف برافراشته [آسمان]!»، «و سوگند به دریاى شعله ور!»، «که عذاب پروردگارت قطعاً واقع شدنى است»، «و آن را هیچ بازدارندهاى نیست»
در ادامه سوگندها در آیات قبل، در این آیات به دو نشانه مهم آفرینش سوگند یاد شده است. یکی، آسمان بلند و باعظمت که علیرغم گسترش دانش بشر و ساخت تلسکوپهای بسیار پیشرفته، هنوز دانشمندان به ابعاد آن پی نبرده اند و هر روز کهکشان ها و منظومه های جدیدی کشف می شود.
و دیگری، دریای شعله ور و برافروخته است. بعضی آن را دریایی برافروخته از مواد مذاب و جوشان می دانند که در اعماق زمین قرار دارد و در مواقع مختلف از دهانه آتشفشان ها فوران کرده و در نواحی اطراف آنها جاری می شود. بعضی نیز بر این باورند که منظور همین اقیانوسهای کره زمین است که در آستانه وقوع قیامت و زلزله عظیم زمین، برافروخته و شعله ور می شوند.
به دنبال این حوادث، قیامتی برپا می شود که برای مجرمان و ستمگران بسیار سخت و سنگین است. در آن زمان نه راه فراری از عذاب برای آنان وجود دارد و نه مانعی برای جلوگیری از آسیب آن.
از این آیات میآموزیم:
با مطالعه آیات خداوند در طبیعت، به قدرت او در برپایی قیامت پی می بریم.
کیفرهای دنیوی موقت و زودگذر است، کیفر اصلی در قیامت است و چاره ای از آن نیست.
اکنون به تلاوت آیات 9 تا 12 از سوره طور گوش میسپاریم:
«یَوْمَ تَمُورُ السَّماءُ مَوْراً»، «وَ تَسِیرُ الْجِبالُ سَیْراً»، «فَوَیْلٌ یَوْمَئِذٍ لِلْمُکَذِّبِینَ»، «الَّذِینَ هُمْ فِی خَوْضٍ یَلْعَبُونَ»
ترجمه این آیات چنین است:
«روزى که آسمان به شدّت در هم پیچیده شود»، «و کوهها از جا کنده شده، به شتاب روان گردند»، «پس در آن روز، واى بر تکذیبکنندگان!»، «آنان که در باطل فرو رفتهاند و به یاوه سرایى [درباره آیات الهى] سرگرمند»
در ادامه آیات قبل، این آیات به اوضاع زمین و آسمان در آستانه قیامت اشاره کرده و می فرماید: نظام حاکم بر کهکشانها و کرات آسمانی به هم می خورد، ستارگان از مدارهای خود منحرف می شوند و از برخورد آنها با یکدیگر، آسمان پر از دود و غبار می شود.
زمینی که ما در آن ساکن هستیم، با وجود حرکتهای وضعی و انتقالی، چنان رام و آرام است که هیچگونه حرکت و لرزشی را احساس نمی کنیم و با آرامش بر روی آن زندگی می کنیم. اما در آستانه قیامت، با وقوع زلزله ای عظیم، کوهها از جا کنده شده و به حرکت در می آیند. به طور کلی این آیات به این نکته اشاره دارد که هنگام قیامت، جهانی نو، با نظاماتی نوین جای این جهان را می گیرد. در آن زمان است که انسان در برابر نتائج اعمال خویش، قرار خواهد گرفت.
آن روز منکران قیامت از خواب غفلت بیدار می شوند و به اشتباه خود پی می برند، اما دیگر چه سود؟ با دیدن نشانه های قیامت و عذاب، اقرار و اعتراف و پشیمانی از سخنان ناروایی که درباره قیامت گفته اند، سودی به حالشان ندارد و هیچ مشکلی را از آنان برطرف نمی کند.
از این آیات میآموزیم:
به هم خوردن نظام حاکم بر جهان، مقدمه برپایی نظام دیگری برای ایجاد قیامت است؛ نظامی که قوانین حاکم بر آن، متفاوت از قوانین این جهان مادی است.
منکران قیامت، دلیل و منطق ندارند. سخنان آنان در انکار قیامت، حرفهای بی پایه و باطلی است که برای سرگرم کردن خود و دیگران بر زبان جاری می کنند.
با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ میسپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.