در ادامه با تفسیر ساده و روان آیات 43 تا 62 سوره نجم همراه شما هستیم.

  بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه­ای دیگر از"راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

 ابتدا به تلاوت آیات 43 تا 49 از سوره نجم گوش فرا می‌دهیم:

«وَأَنَّهُ هُوَ أَضْحَکَ وَأَبْکَى»، «وَأَنَّهُ هُوَ أَمَاتَ وَأَحْیَا»، «وَأَنَّهُ خَلَقَ الزَّوْجَیْنِ الذَّکَرَ وَالْأُنْثَى»، «مِنْ نُطْفَةٍ إِذَا تُمْنَى»، «وَأَنَّ عَلَیْهِ النَّشْأَةَ الْأُخْرَى»، «وَأَنَّهُ هُوَ أَغْنَى وَأَقْنَى»، «وَأَنَّهُ هُوَ رَبُّ الشِّعْرَى» 

ترجمه این آیات چنین است:

«و اوست که می‌خنداند و می‌گریاند»، «و اوست که می‌میراند و زنده می‌کند»، «و اوست که دو زوجِ نر و ماده را آفرید»، «از نطفه‏اى، آنگاه که [در رحم] ریخته می‌شود»، «و پدید آوردن [جهان] دیگر بر عهده اوست»، «و اوست که بى‏نیاز می‌کند و سرمایه می‌بخشد»، «و اوست پروردگار [ستاره] شِعرى [که گروهى آن را می‌پرستیدند]»

 در برنامه قبل به فراگیری حاکمیت و ربوبیت خداوند بر جهان اشاره شد و نیز اینکه همه امور به پروردگار منتهی می شود. این آیات نمونه هایی از آن را بیان می کند و می فرماید: حیات و مرگ شما انسانها و همه موجودات به دست خداوند است. شما به اراده خود به این دنیا نیامده اید و اوست که شما را از این دنیا می برد.

خنده و گریه که از ویژگیهای بارز انسانها در مقایسه با دیگر جانداران است، از سوی او در شما نهاده شده است تا احساسات و عواطف خود را بروز دهید و زندگی فعال و پرنشاطی داشته باشید.

و اوست که برای بقای نسل شما و دیگر موجودات، برخی را نر و برخی را ماده آفرید؛ نظام تولید مثل را میان آنها قرار داد و از نطفه ای ناچیز، در مدتی کوتاه، نوزدای کامل  بوجود آورد.

و اوست که به دنبال این دنیا، جهانی دیگر قرار داد تا بدانید آنچه در اینجا با عمل خود می کارید، در قیامت برداشت می کنید و هیچ عملی بدون عکس العمل نیست.

و اوست که از طریق تولید و تجارت، به شما مال و ثروت می بخشد و نیازهای زندگی و معیشت شما را برطرف می سازد.

نه فقط زمین و زمینیان، بلکه آسمان و همه ستارگان آن، چه آنها را به نام بشناسید و چه نشناسید، آفریدگار و پروردگار آنها خداوند است. پس به چه دلیل سراغ دیگران می روید و آنها را شریک خدا می پندارید و در برابر آنها تعظیم می کنید؟

از این آیات می‌آموزیم:

1. مبداء و منشاء همه چیز خداوند است، گرچه به ظاهر متضاد باشند و ما یکی را خیر بدانیم و دیگری را شر؛ همچون حیات و مرگ، یا خنده و گریه/
2. نظام زوجیت میان موجودات که عامل  بقای آنهاست، از عجایب و شگفتی های این عالم/ و از نشانه های تدبیر و حکمت خداوند در اداره جهان است.
3. مال و ثروت را از آنِ خود ندانیم، زیرا مبداء همه تولیدات بشر نیز، موادی است که خداوند آفریده و عقل و شعوری است که او به انسان عطا کرده است.

اکنون به تلاوت آیات 50 تا 55 از سوره نجم گوش می‌سپاریم:

«وَأَنَّهُ أَهْلَکَ عَادًا الْأُولَى»، «وَثَمُودَ فَمَا أَبْقَى»، «وَقَوْمَ نُوحٍ مِنْ قَبْلُ إِنَّهُمْ کَانُوا هُمْ أَظْلَمَ وَأَطْغَى»، «وَالْمُؤْتَفِکَةَ أَهْوَى»، «فَغَشَّاهَا مَا غَشَّى»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکَ تَتَمَارَى»

ترجمه این آیات چنین است:

«و اوست که نسل پیشین عاد را نابود کرد»، «و ثمود را، پس [احدى از آنان] باقى نگذاشت»، «و پیش از آنان، قوم نوح را، که ستمکارتر و سرکش‏تر بودند»، «و شهرها [ى قوم لوط] را زیر و رو کرد و فرو ریخت»، «پس آن شهرها را چنان که باید، پوشیده داشت»، «پس [اى انسان!] در کدام یک از نعمت‏هاى پروردگارت تردید مى‏کنى؟»

در ادامه آیات قبل در خصوص حاکمیت خداوند بر جهان و انسان، این آیات می فرماید: چرا کافران و ظالمان از اقوام گذشته عبرت نمی گیرند؟ مگر نمی دانند که برخی تمدنهای بزرگ در اثر ظلم و گناه و طغیان نابود شدند و دیگر اثری از آنها باقی نیست؟ 

اقوامی چون عاد و ثمود و نیز قوم نوح و قوم لوط، دربرابر دعوت پیامبران الهی به سوی توحید و درستکاری، طغیان و سرکشی کردند. لذا در همین دنیا، چنان عذاب الهی آنان را فرا گرفت که جز اندکی از افراد پاک و با ایمان، همگی به هلاکت رسیدند.  

این یک واقعیت است که عده ای از افراد کفرپیشه و ظالم، ناسپاسی کرده و نعمتهای مادی و معنوی الهی را به فراموشی می سپرند. این گروه از انسانها چنان دست به طغیان و ستمگری می زنند که کیفر کارهایی را که باید طبعاً در آخرت دریافت کنند، در همین دنیا بر آنها نازل می شود.

از این آیات می‌آموزیم:

1. با مطالعه تاریخ گذشتگان، از سرنوشت بد آنها درس عبرت آموخته و راه طغیان و سرکشی را در پیش نگیریم.
2. کیفرهای الهی اختصاص به قیامت ندارد؛ در برخی موارد، ظالمان در همین دنیا نیز به سزای کرده های بد خویش می رسند.
3. ظلم و ستم به مردم و طغیان در برابر خداوند، عامل هلاکت اقوام پیشین بوده است.

اکنون به تلاوت آیات 56 تا 62  از سوره نجم گوش می‌سپاریم:

«هَذَا نَذِیرٌ مِنَ النُّذُرِ الْأُولَى»، «أَزِفَتِ الْآزِفَةُ»، «لَیْسَ لَهَا مِنْ دُونِ اللَّهِ کَاشِفَةٌ»، «أَفَمِنْ هَذَا الْحَدِیثِ تَعْجَبُونَ»، «وَتَضْحَکُونَ وَلَا تَبْکُونَ»، «وَأَنْتُمْ سَامِدُونَ»، «فَاسْجُدُوا لِلَّهِ وَاعْبُدُوا»

ترجمه این آیات چنین است:

«این [پیامبر] هشدار دهنده‏ اى از هشدار دهندگان پیشین است»، «رستاخیز نزدیک شد»، «جز خداوند، کسى برطرف‌‌ کننده‌‌ی [شداید] آن روز نیست»، «پس آیا از این سخن، تعجّب مى‏کنید؟»، «و مى‏خندید و گریه نمى‏کنید؟»، «در حالى که شما غافل و هوسرانید»، «پس تنها خدا را سجده کنید و [او را]  بپرستید»

این آیات که پایان دهنده سوره نجم است، به انسانهایی که دچار غرور و غفلت شده اند، می فرماید: چگونه است که به هشدارهای پیامبران الهی درمورد حضور در قیامت و پاسخگویی در برابر کارهایتان بی اعتنا شده اید و آن را امری بعید و دور از ذهن می شمرید؟ در حالی که مرگ  نزدیک است و در پی آن قیامت خواهد آمد. 

دنیا چنان شما را به خود مشغول داشته که از آخرت غافل شده اید! به جای گریه بر حال خود، خنده مستانه می کنید؛ باورهای اهل ایمان را به شوخی و تمسخر می گیرید و از روی تحقیر به آنها می نگرید.

آخرین آیه این سوره، راه نجات انسان از این غرور و غفلت را، خضوع و خشوع در برابر خداوند و دوری از هرگونه شرک در پرستش او می داند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. قیامت را دور نپنداریم.
2. اگر به فکر نجات خود هستیم، باید هم اینک در دنیا اسباب آن را فراهم کنیم، چراکه در آخرت، راهی برای نجات و رهایی وجود ندارد.
3. گریه فقط برای امور دنیوی نیست، اولیای خدا به یاد  احوال خود در قیامت می گریستند و آمرزش الهی را طلب می کردند.
4. سجده در برابر خداوند، که در هر رکعت نماز دو بار انجام می شود، از راه های درمان غرور و غفلت و سرمستی انسان است.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.   

    -------------------