در ادامه با تفسیر ساده و روان آیات 43 تا 55 سوره قمر آشنا می شویم.

       بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 43  تا 46 از سوره قمر گوش فرا می‌دهیم:

«أَکُفَّارُکُمْ خَیْرٌ مِنْ أُولَئِکُمْ أَمْ لَکُمْ بَرَاءَةٌ فِی الزُّبُرِ»، «أَمْ یَقُولُونَ نَحْنُ جَمِیعٌ مُنْتَصِرٌ»، «سَیُهْزَمُ الْجَمْعُ وَیُوَلُّونَ الدُّبُرَ»، «بَلِ السَّاعَةُ مَوْعِدُهُمْ وَالسَّاعَةُ أَدْهَى وَأَمَرُّ»

ترجمه این آیات چنین است:

«آیا کافرانِ شما [مردم مکه] از آنان بهترند؟ یا براى شما امان ‌نامه‏اى در کتاب‏هاى آسمانى است؟»، «یا مى‏گویند: ما همگى متّحد و پشتیبان یکدیگریم [و هیچ قدرتى ما را شکست نخواهد داد]»، «به زودى، [این] گروه در هم شکسته خواهد شد و همه پشت‌کنان خواهند گریخت»، «آرى، قیامت وعده‌گاه آنان است و آن روز، سخت‏تر و تلخ‏تر است»

از ابتدای سوره قمرتاکنون سرنوشت شوم اقوام سرکش بیان شد. این آیات خطاب به مشرکان مکه می فرماید: چرا شما عبرت نمی گیرید و از بت پرستی و کارهای زشت دست بر نمی دارید؟ آیا گمان می کنید شما از آنان بهتر هستید وکفر و طغیان شما از آنان کمتر است، لذا گرفتار قهر الهی نمی شوید؟ یا آنکه امان نامه ای از سوی خدا برای شما رسیده که شما را از عذاب معاف دانسته است؟

شاید هم گمان می کنید قدرت شما به اندازه ای است که هیچکس یارای مقابله با شما را ندارد و می توانید در برابر اراده الهی بایستید؟ در حالی که اگر خداوند اراده کند، همین گروه اندک مسلمانان بر شما غلبه خواهند کرد؛ جمع شما از هم خواهد پاشید و از میدان نبرد فرار خواهید کرد. این سرنوشت شما در دنیا خواهد بود و به یقین عذاب شما در قیامت بسیار سخت تر و تلخ تر از این است.

از این آیات می‌آموزیم:

1. خودبرتر بینی و خودشیفتگی می تواند عامل سقوط و هلاکت انسان شود.
2. به قدرت و امکانات خود یا حمایت و پشتیبانی دیگران دل نبندیم، بلکه به جای آن، به قدرت لایزال الهی تکیه و توکل کنیم و گرفتار غرور و تکبر بیجا نشویم.
3. شکست کفر و ظلم، وعده قطعی خداوند است و قدرت کافران و ظالمان از زوال و نابودی آنها جلوگیری نمی کند.

اکنون به تلاوت آیات 47 تا 50 از سوره قمر گوش می‌سپاریم:

«إِنَّ الْمُجْرِمِینَ فِی ضَلَالٍ وَسُعُرٍ»، «یَوْمَ یُسْحَبُونَ فِی النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ»، «إِنَّا کُلَّ شَیْءٍ خَلَقْنَاهُ بِقَدَرٍ»، «وَمَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَةٌ کَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ»

ترجمه این آیات چنین است:

«گناهکاران در گمراهى و آتشند»، «روزى که به رو در آتش کشیده می‌شوند [و به آنان گفته می‌شود:]  سوزندگى و عذاب دردناک دوزخ را بچشید!»، «ما هر چیز را به اندازه آفریده‏ایم»، «و فرمان ما تنها یک بار است، مانند یک چشم بر هم زدن»

در آیات قبلی سخن درباره کیفر مجرمان در دنیا بود، این آیات به کیفر سخت آنان در قیامت اشاره دارد و می فرماید: آنان که در دنیا به جای انتخاب راه درست، راههای کج و انحرافی را دنبال کردند، اسباب گمراهی خویش را فراهم ساختند، درنتیجه گناه و نافرمانی، راه و روش آنان در طول زندگی شد.

روشن است که این افراد در قیامت حاضر نیستند با پای خود وارد دوزخ شوند؛ لذا توسط ماموران عذاب به صورت در آتش افکنده می شوند تا  سوزندگی آتش را لمس کنند و آنچه را در دنیا انکار می کردند، با تمام وجود حس کنند.

البته برخی افراد میان ارتکاب گناه در دنیا و کیفر سخت آن در قیامت، تناسبی نمی بینند و آن را مورد سؤال قرار می دهند. درادامه این آیات در پاسخ به این شبهه می فرماید: همان گونه که نظام خلقت براساس اندازه گیری مشخص و معینی است، نظام کیفر و پاداش نیز دارای حساب و کتاب دقیق و مشخصی است؛ لذا داوری الهی در این زمینه ظالمانه نیست، گرچه به دلیل محدود بودن علم بشر ممکن است چنین سؤالی به ذهن برسد.

از این آیات می‌آموزیم:

1. در انتخاب راه زندگی بررسی و دقت کنیم تا به مقصد برسیم؛ در غیر این صورت در بیراهه ها دچار حیرت و سرگردانی می شویم.
2. همان طور که آسمان و زمین آفریده های خداوند در این جهان بوده و دارای حساب و کتاب دقیق و معینی هستند، در جهان آخرت نیز بهشت و دوزخ براساس عدل برپا شده و نظام کیفر و پاداش از حساب و کتاب معینی برخوردار است.

اکنون به تلاوت آیات 51 تا 55 از سوره قمر گوش می‌سپاریم:

«وَلَقَدْ أَهْلَکْنَا أَشْیَاعَکُمْ فَهَلْ مِنْ مُدَّکِرٍ»، «وَکُلُّ شَیْءٍ فَعَلُوهُ فِی الزُّبُرِ»، «وَکُلُّ صَغِیرٍ وَکَبِیرٍ مُسْتَطَرٌ»، «إِنَّ الْمُتَّقِینَ فِی جَنَّاتٍ وَنَهَرٍ»، «فِی مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِیکٍ مُقْتَدِرٍ» 

ترجمه این آیات چنین است:

«و بی‌تردید ما کسانى را [از پیشینیان] که مانند شما [کافر] بودند، نابود کردیم. پس آیا پندپذیرى هست؟»، «و هر کارى که کرده‏اند، در نامه‏ها [ثبت] است»، «و هرکوچک و بزرگى نوشته شده است»، «به راستی پرهیزکاران در باغ‏ها[ی بهشتی] و [کنار] جویبارها هستند»، «در جایگاهى راستین، نزد فرمانروایى مقتدر»

این آیه ها که آیات پایانی سوره قمر است، هشدار و بشارتی است به بدکاران و نیکوکاران، که از سرنوشت اقوام پیشین، که انسانهایی شبیه شما بودند، پند و عبرت بگیرید؛ بدانید هیچ عملی از علم الهی مخفی نمی ماند و هر نیک و بدی در پرونده اعمال شما ثبت و ضبط می شود.

در قیامت، نظام کیفر و پاداش به طور دقیق و براساس مستندات مکتوب پیاده می شود. کارهای نیکوکاران گرچه از روی اخلاص و دور از چشم دیگران انجام شده باشد و جز خداوند کسی از آن آگاه نباشد، مورد پاداش قرار می گیرد. جایگاهی والا به انسانهای پاک و درستکار اختصاص می یابد، جایگاهی که برای افراد این دنیا غیر قابل درک و فهم است.

از این آیات می‌آموزیم:

1. نظام کیفر و پاداش الهی عادلانه است و افراد و اقوام همسان، از کیفر و پاداشی یکسان برخوردارند.
2. با آنکه خداوند همه چیز را می داند و خود حاکم و داور روز قیامت است، اما کارهای کوچک و بزرگ انسان توسط فرشتگان در کتابی به صورت منظم ثبت و ضبط می شود تا جایی برای انکار باقی نماند.
3. پاداش های بهشتیان تنها لذات مادی و جسمانی نیست، حضور در بارگاه قدس الهی و همنشینی با انبیاء و اولیاء و پاکان عالم، از نعمتهای معنوی برای اهل بهشت است که لذت و شیرینی آن قابل وصف نیست.

با پایان یافتن سوره قمر، به لطف خدا در برنامه بعد، سوره الرحمن را آغاز می کنیم. شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار. 

  ------------------