در ادامه با تفسیر ساده و روان آیات 19 تا 30 سوره الرحمن همراه شما هستیم.

                                                     بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

 ابتدا به تلاوت آیات 19 تا 21 از سوره الرحمن گوش فرا می‌دهیم:

«مَرَجَ الْبَحْرَیْنِ یَلْتَقِیَانِ»، «بَیْنَهُمَا بَرْزَخٌ لَا یَبْغِیَانِ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ» 

ترجمه این آیات چنین است:

«دو دریا[ى شور و شیرین] را روان ساخت که به هم مى‏ رسند»، «[امّا] میان آن دو فاصله ‏اى است تا از حد نگذرند [و به هم نیامیزند]»، «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى‏ کنید؟»

در ادامه آیات پیشین در خصوص نعمتهای الهی، این آیات به نعمت دریاها اشاره دارد. حدود سه چهارم سطح کره زمین را آب دریاها و اقیانوسها فرا گرفته است. دریاها منبع عظیمى براى مواد غذایى مورد نیاز بشر ازجمله انواع آبزیان و ماهیها/ و شاهراه مهمی برای حمل و نقل انسان و کالا هستند. همچنین نزول بارانها، تعدیل هوا و حتی وزش بخشی از بادها در سطح زمین از برکات دریاهاست.

این آیات به یکی از پدیده های جالب در برخی اقیانوسها اشاره کرده و می فرماید: آب های شیرین و شور در کنار یکدیگر جریان دارند، اما با یکدیگر مخلوط نمی شوند، گویا دیوار و مانعی میان آنها حائل شده است که از طغیان و تجاوز یکی بر دیگری جلوگیری می کند. یک نمونه ی بارز این پدیده، جریان عظیم گلف استریم در اقیانوس اطلس است. در این جریان دریایی، آبهایی که از مناطق نزدیک به خط استوا حرکت مى کنند، گرم هستند و سراسر اقیانوس اطلس را می پیمایند و به سواحل اروپای شمالی می رسند. دمای آبهای این جریان، حدود 10 تا 15 درجه با آبهای مجاور تفاوت دارد. این رودهاى عظیم دریایى با آبهاى اطراف خود کمتر آمیخته مى شوند و هزاران کیلومتر راه را به همین صورت مى پیمایند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. طبیعت، مظهر قدرت و رحمت آفریدگار است و دریاها و اقیانوس ها یکی از مهمترین مظاهر قدرت و رحمت اوست.
2. قوانین طبیعت مقهور اراده خداوند است، نه حاکم بر اراده او. آب های شور و شیرین دریاها -که به طور طبیعی باید با هم مخلوط شوند- در کنار یکدیگر جریان می یابند، اما با هم آمیخته نمی شوند.

اکنون به تلاوت آیات 22 تا 25 از سوره الرحمن گوش می‌سپاریم:

«یَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَالْمَرْجَانُ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ»، «وَلَهُ الْجَوَارِ الْمُنْشَآتُ فِی الْبَحْرِ کَالْأَعْلَامِ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ» 

ترجمه این آیات چنین است:                                          

«از هر دو [دریا]، مروارید و مرجان بیرون مى‏ آید»، «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى‏ کنید؟»، «و کشتى‏هاى ساخته شده‌ی کوه پیکر در دریا، از آنِ اوست»، «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى ‏کنید؟»

این آیات به دو نمونه از نقش دریاها در زندگی انسان اشاره کرده و می فرماید: مروارید و مرجان که کاربردهای متعددی در زندگی بشر دارند، از عمق دریاها و اقیانوسها استخراج می شوند. مروارید از گرانبهاترین وسایل زینتی است که در درون صدفهای دریایی پرورش می یابد و از قدیم یکی از اسباب کسب و کار و تجارت ساحل نشینان بوده است.

اما شاید بتوان گفت مهمترین نقش دریاها این است که بستر بزرگی را برای حمل کالا و انواع حامل های انرژی فراهم می کنند، به طوری که کشتی های غول پیکر میلیونها تن بار را از شرقی ترین نقطه عالم به غربی ترین نقطه آن حمل می کنند. لازم به ذکر است که برای ساخت و نگهداری راههای زمینی و ریلی میلیاردها دلار هزینه می شود، اما راههای دریایی هزینه ای ندارد و به رایگان در اختیار بشر قرار گرفته است.

از این آیات می‌آموزیم:

1. گرچه انسان در خشکی زندگی می کند، اما دریاها و اقیانوسها نیز در خدمت انسان هستند و نیازهای گوناگون او را برآورده می کنند. دریاها نقش مهمی در حمل و نقل بار و مسافر دارند و از دیرباز به عنوان معبری وسیع و رایگان مورد توجه بشر بوده اند.
2. کسانی که وجود خدا را انکار می کنند، چگونه می توانند نعمتهای بزرگی را که در خشکی و دریا دراختیار  بشر قرار داده، نادیده بگیرند و او را ناسپاسی کنند؟

اکنون به تلاوت آیات 26 تا 30  از سوره الرحمن گوش می‌سپاریم:

«کُلُّ مَنْ عَلَیْهَا فَانٍ»، «وَیَبْقَى وَجْهُ رَبِّکَ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِکْرَامِ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ»، «یَسْأَلُهُ مَنْ فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ کُلَّ یَوْمٍ هُوَ فِی شَأْنٍ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ»

ترجمه این آیات چنین است:

«هر که روى آن [زمین] است، از میان رفتنى [و فانی شونده] است»، «و [تنها] ذات پروردگارت که شکوهمند و گرامی است، باقی می ماند»، «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟»، «هر که در آسمان‏ها و زمین است، [نیاز خود را] از او درخواست می‌کند. او هر روز، در شأن و کارى است»، «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟»

در ادامه آیات پیشین، این آیه به عمر کوتاه انسان در زمین اشاره کرده و می فرماید: چگونه است انسانی که با مردن دستش از دنیا کوتاه می شود و قدرتی برای حفظ خود از مرگ ندارد، دربرابر خداوند صاحب جلال و جمال سرکشی می کند و نعمتهای او را تکذیب می نماید؟

دنیا و همه موجوداتی که در آن زندگی می کنند، همواره در حال تغییر و دگرگونی و درمعرض هلاکت و نابودی هستند و آنچه همیشه بوده و باقی خواهد ماند، ذات پروردگار  است؛ همان خدای یگانه ای که مظهر تمام کمالات و پدید آورنده عالم هستی است.

همه موجودات، به طور دائم نیازمند او هستند و به زبان حال، نیازهای خود را از او طلب می کنند، گرچه به زبان قال، چیزی نگویند و حتی منکر وجود او شوند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. مرگ، قانون عام و فراگیری است که همه موجودات جز خداوند را در برمی گیرد.
2. به کسی جز خدا تکیه نکنیم که همه فناپذیرند.
3. هستی، از یک سو مظهر جلال و عظمت پروردگار/ و از سوی دیگر، مظهر رحمت و احسان الهی به موجودات است.
4. خداوندی که جهان را آفریده، آن را به حال خود رها نکرده است، بلکه همواره امور جهان را براساس علم و حکمت خود تدبیر می کند.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.