در ادامه با تفسیر ساده و روان آیات 46 تا 61 سوره الرحمن همراه شما هستیم.

                                                     بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه­ ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 46  تا 53 از سوره الرحمن گوش فرا می‌دهیم:

«وَلِمَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ جَنَّتَانِ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ»، «ذَوَاتَا أَفْنَانٍ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ»، «فِیهِمَا عَیْنَانِ تَجْرِیَانِ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ»، «فِیهِمَا مِنْ کُلِّ فَاکِهَةٍ زَوْجَانِ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ» 

ترجمه این آیات چنین است:

«و براى کسى که از مقام پروردگارش بترسد، دو باغ [بهشتى] است»، «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟»، «دو باغ که دارای درختان انبوه و باطراوت است»، «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟»، «در آن دو باغ، دو چشمه جارى است»، «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟»، «در آن دو باغ، از هر میوه‏اى دو گونه فراهم است»، «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟»                   

در برنامه قبل سخن درباره کیفر مجرمان در قیامت بود. این آیات به پاداش بهشتیان اشاره کرده و برخی از نعمتهای بی نظیر و شوق انگیز بهشت را بر می شمرد.  اما به جای آنکه طبق روال متعارف آیات، ایمان و عمل صالح را ملاک ورود به بهشت معرفی کند، به نتیجه ایمان به خدا اشاره کرده که همان خوف از مخالفت با فرمان پروردگار جهان است. 

 لازم به ذکر است که گروهی از مردم خدا را به خاطر ترس از دوزخ عبادت می کنند و گروهی به امید بهشت؛ اما مؤمنان واقعی، خدا را از آن جهت که خداست، اطاعت می کنند و از نافرمانی او می ترسند. البته این ترس از مقام و جایگاه خداوند است، نه ذات او. چراکه ذات مقدس پروردگار، مایه خوف نیست. هنگامی که انسان به آن ذات نامحدود و عظمت بی انتها فکر می کند، حالت خوف به او دست می دهد.       

انسانهای خداترس به این دلیل می ترسند که می دانند خداوند ناظر بر اعمال آنهاست و آنان را در همه حال و در هنگام انجام کارهای زشت می بیند و سخنان نابجای آنها را می شنود. مانند فرزندی که می ترسد پدرش او را در هنگام کار بد مشاهده کند، گرچه او را تنبیه نکند. به هرحال، ترس از خدا، خود عامل پیشگیری از جرم و گناه است. حیای اولیای خدا از پروردگار عالم موجب می شود که آنها از هر کار ناپسندی فاصله بگیرند، گرچه آن کار، گناه محسوب نشود.  

طبیعی است کسی که به چنین مقامی برسد، خداوند نیز پاداش او را افزون می کند و در بهشت، نه یک باغ بلکه دو باغ و چه بسا بیش از آن را برای او مهیا می سازد. باغهایی که از چشمه ها و نهرهای آب سیراب است و انواع میوه ها را در دسترس بهشتیان قرار می دهد.
از این آیات می‌آموزیم:     

1. خداوند مظهر رحمت به بندگان است و ذات مقدس او مایه خوف نیست. اما معرفت نسبت به مقام و جایگاه خداوند به عنوان آفریدگار و پروردگار این جهان با عظمت، موجب می شود که اهل ایمان بر رفتار و گفتار خود مراقبت کنند و از جرم و گناه و نافرمانی بترسند.
2. فراوانی و تنوع نعمتها در بهشت به گونه ای است که همواره برای بهشتیان لذت بخش است و هرگز دچار ملال و خستگی نمی شوند.

اکنون به تلاوت آیات 54 تا 61 از سوره الرحمن گوش می‌سپاریم:

«مُتَّکِئِینَ عَلَى فُرُشٍ بَطَائِنُهَا مِنْ إِسْتَبْرَقٍ وَجَنَى الْجَنَّتَیْنِ دَانٍ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ»، «فِیهِنَّ قَاصِرَاتُ الطَّرْفِ لَمْ یَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَلَا جَانٌّ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ»، «کَأَنَّهُنَّ الْیَاقُوتُ وَالْمَرْجَانُ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ»، «هَلْ جَزَاءُ الْإِحْسَانِ إِلَّا الْإِحْسَانُ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ»

ترجمه این آیات چنین است:

«[بهشتیان] بر بسترهایى که آسترشان از دیبا و ابریشم درشت بافت است، تکیه مى‏زنند و میوه‏هاى آن دو باغ در دسترس است»، «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟»، «در آن بهشت‌‌ها، همسرانى هستند که نگاهشان از بیگانه کوتاه است و پیش از اینان، دست هیچ انسان و جنّی به آنان نرسیده است»، «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟»، «آنان چون یاقوت و مرجانند»» «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟»، «آیا پاداش نیکى، جز نیکى است؟»، «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟»

آیات قبل به برخی نعمتهای بهشت نظیر سکونت بهشتیان در باغهای زیبای بهشتی در کنار چشمه ها و بهره مندی آنها از انواع میوه ها اشاره کرد. این آیات در ادامه به وضعیت بهشتیان اشاره می کند که با خیالی آسوده بر بسترهایی تکیه زده اند و این نشان دهنده آرامش، آسایش و امنیت کامل آنهاست. سپس باغهایی را توصیف می کند که میوه های آن در دسترس است.  

بعد می فرماید: مؤمنان در بهشت تنها نیستند، بلکه خداوند برای آنها همسرانی قرار داده است تا مونس و همدم آنان باشند. همسرانی پاک و عفیف و در عین حال، فوق العاده  لطیف و زیبا که بهشتیان از آنها کام می گیرند و عیش و خوشی آنها کامل می شود.

خداوند در وصف همسران بهشتی می گوید: آنها فقط به همسر خود نظر دارند و از نظر به دیگران چشم می پوشند. این زنان پیش از همسر خود، با هیچکس رابطه ای نداشته اند و تنها به همسرشان عشق می ورزند. با آنکه در بهشت جای گناهانی چون چشم چرانی یا روابط نامشروع نیست، شاید این آیات ویژگی های زنان مؤمن در دنیا را بیان می کند که به خاطر این ویژگی ها به بهشت راه می یابند.

پایان بخش این آیات به یک اصل کلی اشاره دارد که در نزد خداوند هیچ کار نیکی فراموش نمی شود و خدا نیکوکاران را پاداشی نیک عطا می کند؛ در دنیا متناسب با دنیا/ و در آخرت متناسب با آخرت/ و بهشت، احسان خداوند به اهل احسان است.

از این آیات می‌آموزیم:                                                                                                      

1. آن که از لذات حرام دنیوی چشم بپوشد، خداوند بهترین لذات اُخروی را در بهشت برای او فراهم می سازد.
2. پاکی، زیبایی و لطافت، ویژگی همسران بهشتی است و زنانی که از ویژگی پاکدامنی و لطافت برخوردارند، می توانند در دنیا نیز خانه های خود را بهشتی کنند.
3. از خدا بیاموزیم و به کسی که احسان و نیکی کرده است، احسان و نیکی کنیم و هرگز نیکی دیگران را به فراموشی نسپاریم.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.