در ادامه با تفسیر ساده و روان آیات 62 تا 78 سوره الرحمن همراه شما هستیم.

                                                     بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

 ابتدا به تلاوت آیات 62  تا 69  از سوره الرحمن گوش فرا می‌دهیم:

«وَمِنْ دُونِهِمَا جَنَّتَانِ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ»، «مُدْهَامَّتَانِ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ»، «فِیهِمَا عَیْنَانِ نَضَّاخَتَانِ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ»، «فِیهِمَا فَاکِهَةٌ وَنَخْلٌ وَرُمَّانٌ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ»                             

ترجمه این آیات چنین است:           

«و پایین‏تر از آن دو [باغ]، دو باغ دیگر هست»، «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟»، «[آن دو باغ] از شدّت سرسبزى به سیاهى مى‏ماند»، «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟»، «در آن دو [باغ]، دو چشمه‌ی جوشان است»، «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟»، «در آن دو [باغ]، میوه‌های فراوان و خرما و انار است»، «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟»  

در برنامه قبل سخن درباره پاداش خداوند برای پاکان و پرهیزکاران در قیامت بود. این آیات نیز به بهشت های دیگری اشاره دارد که در سطحی پایین تر از بهشت اولیای خداست و مؤمنان نیکوکار از جنّ و انس به آن وارد می شوند.     

این آیات در وصف باغهای بهشتی به چند ویژگی آنها اشاره دارد: این باغها بسیار باطراوت و سرسبز و خرمند. در این باغها، آب فراوان به صورت چشمه ها و آبشارها از دل زمین یا کوهها می جوشد و در میان درختان جاری می شود. دیگر آنکه درختان پر محصول این باغها انواع میوه ها را در دسترس بهشتیان قرار می دهد. البته در میان میوه ها به خرما و انار به سبب اهمیت این دو میوه، اشاره ای خاص شده است.

در همین دنیا نیز این دو میوه خواص غذایی و درمانی بسیار دارند و بیانگر چهار فصل بودن بهشت است، زیرا خرما در مناطق گرمسیری کاشت می شود و انار در مناطق معتدل تر.  وقتی در دنیا این میوه ها این همه خاصیت دارند، در آخرت چگونه است؟

از این آیات می‌آموزیم:

1. درختان بهشتی همواره سرسبز و خرم و شاداب هستند.  
2. بهره گیری از مناظر طبیعی چون جنگلهای سرسبز و آبشارها و چشمه های پر آب و درختان پرمحصول با میوه های رنگارنگ، گوشه ای از نعمتهای بهشت است.
3. کفر و تکذیب نعمتهای الهی در دنیا، انسان را از نعمتهای الهی در آخرت محروم می سازد.

اکنون به تلاوت آیات 70 تا 78 از سوره الرحمن گوش می‌سپاریم:

«فِیهِنَّ خَیْرَاتٌ حِسَانٌ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ»، «حُورٌ مَقْصُورَاتٌ فِی الْخِیَامِ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ»، «لَمْ یَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَلَا جَانٌّ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ»، «مُتَّکِئِینَ عَلَى رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَعَبْقَرِیٍّ حِسَانٍ»، «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا ُتکَذِّبَانِ»، «تَبَارَکَ اسْمُ رَبِّکَ ذِی الْجَلَالِ وَالْإِکْرَامِ»

ترجمه این آیات چنین است:

«در آن باغ‏ها، همسرانی هستند خوش‌خوی و زیباروی»، «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟»، «حوریانى که در سراپرده‌ها پرده ‌نشینند»، «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟»، «پیش از بهشتیان، هیچ انسان یا جنّى آنان را لمس نکرده است»، «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟»، «آنان بر بالش‏هایى تکیه زده‏اند که با پارچه‏هایى سبز رنگ و فرشهایى کمیاب آراسته شده است»، «پس کدام یک از نعمت‌هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟»، «خجسته باد نام پروردگارت که شکوهمند و ارجمند است!»

این آیات که پایان بخش سوره الرحمن هستند، در ادامه آیات قبل، دیگر نعمتهای الهی در بهشت را بیان می کنند. یکی از نعمتهای الهی در دنیا نعمت همسر است که خداوند آن را مایه آرامش روح و روان انسان و بهره مندی از غریزه جنسی از راه صحیح و حلال قرار داده است. اما در دنیا افراد بسیاری این غریزه را از راه حرام ارضاء کرده و دچار انحراف و کجروی می شوند. گروهی نیز راه تفریط را پیموده و از نگاه خود، ازدواج را امری ناپسند می شمرند. آنها نیز با ترک ازدواج، به گونه دیگری در معرض انحراف هستند.                                   

این آیات یکی از پاداش های بهشتیان را بهره مندی از همسران پاک، نیکو سیرت و زیباروی شمرده که در مکان هایی مجلل و وسیع و آراسته جای دارند. همسرانی از جنس خود بهشتیان و یا از جنس فرشتگان در قالب انس و جن، که با رفتار و گفتار دلنشین خود، انیس و مونس اهل بهشت هستند. از ویژگیهای این زنان زیباروی این است که هرگز کسی پیش از این با آنها تماس نگرفته است. آنها فقط به همسرانشان تعلق دارند، از نگاه دیگران پنهان و از دسترس آنها به دور هستند. 

بخش اول سوره الرحمن، نعمتهای دنیوی/ و بخش دوم آن، نعمتهای اُخروی را بیان کرد. آیات این سوره، به طور مکرر این سؤال را از انسانها و جنیان پرسید که کدام یک از این نعمتها را انکار می کنید و چرا زیر بار مسئولیت شکرگزاری عملی از این نعمتها نمی روید؟       بی تردید، همه این نعمتها از سوی خدایی نازل شده که منشاء رحمت و برکت است؛ خدایی که در عین جلال و عظمت، اهل اکرام و تکریمِ  بندگان خود است.

از این آیات می‌آموزیم:

1. غرایز طبیعی انسان در قیامت همانند غرایز او در دنیاست، اما در بهشت نیازهای غریزی او به عالی ترین وجه  برآورده می شود.
2. همسران بهشتی هم نیکو سیرتند، هم نیکو صورت، هم عفت درونی دارند و هم پوشش ظاهری که آنان را از دید دیگران محفوظ می دارد.
3. پروردگار عالم در عین آنکه دارای جلال و شکوه و عظمت است، مظهر جود و کرم و رحمت نیز هست.

با پایان یافتن سوره الرحمن در این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.   

  ----------------