در ادامه با تفسیر ساده و روان آیات 41 تا 56 سوره واقعه آشنا می شویم.

                                                    بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 41  تا 46 از سوره واقعه گوش فرا می‌دهیم:

«وَأَصْحَابُ الشِّمَالِ مَا أَصْحَابُ الشِّمَالِ»، «فِی سَمُومٍ وَحَمِیمٍ»، «وَظِلٍّ مِنْ یَحْمُومٍ»، «لَا بَارِدٍ وَلَا کَرِیمٍ»، «إِنَّهُمْ کَانُوا قَبْلَ ذَلِکَ مُتْرَفِینَ»، «وَکَانُوا یُصِرُّونَ عَلَى الْحِنْثِ الْعَظِیمِ» 

ترجمه این آیات چنین است:

«و یاران چپ [که کارنامه‌ی آنان را به دست چپشان می‌دهند]، چه [شوربختند] یاران چپ!»، «در میان باد سوزان و آب داغ»، «و سایه‏اى از دود غلیظ و سیاه [هستند]»، «که نه خنک است و نه سودبخش»، «آنان پیش از این نازپرورده و خوشگذران و سرکش بودند»، «و همواره بر گناه بزرگ پافشارى مى‏کردند»

در برنامه های قبل گفتیم که براساس آیات سوره واقعه، مردم در قیامت به سه گروه تقسیم می شوند. دو گروه مقربان و سعادتمندان که اهل بهشت هستند، در برنامه های پیشین معرفی شدند. این برنامه به معرفی گروه سوم می پردازد و می فرماید: کسانی که پرونده اعمالشان را به دست چپ آنها می دهند، اهل دوزخ هستند و هیچ مصیبتی بالاتر از این نیست که انسان دوزخی شود.

برخلاف بهشتیان که در کنار آبشارها و چشمه‌ ها و نهرهای پر آب و زیر سایه درختان بلند و زیبا از هوایی بسیار لطیف و دلپذیر  بهره مندند، دوزخیان گرفتار دود غلیظی هستند که از آتش بر می خیزد و آبی سوزان که به جای رفع تشنگی، بر عطش آنها می افزاید.

ادامه آیات دلیل دوزخی شدن آنان را بر می شمرد و می فرماید: آنها در دنیا چنان مست و مغرور ثروت و جاه و مقام بودند که سخن پیامبران و کتب آسمانی را نمی شنیدند؛ لذا کارهای زشت را زیبا می پنداشتند و بر گناهان بزرگ و انجام کارهای ناشایست اصرار می ورزیدند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. رفاه و خوشگذرانی بی حد و اندازه ای که مایه غفلت انسان از خدا و قیامت شود، سرنوشت بدی را برای انسان رقم می زند و او را به هلاکت و بدبختی می کشاند.
2. ارتکاب گناه، انسان را دوزخی نمی کند، زیرا امکان توبه از آن وجود دارد. اما اصرار بر گناه و تداوم آن باعث می شود که انسان زشتی و بدی گناه را درک  نکند و درنتیجه از گناه و کارهای زشت دست برندارد.
3. غرور و سرمستی در زندگی، بستر ارتکاب گناهان است و ادامه این راه برای انسان  خطر آفرین است.

اکنون به تلاوت آیات 47 تا 50 از سوره واقعه گوش می‌سپاریم:

«وَکَانُوا یَقُولُونَ أَئِذَا مِتْنَا وَکُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَإِنَّا لَمَبْعُوثُونَ»، «أَوَآبَاؤُنَا الْأَوَّلُونَ»، «قُلْ إِنَّ الْأَوَّلِینَ وَالْآخِرِینَ»، «لَمَجْمُوعُونَ إِلَى مِیقَاتِ یَوْمٍ مَعْلُومٍ» 

ترجمه این آیات چنین است:

«و پیوسته مى‏گفتند: «آیا هنگامى که ما مردیم و خاک و استخوان‌هایی [پوسیده] شدیم، آیا ما برانگیخته مى‏شویم؟»، «و آیا نیاکان ما [نیز برانگیخته مى‏شوند]؟»، «بگو: «به راستی پیشینیان و آیندگان»، «حتماً برای وعده‌گاهِ روزی معین، گرد آورده خواهند شد»

یکی دیگر از دلایل دوزخی شدن این گروه آن است که سخن پیامبران الهی درباره قیامت را به تمسخر می گرفتند. آنها می گفتند: چگونه ممکن است پدران و نیاکان ما که چیزی از اجساد آنها باقی نمانده؛ گوشت و پوست و استخوان آنها به خاک تبدیل شده و در نقاط مختلف پراکنده شده است، دوباره زنده شوند؟

قرآن در پاسخ می فرماید: برای قدرت خداوند این امر آسان است و این وعده الهی محقق خواهد شد. انسانها از زمان حضرت آدم تا آخرین انسانی که پای بر این کره خاکی می گذارد، همگی در یک مکان و زمان حاضر می شوند و به کیفر و پاداش اعمال خود می رسند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. کافران و منکران معاد، دلیل قاطع و روشنی بر عدم امکان آن ندارند و صرفا آن را امری بعید و نشدنی می پندارند.
2. عده ای تلاش می کنند تردیدها و شبهات خود را دربارة خدا و قیامت، در جامعه منتشر کنند و دیگران را نیز به انحراف بکشانند که این بسیار خطرناک است. البته وظیفه مؤمنان این است که به اینگونه شبهات پاسخ های مستدل و روشن بدهند.
3. در قیامت در یک زمان مشخص همه انسانها حاضر می شوند.

اکنون به تلاوت آیات 51 تا 56  از سوره واقعه گوش می‌سپاریم:

«ثُمَّ إِنَّکُمْ أَیُّهَا الضَّالُّونَ الْمُکَذِّبُونَ»، «لَآکِلُونَ مِنْ شَجَرٍ مِنْ زَقُّومٍ»، «فَمَالِئُونَ مِنْهَا الْبُطُونَ»، «فَشَارِبُونَ عَلَیْهِ مِنَ الْحَمِیمِ»، «فَشَارِبُونَ شُرْبَ الْهِیمِ»، «هَذَا نُزُلُهُمْ یَوْمَ الدِّینِ»

ترجمه این آیات چنین است:

«سپس، شما اى گمراهان انکارکننده!»، «قطعا از درخت زقّوم خواهید خورد»، «و شکم‏ها را از آن پر خواهید کرد»، «و روى آن، از آب جوشان مى‏آشامید»، «پس مانند شتران عطش‌زده مى‏نوشید»، «این [نخستین] پذیرایى آنان در روز قیامت است»

در ادامه آیات قبل که به جایگاه گنهکاران در دوزخ اشاره کرد، این آیات به خوردنی ها و آشامیدنی های آنان می پردازد. می فرماید: برخلاف بهشتیان که از انواع میوه های خوش طعم و لذیذ برخوردار می شوند، اهل دوزخ به ناچار از میوه های تلخ و بدبوی درختان دوزخی حریصانه می خورند تا شکم خود را سیر کنند، اما چه سود که جز بر درد و رنج آنها نمی افزاید.

و آنگاه که شکم خود را از خوردنیهای دوزخی پر کنند، تشنگی به آنان فشار می آورد و همچون شترانی که بیماری عطش دارند، آن قدر از آب سوزان دوزخ می نوشند که اندرونشان می سوزد، ولی عطش آنها برطرف نمی شود.

البته این عذاب سخت برای افراد گمراهی است که حق را فهمیده اند، ولی از روی عناد و لجاجت حاضر به پذیرش آن نشده اند؛ کسانی که با شبهه افکنی، وسیله انحراف دیگران را نیز فراهم کرده اند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. چه بسیار انسانهایی که گمراه هستند، ولی سرانجام راه هدایت را می یابند. آنچه بیش از هرچیز خطرناک است، این است که گمراهی از روی تکدیب و انکار و عناد و لجاجت با حق باشد.
2. بدون شک، خداوند عادل است و هرگز به کسی ستم نمی کند. درحقیقت آنچه از عذاب و سختی به دوزخیان می رسد، نتیجه کارهای زشت خودشان در دنیاست.  

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. خدا نگهدار.  

---------------