578-ə hissə-Ənbiya surə-79-82 şərifə ayəon

578-ə hissə

فَفَهَّمْنَاهَا سُلَيْمَانَ وَكُلّاً آتَيْنَا حُكْماً وَعِلْماً وَسَخَّرْنَا مَعَ دَاوُودَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَ وَكُنَّا فَاعِلِينَ (79) 

Çən, əmə həmonə(həxə hukmımon) bə Suleymoni dərosnemone və əmə bəçəvon har qıləyni hikmət iyən elm əto kardemone və bandon bo Davudi ram kardemone(joqo ki, əvon) iyən pərəndəon(de əy) təsbih voteydəbin və əmə ım koon əncom doydəbimon.

Dəvardə proqramədə ərzımon karde ki,çı dı nəfəri miyono qıləy dave eqıniyəbe və əvon bın koyədə bə həzrəte Davud(ə)-i ovard kardeşone.ə həzrət ıştə zo həzrəte Suleymon(ə)-iku tələbış karde ki,əv bın məsələdə hakimətikəy.har dıqlə buzurqıvar yəni həm Davud(ə) iyən Suleymon(ə) hukm kardeşone ki,bəbe çı ziyon vində kəsi ziyoni əvəz doey bıbu.əmmo çəvon şivə və metod fərğ kardeşe.bə Davud(ə)-i nəzə əsos  çımi xəsorət bəbe bə ikkərə iyən rəyrə doənin be.əmmo bə Suleymon(ə)-i nəzə əsos tədricən yəni isori mıddətədə bəbe çı zərəl vindəkəsi ziyoni əvəz doənin be.

In ayə hamyedə: Xıdovənd məsələ dərki ğıvvə bə Suleymon(ə)-i umuteşe və əve əy jıqo dırıstə hukmış karde.ayə dəvomədə bə har dıqlə peyğombəri risoləti təkid kardedə və hamyedə:çı nıbuvvəti şərtonku qıləyni elm iyən hikməte ki,əmə əvonıımon bə Davud(ə) iyən Suleymon(ə)-i əto kardemone.həlbəttə həzrəte Davud(ə)-i barədə,jıqo qıləy ko kardemone ki,pərəndəon və bandon həm həmohənq de sıtoyişi təsbih voteydən.şək ni,qırd hestemoni aləm,min cumlə pərəndəon iyən bandon təbiiyə surətədə Xıdo təsbih voteydən və əy sıtoyiş kardedən. əmmo çəvon de həzrəte Davud(ə)-i bə ico sıtoyiş kardey,əv həm jıqo ki, çı cokəson dərk iyən mışohidəku bə diyəro be,ıştən bo ə həzrəti nıbuvvəti isbot kardeyro qıləy mecuzə be.

Çın ayəku umutedəmon:

1-peyğombəron  məxloği bə dini tərəf dəvət kardeyku əlovə,çəvon miyono hukm doey həxışon həm heste.

2-hestemoni aləmi şuurış heste və deştə pərvərdıqori təsbihi məşğulin,harçənd çəmə quşon əy məseydəni iyən çı movcudaton təsbihi dərk kardeydənimon.

وَعَلَّمْنَاهُ صَنْعَةَ لَبُوسٍ لَّكُمْ لِتُحْصِنَكُم مِّن بَأْسِكُمْ فَهَلْ أَنتُمْ شَاكِرُونَ (80) 

Və əmə bo şıməro bəy zireh soxte fəndımon umute ta şıməni canqon(xətəriku) oqəto. çən, ayə şımə(ısə) şukr kardedəniyon?

In ayə bə Xıdovəndi bə Davud(ə)-i əto kardə co qıləy neməti işorə kardedə və hamyedə: ə həzrət nəinki,fəğət de Xıdovəndi xəlvətədə razo-niyoz kardedəbe, bəlkəm həmçinin bo məxloği canqədə ıştəni çı deşmınon tijə nizəonku hifz kardey xoto, boəvon zireh tumo kardedəbe. Davud(ə) de osoni sı iyən nam kardey, sıftədə çı zirehi həlğəon hozzı kardedəbe,peşo əvoni bəyənde pevuneydəbe və zirehi boftəbe.

Bə Səba surə ayəon əsos,qırd ım koon Xıdovəndi bə Davud(ə)-i umutəşbe və əve məxloğ boçımiro bə Xıdo bəbe şukrkəyn.

Çın ayəku umutedəmon:

1-bəşəri ixtiraon,ilahi ilhamonku nəşət seydə ki,bə insoni zehni varid bedə.

2-peyğombəron de dınyo adiyə ko və məşğələon  məşğul bedəbin və ıştə jimoni addiyə formədə idorə kardedəbin.

3-hərbi sənaye,bəbe əmniyyəti təmin kardey iyən deşmonon təcavuzi vəy qəteyro bıbu, nəinki, bo istemarəti iyən keşvəron fəth kardeyro.

وَلِسُلَيْمَانَ الرِّيحَ عَاصِفَةً تَجْرِي بِأَمْرِهِ إِلَى الْأَرْضِ الَّتِي بَارَكْنَا فِيهَا وَكُنَّا بِكُلِّ شَيْءٍ عَالِمِينَ (81)

Və bo Suleymoni tındə vo(ram kardemone) ki, deçəy əmri bəçəmə(bə vırə) bərəkət ğərol doə sərzəmini tərəf bışon. və əmə qırd çiyonku aqahimon.

Vəynə ayədə Xıdovənde-Aləm Davud(ə)-i barədə hamyedəbe ki,əmə bandon boəy təsxir kardemone,ım ayə hamyedə ki,əmə vo və kulukımon bəoy mısəxxər kardemone ta əv bə kon vırə bıpyişe,əvoni bıvğando.ın ayəon ımi bəyon kardedə ki, hestemoni aləmi soxtemon və çəy bə əməl vardə çiyon,ilahi əmri və tədbiri jiyədəy. nəinki,Xıdovənd bəvon sultəş heste,bəlkəm əv ıştəbandəonku kon qılə bıpyişe, bəçəy əmr iyən sultə ji həmçinin bəvarde.

Bə Səba surə ayəon əsos,həzrəte Suleymon(ə) de vo ğıvvə istifodə kardey,qıləy dırozə roy bəsə jedəbe.qıləy roy ki,həmonə soronədə əy bə imanq şıey əbi,ə həzrət həmonə ro de həmonə vo və kuluki vositə bə nimə ruj əşi.

Çın ayəku umutedəmon:

1-ilahi ovliyaon de Xıdovəndi izni hestemoni aləmışon bəştə tabe kardə iyən bəştə sultə ji vardəşone.

2-Xıdovənd hestemoni Xalığe və bın aləmi qırd koon aqahe.hiççi çəy ğudrət iyən elmi jiku xaricədə ni.

وَمِنَ الشَّيَاطِينِ مَن يَغُوصُونَ لَهُ وَيَعْمَلُونَ عَمَلاً دُونَ ذَلِكَ وَكُنَّا لَهُمْ حَافِظِينَ (82) 

Və şəytononku(cınonku) i dastə boəy ğəvvosəti kardeydəbin(sınov hardeydəbin) və ğərəz ımi co kon(həm) əncom doydəbin. və əmə əvoni bəçəş qəteydəbimon(çəvonku mığət bimon).

Nəinki, bənə vo bıə kali təbiiyə amilon,bəlkəm cıni toyfəku qıləy qrup həm çı Suleymon(ə) peyğombəri fərmoni jiyədə be iyən çəy sarayədə ko kardedəbin.

Ğəvvosəti və sonə ov hardey min cumlə çəvon koonku be.co ayəonədə bəçəvon bəzi ko və fəaliyyəton işorə bıə.məsələn,çəvon ğəşənq iyən dıjdə binaon soxte,bo jimoni mıxtəlifə sahəonədə lozım bıə dıjd iyən çokə sini və podnizon əbzoron soxtey və sayirə.harçənd ın ayəədə “şəyatini” unvan və təbir omə,əmmo Səba surədə cıniku həm bəhs bıə və ım dıqlə de iyande hiç qıləy ziddiyətış ni.zira şəytonon həm çı cıni toyfəkun.cıni məxloğ həm bə ağl,şuuriyən təklifi malikin. lakin, çun əvon çəmə çəşonku punhonin və əmə əvoni vindey zıneydənimon,bəvon cın voteydən. çəvonku həm momin iyən kofirə qıləş heste.şəyatin həmonə kofirə cınonin ki, hejo bə insonon  ro dəqıjniye boyis bedən.

Xıdovənde-Aləm şəytononış həm bə həzrəte Suleymoni(ə) sultə jiş vardəbe.ə həzrət çəvonku i dastəş bə zəncir dəvastəşbe və çəvon iqlə dastəş bo ğəvvosəti vodorış kardəbe.liza ayə dəvomədə hamyedə:Xıdovənd çın tuğyongərə şəytonoku mığətbe ta əvon çı Suleymoni(ə) əmriku fərol nıkəyn.

Çın ayəku umutedəmon:

1-sovə bəşəri cınon həm irodə,şuur iyən vəzifəşon heste.liza çəvon miyono həm, bənə insonon momin iyən kofirə qıləşon heste.

2-kali peyğombəron bəsə risoləti məğamisə əlovə,bə hukmdorəti iyən podşoəti məğami həm rəsən və çı məxloği dınyəviyə koonışon həm bəştə ohdəşon peqətə.