589-ə hissə-Həcci surə-22-25 şərifə ayəon

589-ə hissə

كُلَّمَا أَرَادُوا أَن يَخْرُجُوا مِنْهَا مِنْ غَمٍّ أُعِيدُوا فِيهَا وَذُوقُوا عَذَابَ الْحَرِيقِ (22) 

Hafaxti(əvon) irodəkəyn(bıpyoşone) ki, çı cəhəndımi ğəmi(şiddətiku) xaric bıbon, (ijən)əyo oqordıney bəbeyn. (və bəvon votey bəbe:)sutunə əzobi bıçaştənən.

Vəynə proqramədə de dini iyən imoni əhli canq kardə və mıborizə bardə kəson saxtə əzobiku qəpemon je.ın ayə hamyedə:cəhəndım çı həsrət iyən ğəmqinəti vırəy. çəvon boştə dəvardə rujon xoto kəşə əfsusəti iyən kardə peşmonəti hiç qıləy foydəş ni və ım ko nə çəvon əzobiku bə kam bəkay və nə bəçəvon əfv və baxşeşi boyis bəbe. zira dınyo çı əməli məkane iyən axırət çı cəzo.

Çın ayəku umutedəmon:

1-cəhəndımədə çı cismoniyə əzobiku vey şiddətin,ruhiyə əzobe ki,çəyku vitey nibəbe.

2-de dini mıborizə bardey niyyətış bıə iyən de tovə ıştə umri oxo,ın ko əncom doə kəson, cəhəndımi əbədiyə əzob əvoni çəş kardedə.

إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤاً وَلِبَاسُهُمْ فِيهَا حَرِيرٌ (23)

Həyğətən, Xıdovənd imonış vardə iyən çokə əməl əncom doə kəson çəvon(doon) jiku ruon cari bıə bə boğon varid bəkay. əyo çəvon çı telıku(ğızıliku) dastinəon bəbe iyən de mırvaridi ziynət doey bəbeyn. və çəvon əyo oləton çı avşumiku bəbe.

Çı cəhəndımi əhl bıə kofir iyən mışrikon iyən de imoni əhli canq kardə kəson əhvolati və çəvon bə ilahi əzobi giriftorbıey bəyoni bədiqə,ın ayə çəvon vırə de vəhıştədə bıə çokəkokə iyənmuminə şəxson məğami mığoyisə kardedə və hamyedə: kofiron dınyodə boəy cəhd və təloş kardə çiyon,Xıdovənd axırətədə qırd əvoni bə imoni əhli əto bəkay.vey çokə boğon,veyçokə oləton və vey reçinə ziynəti əşyoon ki, çı dınyopərəston dıli piyə çiyonku be,qırd ımon bo çokə koəkə vəhışti əhli veykamə mıkofote.

Bəçəy xoto ki, muminə merdon bə ğəflət iyən məğrurəti dıço nıbon,dınyoədə boəvon avşumə oləton bətan karde iyən çı cəvahir iyən co ziynət əşyaonku istifodə kardey, bəvon ğədəğən bıə, əmmo Xıdovənd ğıyoməti ruji çın dınyoədə həromə çiyon əvəzi bebəşe və dınyoədə veyçokə olət iyən ziynət əşyaon boəvon hozzı iyən bəvon əto bəkay.

Həlbəttə, jimoni dırozi həm ğasbu qıləy kamə dastə bə dınyopərəston piyə çiyon bırəson, əmmo məxloği veyni bəştə məğsədon rəseydənin və dınyoiyən axırətədə bə xəsorəti dıço bəbeyn.

Çın ayəku umutedəmon:

1-çı kavuə atmosferaku bəhrə bardey,ruhi iyən cismi cəhəto vey aliyə ləzzətonkue ki, Xıdovənd əy bo çokə koəkəyon iminə mıkofoti unvanədə ğeyd kardedə.

2-Ğıroni tərbiyəviyə sistemədə,çı tars iyən umudi miyono və çı çəşnavi iyən mıjdəvoni miyono qıləy tənasub və balans movcude.çən,əmə ıştə fərzəndon tərbiyə sahədə bəbe bə ın tənasubi rioyətkəmon.

وَهُدُوا إِلَى الطَّيِّبِ مِنَ الْقَوْلِ وَهُدُوا إِلَى صِرَاطِ الْحَمِيدِ (24) 

Və(vəhışti əhl) bə pokə sıxanon(tərəf) hidoyət bəbeyn iyən əvon bə tərıfi loyığ bıə Xıdovəndi tərəf səbəro bəbeyn.

Vəynə ayədə dınyəviyə maddi iyən cismaniyə neməton bəyoni bədiqə,ın ayə bə vəhışti mənəviyə ləzzəton işorə kardedə və hamyedə:çı vəhışti əhli miyono bıə qəp iyən votemonon həmməysə çokə qəponin.aləmi pərvərdıqor bıə Xıdovəndi rizoyəti cəlb kardey həm,çı mominon dınyo iyən axırətədə bıə vey barzə məğsəde ki,əv həm de ilahi roy hərəkət kardey hosil bedə iyən bə insoni ruhi cəhəto bə Xıdo nez bıey iyən bə insoni bılındə kəmolaton rəsey boyis bedə.

Çın ayəku umutedəmon:

1-vəhışt fəğət bə cismoniyə ləzzəton məhdud ni və Xıdovənd əyo bo mominon ruhi iyən mənəviyə ləzzəton həm hozzı kardedə.

2-çokə ağıbət bo ə şəxsiye ki,dınyoədə çı Xıdo royədə cəhdo-təloş kardedə.

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ اللَّهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ الَّذِي جَعَلْنَاهُ لِلنَّاسِ سَوَاء الْعَاكِفُ فِيهِ وَالْبَادِ وَمَن يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحَادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ (25) 

Həyğətən, kofir bıə kəson və Xıdo royku iyən Məscidul-Həramiku ki, əmə əvımon bo qırd sakinon iyən badiyənişinon mısovi ğərolımon doə, oqətə kəson(bə əzobi dıço bəkamon) və hakəs Məscidul-Həramədə inhirof iyən zılmkəy, əmə bəy dardinə əzob bəçaştevnomon.

Çı kofiron bəştə de imoni əhli bıə xusumət iyən deşmonəti xoto canq kardey vəzyəti bəyoni bədiqə,ın ayə bə kəson tale iyən sərnıvışti işorə kardedə ki,əvon bə məxloği Həcci mərosimonədə iştirok kardey iyən çəvon bə Məscidil-Hərami  varid bıey mane bedən və de mıxtəlifə forməon çəvon vədə sədd hozzı kardedən.çun Məkkə sərzəmin,məxsusən Məscidul-Həram bə qırd məxloği ayide,hiçkəs de hiç qıləy bəhonə, boştə qıləy məxsusə həx ğayil bıey əzıni.hətta Məkkə sakinon ki,ım şəhr çəvon vətən hisob beydə,kardey nibəzıneyn ikəsi çın səfəriku oqəton vəbə mısofiron Məkkədə bıə huzuri qıləy maneə icodkəyn.

Çın ayəku umutedəmon:

1-dini mərkəzon iyən ibodəti vırəon hurmət,bəbe oqətey bıbu iyən bəbe bə çəvon ələyh bıə har qıləy noloyığə hərəkəti vəy qətey bıbu.

2-Məkkə ilahi əmnə şəhre və əv bə hiç qıləy fərd iyən dastə ayid ni.Xıdo kə çı hiç qıləy məmləkəti mılk iyən hiç qıləy hukuməti əmri jiyədə ni.ım mığəddəsə məkon bəbe bə qıləy məxsusə məzhəb və rayi əsos nıbu.