620-ə hissə-Nuri surə-6-14 şərifə ayəon

620-ə hissə

وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُن لَّهُمْ شُهَدَاء إِلَّا أَنفُسُهُمْ فَشَهَادَةُ أَحَدِهِمْ أَرْبَعُ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ (6) 

Və bəştə jimoni həmroon zino nisbətiş doə, sovə ıştə şoydətişon nıbəkəson, çəvon har qıləyni şoydəti(jıqoe ki) bəbe əvon ço kərə bə Xıdo ğəssəm bəhəyn ki, əvon çı rostəvıjonkun.

وَالْخَامِسَةُ أَنَّ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَيْهِ إِن كَانَ مِنَ الْكَاذِبِينَ وَيَدْرَأُ (7) 

Və pencminə kərə(bıvoton) Xıdo lənətkəy bəy əgər əv çı duəvıjonkubu.

عَنْهَا الْعَذَابَ أَنْ تَشْهَدَ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الْكَاذِبِينَ (8)

Və əzobi çəyku(jeniku) dəf bəkay(de ın şərti ki,ıştəni mıdofiyə kardeyro) ço kərə bə Xıdo ğəssəm bəhəyn ki,əv(çəy şu) çı duəvıjonkue.

وَالْخَامِسَةَ أَنَّ غَضَبَ اللَّهِ عَلَيْهَا إِن كَانَ مِنَ الصَّادِقِينَ (9) 

Və pencminə kərə(bıvoti) Xıdo bəy ğəzəbkəy(əgər) çəy şu rost voteydəbu.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ وَأَنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ حَكِيمٌ (10)

Və əgər Xıdo fəzl iyən rəhmət bəşmə bıənıəbe və Xıdovənd tobəş ğəbul kardə nıəbe, (şımə rısvo əbin).

Vəynə proqramədə votemone ki,ehanə ikəs bə cokəson zino iftiro bığando iyən ço qılə şoyd vardey nızıno,bəbe bəy bəçəy bın behtoni xoto həşto qırməc bıjənon.ın ayəon qıləy istisno unvanədə çın hukmi barədə hamyedə:əmmo ehanə qıləy şu ıştə jimoni həmro de co merdi xilof iyən yavə ko əncom doə faxti bıvindo və çı ğazi palu şəhodət bıdo,həni bo co qılə şoydi vardey ehtiyoc ni.bəlkəm, kifoyət kardedə ki, əv bə Xıdo ço kərə ğəssəm bıhardo ki,rost voteydə və i kərə həm jıqo bıvoti: ”əgər du voteydəmbu,Xıdo bəmı nəhlətkəy”.

Çı merdi ım ğəssəmon mığobilədə ya jen bəştə ım xilofə ko etırof kardedə və ıştə şu iddio ğəbul kardedə yaanki,ıştə yavə ko inkor kardedə. bın surətədə əv ıştəni mıdofiyə kardə holədə penc kərə(bənə merdi)ğəssəm bəhəy və de ım tərtibi bıvoti: ”ğəssəm bə Xıdo ki,çımı şuə du voteydə “ və pencminə kərə bıvoti: Xıdo ğəhro-ğəzəb bəmı nozil bıbu,ehanə çımı jimoni həmro çı rostə vıjonkuy bu!”.

De jenı-merdi ğəssəm hardey,çı merdiku behton ğandey cəzo peqətey bedə və çı jeniku zino cəzo.əmmo çı ğəssəmi qonə nəticəonış həm heste. min cumlə ıme ki,əvon təloğ nıdoə holətədə çı yəndeyku əbədi co bedən və de tosə ıştə umri çə jeni bo muraciət və oqardey iyən əvon deyənde sənibəton izdivoc kardy həxışon ni. 

Binobərin şoyd lozım nıbə vırəonədə bə Xıdo ğəssəm hardeye kardey bəzıne iddio ğəbul ya rəddi məğamədə bə dardi dəvo bıkəyvə bın surətədə çı jenı-merdi miyono fərğ kardedəni.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-xıyzoniyə məsələonədə bo jenı-merdi abru hifz kardey iyən camiyədə fəsodi rəvoc pəydu kardey vəy qətey xoto,çəvon sıxan huccəte və bə co kəson şoydəti ehtiyoc ni.

2-islomi ğanunon ğəssəmi vırəonədə  bo məxloği kontrol kardeyroe ta iyənde əvon rısvo nıkəyn.

3-islomi camiyədə bə Xıdo ğəssəm hardey bəbe qıləy hurmət iyən mığəddəsətiş bıbu və hiçkəs hədərə bə Xıdo ğəssəm nıhəy ya əy rədd nıkəy.

إِنَّ الَّذِينَ جَاؤُوا بِالْإِفْكِ عُصْبَةٌ مِّنكُمْ لَا تَحْسَبُوهُ شَرّاً لَّكُم بَلْ هُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ لِكُلِّ امْرِئٍ مِّنْهُم مَّا اكْتَسَبَ مِنَ الْإِثْمِ وَالَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ مِنْهُمْ لَهُ عَذَابٌ عَظِيمٌ (11) 

Həyğətən, dıjdə du(bə məxloği miyon) vardə kəson, şımə miyono təşkil bıə dastə bin. əy boştəno qıləy şər hisob məkənən. bəlkəm, əv(oxoyədə) bo şımə xəyriye. hakəs çəvonkuıştə mırtəkib bıə qıno əndozədə bəbe bəştə cəzo bırəso və bo qıno dıjdə hissə bəştə qi qətəkəson,qıləy dıjdə əzob heste.

Tarıxiyə kitobonədə omə ki,Peyğombəre-Əkrəm(s) ıştə səfəronqıləyniyədə ıştə jimoni həmro Ayişəş deştə bə ico bardeşe.bə Mədinə oqardə faxti Ayişə boştə şəxsiyə ko xoto çı ğafilə iyən kərvoniku co be və çı kərvoniku bə dumo mande.çı əshabobku ikəs ki,çə həmonə kərvoniku bə dumo mandəbe Ayişəş varde bə ğafilə rosneşe. kali fərdon bə Ayişə iyən həmonə əshobi norəvoə iftiro ğandeşone və ım duyə behtonışon çı milləti miyono pevolo kardeşone.

Im ayə nozil be və çın hodisəku vey norohət bıə bə peyğombər(s) iyən muminon  dılvandi doydə ki,bın macəra dılədə boşımə qıləy xəyr heste və ım həm çı mınofiğon rısvo bıeye ki,əvon deştə de ım du bo milləti oşko iyən zıney bin və çın yavə sıxani camiyədə pevolo kardə kəson bəştə cəzoon bərəseyn. həlbəttə bın miyono Əbdulla ibn Ubeyy ki,çı Mədinə mınofiğon sərkərdə be və boçəy bın dıjdə qıno pevolo kardey xoto,əy qıləy qonə şiddətinə əzob çəş kardedə.

Çın ayəku umutedəmon:

1-deşmon hejo çı biku zərbə jeydəni.qahi faxti daxiliyə mınofiğon de şayiə pevolo kardey ıştə zərbə varid kardedən iyən islomi camiyə bə çandə qılə problemon dıço kardedən.

2-kollektivə qınoonədə əyo iştirok kardə hakəs ıştə əndozədə səhmış heste və qınokore.şək ni əsliyə məsuliyyət iyən rolışon bıə kəson cəzo, çı cokəson cəzosə vey sanqine.

لَوْلَا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بِأَنفُسِهِمْ خَيْراً وَقَالُوا هَذَا إِفْكٌ مُّبِينٌ (12) 

Boçi ım iftiro məsə muminə merdı-jenon çokə zənnışon nıkarde və nıvotışone ki, ım qıləy dıjd iyən oşkoə behtone?

لَوْلَا جَاؤُوا عَلَيْهِ بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاء فَإِذْ لَمْ يَأْتُوا بِالشُّهَدَاء فَأُوْلَئِكَ عِندَ اللَّهِ هُمُ الْكَاذِبُونَ (13) 

Çən, lozım bıə şoydon nıvardeşone, əvon Xıdo palu həmonə duyəvıjonin.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ لَمَسَّكُمْ فِي مَا أَفَضْتُمْ فِيهِ عَذَابٌ عَظِيمٌ (14) 

Və əgər bəşmə dınyo və axırətədə ilahi fəzl iyən rəhmət bıənıəbe, bəşmə votə sıxanon xoto, hukmən qıləy dıjdə əzob bəşmə ərəsi.

Vəynə ayəon dəvomədə ım ayə bə muminon xitob kardedə ki, əvon bəştə sodəlovhəti xoto bə təsiri ji nıdəşon iyən hiç qıləy təhğığ nıkardə holədə behtoni şayiəon bo cokəson nıvoton.ayə hamyedə:boçi şımə çə mınofiğon sıxanon məseyədə de husni-zənni rəftoron nıkarde və boçi nıvoteyone ki, ım qıləy oşko iyən dıjdə duye? Şımə ki,bə peyğombər(s)-i jimoni həmroon pokdovnətiku xatırcəmiyon iyən çı mınofiğon yavə ko soyb bıey çı naviku zıneydon. çən, çıro ijən bə ım sıxani quş doydon iyən əy ğəbul kardedon? boçi çəvonku ço qılə şoyd tələbon nıkarde ta əgər vardışon nızıne bəçəvon bə pokə insonon ğandə behtoni xoto, əvoni bə cəzo bırosnənən.

Həyğətədə ım ayə bə muminon rosnə mesaj ıme ki,nəinki,əvon bə cokəson suyi-zənn nıkəyn,bəlkəm həm qıləy duyə behtoni məseyədə əy ğəbul nıkəyn iyən pok və iffətinə şəxson mıdofiyə həm bıkəyn.əmmo ğəti iyən ruşinə dəlilon iyən çə muminon xətokorəti sabit bıə faxti,ım istisnoe.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-camiyədə pevolo bıə çı nodırıstə şayeəon mığobilədə,bəbe mınosibə reaksiyə nışondəy.nə sukut və tam jıey cayize və nə şayiə intişor kardey.

2-bə camiyə uzvon behton ğandey,bənə bə camiyə qırd co uzvon şər ğandeye.

3-bə muminon husni-zənn kardey,qıləy əsle ki,bəbe çı islomi camiyə şəxson miyono bıə rabitəonədə hakim bıbu.

4-peyğombər(s) iyən çəy xıyzoni hurməti oqətey,bə qırd mısılmınon vacib iyən lozıme və bəbe de əvoni bə sıvoli ji bardə hakəsi ciddiyə surətədə muborizə bobəy.