624-ə hissə-Nuri surə-30-31 şərifə ayəon

624-ə hissə

قُل لِّلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِكَ أَزْكَى لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا يَصْنَعُونَ (30) 

Bə muminə merdon vuji: ıştə(nəzəon) çəşon(bə həromə çiyon erəxeyku) eqətin(beji) iyən ıştə abru-həyo oqəton.ım boçəvon vey pok mandey xoto veyçoke. şək ni Xıdovənd bəçəvon əncom doə çiyon aqahe.

Im ayə iyən peşonə ayə muminə jenı-merdon bə ıştə abru-həyo oqəte iyən bə iştimayi rabitəon hifz kardey sıfarış kardedə ta camiyədə çı ğeyri-əxloği inhirafon vəy qətey bıbu.həyğət ıme ki,insoni çəşon ziyodə fosiləku vindedə iyən insoni çəşon əy çəy ətrofədə bıə çiyonku aqah kardedə.əmmo insoni nəzə bəbe çəy kontroli jiyədə bıbu,nəinki,çəy çəşon bə kon tərəf erəxe və çiçış piye bəy diyəkəy.

Im ayə kulliyə formədə hamyedə:imoninə merdon bəştə çəşon mısəllət bıbon və bə Xıdo rozi nıbə vırəonku ıştə çəşon oqəton.bə rəvoyəton əsos çın ayə muhimmə misdoğ iyən nımunə bə noməhrəmə jenon diyə kardeye ki, ehanə əvon puşniye nıbon bəvon diyə karde mutləğə şikilədə hərome.əmmo əgər əvon puşniyə bıə holədə bıbon, bəçəvon dimi diyə karde bəbe lozım və zəruriyə həddədə bıbu ta bəvədə çı ləzzət bardey niyyət iyən co mırdolə fikon nıbu.

Bın ayədə çı çəşi kontroli bəpeştə,cinsi əndomi çı harcurnə şəhvətpərəsti iyən nopokətiku kontrol kardeyku həm bəhs bıə.ımrujnə cəmiyyətonədə ğeyri-əxloği koon və ğeyri-ğanuni cinsi rabitəon mıxtəlifə şikilədə çı cıvonə kinon və zoon miyono rəvocış pəydu kardə.ım ko cinsi inhirofaton,ziyodə xıyzoniyə problemon iyən curbəcurə noxəşətiyon bə əməl vardedə.əmmo islomi prizmaku çı jenı-merdon miyono bıə rabitəon fəğət çı jenı-şuə çərçivədə cayiz zıneydə və çın çərçivə xaricədə harcurnə cinsiyə rabitə hərom zıneydə.

Ayə dəvomədə bə qırd insonon məxsusən bə muminon çəşnavi doydə ki,qımon nıkoyn şımə nəzəon çı Xıdo nəzəku məxfiye,bəlkəm şımə erəxey niyyəton həm çı Xıdovəndi palu məlume və əv bəşmə botın iyən zohiri aqahe.

Çın ayəku umutedəmon:

1-imoni şərt çı harcurnə nopokəti iyən ğeyri-ğanuni rabitəonku bə diyəro mandey və co noloyığə nəzəonku əmonədə mandeye.

2-ıştə çəşi bə noməhrəmi erəxeyku pok oqətey,çı pokdovnəti mığəddimə və vəsəy.

3-ehanə bızınəmon ki,Xıdovənd çəmə niyyət iyən nəzonku xəbədoe, ıştə çəşon ziyod kontrol bəkamonvə norəvoə vırəon erəxeyku obəqətemon.

وَقُل لِّلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَى جُيُوبِهِنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائِهِنَّ أَوْ أَبْنَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي أَخَوَاتِهِنَّ أَوْ نِسَائِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِينَ غَيْرِ أُوْلِي الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلَى عَوْرَاتِ النِّسَاء وَلَا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِن زِينَتِهِنَّ وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعاً أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ (31)

Bə imoninə jenon vuji: ıştə çəşon(həromə nəzəku) saru bıqəton və ıştə aybə vırəon hifzkəyn və ıştə ziynəti oşko məkənən. ıştən təbiiyə holətədə çiyə ziynət əşyon istisnan. və bəbe qıləy şol(ləçək) ıştə qiy sape eğandon(ta çəvon sə,qiy və sinə puşney bıbu) iyən ğərəz ıştə şuon ya pıon ya ıştə həsuon ya ıştə zoon ya ıştə şu zoon(ki co qılə jenonku bıə) ya ıştə boon ya ıştə bo zoon ya ıştə hovə zoon ya ıştə dinədə bıə jenon ya ıştə mailk bıə şeyon(kəniz ya nokə) ya bə cinsi əloğə meylışon nıbə merdon ya çoki-bədi nıdərəsə hırdənon,ıştə ziynəti bə cokəson nışon nıdəyn. həmçinin poyə faxti ıştə lınqon jıqo bə zəmin nıjənon ki, çəvon məxfiyə ziynəton oşko bıbu. ha muminon ha! qırd şımə bə Xıdo tərəf tobəkənən, oqardənən, ğasbu nicot pəydukoyn.

Vəynə ayədə Xıdovənde-Xalığ bə merdon dıqlə əmrış doe. qıləyni ıştə çəşon kontrol kardey və co qıləyni ıştə şəhvəton kontrol kardey. ın ayə həmçinin sıftədə çı Xıdovəndi həmonə dıqlə əmri çı jenon barədə həm zıneydə və peşo bo jenon ıştəni çı nopokə fərdon nəzəonku oqəteyro,se qılə əmri barədə bəhs kardedə. qıləyni de hevujə məğnə iyən ləçəki vositə çı noməhrəmiku ıştə mu reçinəti, ıştə qiy iyən ıştə sinəon edoe. co qıləyni bənə quşvə,qiyozə və dastinə bıə ıştə zər-zivəron çı noməhrəmə merdon çəşonku puşniyeye.və seminə sıfarış ıme ki, jenon ro poyə faxti ıştə lınqon jıqo bə zəmin nıekkuon ki,çı co kəson dığğəti bəştə cəlbkəyn.

Təbiiye çı merdon və jenon sıxan,rəftor iyən tankardemon bə iştimayi rabitəon soliməti iyən iştimayi məkanonədə iffət,abru-həyo iyən pokəti oqətey ziyodə təsironış heste. liza Xıdovənd  itərəfo norəvoə nəzəonış hərom hisobış kardə və co tərəfiyo əgər çı jenon camiyədə cilvə pəydu karde bə cinsi meylon təhrik bıey boyis bıbu, əvış ğədəğənış hisob kardə.

Bə ımrujnə dınyoədə dəvardə proseson nəzə kardeyədə, nışon doydə ki, ğərbi dınyoədə ım çiyon çı jenon ozodəti unvanədə ğeyd bedə. ım cinsiyə ozodətiyon vəçı jenon quculi bıey bo şəhvətpərəstə merdon ğərəz çəvonku ziyodə ləzzət bardey co qılə çi hosilış kardəni.qıləy holədə ki,çın cur rabitəon təsir hejo i hissə jen iyən kinonış bə təcavuz,intihar iyən hırdəni abort kardey məruzış haştə. bə ım koon mənfiyə nəticəon nəzə kardeyədə ayə cinsi ozodəti ğərəz şəhvətpərəstə merdon çı camiyə jenonku de çəş,quş iyən ləmsi vositə bıə mənfəəton vindey co qıləy mənoş heste? Bə dini təlimon əsos pokə jenı-merdon fəğət de jenı-şuyəti vositə yəndeyku kam və ləzzət sıey bəzıneyn və camiyə fəğət de jıqo roy qıləy solim iyən çı harcurnə nopokətiyonku təmiz bıə qıləy muhit bəbe.

Çın ayəku umutedəmon:

1-çı çəşi kontrol iyən pokdovnəti koyədə jenı-merdi miyono fərğ ni və ha dıqləyni bəbe ıştə əndoəzədə bə vəzifə əməlkəyn.

2-islom bəjenon dəroste-peroste ələyh ni və təkid kardedə ki, əvon ıştəni boştə merdon dəroston.əmmo ım ko çı camiyə merdon mığobilədə hərome.

3-bə jenon zinət əşyon oşko bıey boyis bıə harcurnə poye, ğədəğəne.

4-hicob iyən puşniye qıləy vocibə əmre ki,Xıdovəndi Kərimə-Ğıronədə həm bəy əmrış kardə və həmən çəy həddonış mıəyyən kardə.