775-ə hissə-Səba surə-6-9 şərifə ayəon

775-ə hissə

وَيَرَى الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ الَّذِي أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ هُوَ الْحَقَّ وَيَهْدِي إِلَى صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ (6) 

Və bə elm doə bıəkəson ıştı pərvərdıqori tərəfiku bətı nozil bıə çiy həx vindedən ki, bə əziz, tarıfi loyığə Xıdo roy hidoyət kardedə.

وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا هَلْ نَدُلُّكُمْ عَلَى رَجُلٍ يُنَبِّئُكُمْ إِذَا مُزِّقْتُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ إِنَّكُمْ لَفِي خَلْقٍ جَدِيدٍ (7)‏

Və kofir bıə kəson(de istehzo) voteşone: ayə şıməni bə qıləy merdi tərəf səbərokəmon ki, bəşmə xəbə doydə ki,(ğəbədə) qırd volo-volo bıey bəpeştə(ijən) de qıləy tojə xılğəti bəyji bəbiyon?

Vəynə ayəondə miadi inkor kardə iyən de Xıdo ayəon təkzib kardey milləti bə zəlolət eğandeyro cəhd kardə kəson barədə sıxan be. ın ayəon hamyedə: elm iyən təfəkkuri soybon bətı nozil bıə ayəonədə təfəkkur iyən tədəbbur kardedən iyən çəy həx bıey dərk kardedən. əvon bə ın nəticə rəseydən ki, bə ilahi hidoyəti rəsey dırıst və səhihə ro, bə Kərimə-Ğıroni ayəon dığğət kardeye.

Xıdo Rəsul(s)-i zəmondə əhli kitobi kali alimon deştə təəssıbi bə kəno noey, bə Peyğombre-Əkrəm(s) imon vardeşone iyən mısılmon bin. tarıxi dırozi həm ziyodə alimon de Ğıroni ayəon mutaliyə kardey, bəçəy əzəməti iyən həxəti şoydətişon kardə və ıştənışon çın kitob iyən məktəbi tərəfdorışon elan kardə.

Çın dastə mığobilədə hejo fərdon bıən ki, bo Kərimə-Ğıron iyən Peyğombəri(s) risoləti inkor kardero,  miadi mevzuku bəhs kardedəbin. əvon de istehzo iyən təhğıri formə voteydəbin: ım ə şəxse ki, iddio kardeydə insonon mardey, bə qur dəşey, əyo pıxey və tul bıey bədiqə, ijən sənibəton tuli jiku sə rost bəkayn və bəyji bəbeyn iyən qıləy tojə jimon bino bəkayn.

In dastə çun inson iyən dınyo məbdə inkor kardey zınydənin, de miadi təkzib kardey məşğul bedən. əvon de ın ko dılışon heste millət bə pəyğombər(s)-i imon nıvardon iyən dini dəsturon ğəbul nıkəyn.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-bə dini çı milləti nodonətiku bə əməl omə çi zınə kəson əks, tarıxi dırozi alimon iyən elmi odəmon islomi həxətişon dərk kardə və deştə mısılmon bıey ımışon elon kardə.

2-pəyğombəron ro, dınyoədə bə imoni əhli səbarzəti iyən izzəti boyis bedə.

3-pəyğombəron roy mıxolifon, çı ağl iyən məntığiku bəhrə bardey əvəzi, səy kardedən de təhğır iyən istehzo milləti palu çı pəyğombəron şəxsiyyəti zaykəyn ta həni hiçkəs bəçəvon soyəx nışon.

أَفْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِباً أَم بِهِ جِنَّةٌ بَلِ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ فِي الْعَذَابِ وَالضَّلَالِ الْبَعِيدِ (8) 

Aya əv(zıne-zıne) bə Xıdo du iftiro ğandedə ya qıləy cındoyətiş heste? (ne jıqo ni)bəlkəm, bə axırəti imon nıbə kəson əzobi dılədə və(çı nicot iyən həxıku) diyəroə zəlolətədən.

أَفَلَمْ يَرَوْا إِلَى مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُم مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ إِن نَّشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْأَرْضَ أَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفاً مِّنَ السَّمَاءِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لِّكُلِّ عَبْدٍ مُّنِيبٍ (9)

Aya əvon bə osmon iyən zəmini, bəştə və iyən peşti erəxənin? Ehanə bıpyimone əvoni bə zəmini dəbəkandemon ya osmoniku(sığon) ipoə bəçəvon sə ebənovnemon. həyğətən, bın(təhdidədə) bo har qıləy tobə kardə bandə ğətiyə ibrət heste.

Pəyğombəri mıxolifon ki, mardey bəpeştə bıə jimoni bə həşə jedəbin, votedəbin: ım qıləy duyə iddioe ki, ım merd əy bə Xıdo nisbət doydə və əv məcnun iyən səfi bıə ki, jıqo sıxanon voteydə. və illa ki, ağılmandə inson çokonə kardey bəzıne jıqo iddio bıkəy?

Xıdovənd jıqo fərdon cəvobədə hamyedə: pəyğombər nə duyəvıje və nə məcnun və səfi. bəlkəm, ım şıməyon ki, bə qıləy nığılə zəloləti dıço bıəyon və hozzı niyon həxə sıxanon ğəbulkoyn. şımə jıqo qımon kardedon ki, de ğıyoməti inkor kardey pəyğombəri xəbə doə əzobiku nicot pəydu kardey bəzıniyon.

Ayə dəvomədə Xıdovənd bə jıqo inodkorə kofiron hamyedə: ayə əvon bə osmon iyən zəmini erəxeydənin ki, əvon de kom ğudrəti ofəyə bıən? ayə qıləy Xıdo ki, ğadire osmoon iyən zəminədə jıqo əzəmətinə çiyon xəlğkəy, bəvədə həmonə Xıdo insonon ijən dıminə kərə xəlğ kardeyku ocize? Ayə həyğətən, çəy ğudrətədə şəkko-şubhə heste ki, jıqo əy bə həşə jeydon? Ayə çəy ğudrətış ni zəminisə de dıjdə buməlarzəon vositə qırd şıməni bə zəmin dəkando? ya osmoniku de sığon vığandey şımə iyən şımə kə-bəon viron kardey əzıni?

Har qıləy ağılmandə inson ım koon mumkin zıneydə və dınyo mıxtəlifə noxtəonədə çın koon bə əməl omeyku xəbəşon heste. çən,çokonə kali fərdon bə dəvardə iyən vəomə soron dığğət nıkardey, fəğət ıştə ımruji vindedən iyən ğıyoməti təkzib kardedən.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-bəzi insonon Xıdo hestemoni aləmi Xalığ iyən məbdə unvanədə ğəbul kardedən, əmmo bo miadi ğəbul kardey hozzı nin ta bə ilahi əmron tabe bıbon və çəyku bə əməl omə məsuliyyəton ji dəşon.

2-bə axırəti imon nıvardey, çı novbənovə inhirofon mənşəy və bə veyə zəloləti boyis bedə.

3-xılğəti əzəmətədə təfəkkur kardey, həm çı insoni bə hestemoni məbdə bıə imoni zumand kardedə və həmən ım bə miadi bovə kardey sərçeşməy.

4-bənə zəlzələ bıə kali təbiiyi hodisəon mığobilədə ociz bıə inson, çokonə piyedəşe ilahi dıjdə əzobiku fərolko iyən ıştə coni peroxno?

5-hestemoni aləmi barədə təfəkkur kardey, insoni bəştə pərvərdıqori bandəçəti tərəf sovğ doydə və əy çı cokəsonku bə şıkrə bıeyku ozod kardeydə iyən çı bandəçəti və bəçəy dərqo oqardey sərçəşməy.